Ulaştırma, enerji, teknoloji ve becerilere ilişkin farklı ulusal kurallar ile sistemler, Avrupa genelinde yatırımları frenliyor; yeni bir çalışma buna işaret ediyor.
Avrupa'nın, sınır ötesinde başarılı ulusal modelleri temel alarak ilerlemekte zorlanması, kaçırılan yatırımlar nedeniyle her yıl en az 120 milyar avroya mal oluyor olabilir.
REKLAM
REKLAM
Bu tahmin, İtalyan düşünce kuruluşu The European House–Ambrosetti'nin (TEHA) Amazon'la birlikte hazırladığı bir çalışmaya dayanıyor.
Perşembe günü yayımlanan çalışma, demiryolu ağlarından yapay zekaya, enerjiden akıllı düzenlemelere kadar geniş bir yelpazede başarılı ulusal örnekleri inceliyor ve Avrupa'nın yabancı modelleri taklit etmesine gerek olmadığını, bunun yerine önde gelen örnekleri Avrupa düzeyinde bütünleştirmesi gerektiğini savunuyor.
TEHA kıdemli danışmanı ve çalışmanın yazarı Diego Begnozzi basına yaptığı açıklamada, "Avrupa'nın cevap aramak için başka yerlere bakmasına gerek yok. En etkileyici yatırım modellerinden bazıları hâlihazırda AB içinde uygulanıyor. Sadece birbirine bağlanmamış ve ölçek büyütülmemiş durumdalar" dedi.
Rapora göre, 120 milyar avroluk tahmin ise yalnızca ilave doğrudan yatırımları kapsadığı için daha da yüksek olabilir; daha geniş ekonomik faydalar bu hesabın içinde yer almıyor.
Eski Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi'nin yürüttüğü 2024 tarihli rekabetçilik raporuna göre, Avrupa'nın küresel ekonomide rekabetçi kalabilmek için her yıl ilave 750 ila 800 milyar avro yatırıma ihtiyacı var.
Avrupa Komisyonu, Draghi raporundaki tavsiyeler ile eski İtalya Başbakanı Enrico Letta'nın AB'nin tek pazarını nasıl tamamlayacağına ilişkin ayrı raporundaki öneriler üzerinde çalışıyor. Her iki metin de şirketlerin ulusal sınırlar ötesinde faaliyet göstermesini kolaylaştıracak değişiklikler çağrısında bulunuyor.
Maliyetlerin kaynağı
Çalışma, ulusal pazarların daha iyi birbirine bağlanması halinde Avrupa'nın ne kadar daha fazla yatırım çekebileceğini hesaplıyor.
Rapora göre, yükselen enerji maliyetleri Avrupa sanayisinin üretimini giderek daha fazla tehdit ederken, "Avrupa'daki işletmeler 2025'in ilk çeyreğinde elektrik için ABD'li işletmelerden yaklaşık 2,8 kat daha fazla ödedi; ulusal enerji sistemlerinin Tek Pazar içinde daha fazla entegre edilmesi ise 2030'a kadar yıllık 43 milyar avroya varan bir getiri sağlayabilir."
Ulaşım alanında ise, "Demiryolu serbestleşmesinin başlamasından bu yana neredeyse 40 yıl geçmiş olmasına rağmen, sınır ötesi tren seferleri benzer yurt içi hatlara kıyasla yüzde 23,4 daha yavaş; bu da Tek Pazar'ın fiziksel altyapısının değerini sınırlıyor" ifadelerine yer veriliyor.
Raporda yapay zeka, dijital altyapı, vergi kuralları, eğitim, işgücü piyasası ve yargı sistemi alanlarında da benzer engeller tespit ediliyor.
Rapora göre bunun nedenlerinden biri, ulusal hükümetlerin diğer ülkelere de fayda sağlayacak projeleri finanse etmeye pek istekli olmaması. AB bütçesi, üye ülkelerin toplam bütçelerine kıyasla çok daha küçük olduğu için, sınır ötesi projelere sağlayabileceği finansman da sınırlı kalıyor.
AB bütçesi şu anda Birliğin gayrisafi milli gelirinin yaklaşık yüzde 1'ine karşılık geliyor; çalışmanın yazarları bu oranın büyük ölçekli sınır ötesi yatırımları finanse etmek için çok düşük olduğunu düşünüyor.
Çalışma, 2024 yılında AB düzeyindeki 170,5 milyar avroluk harcamayı, üye devletlerin toplam 8 trilyon 856,8 milyar avroluk harcamasıyla karşılaştırıyor ve bunun, birden fazla ülkeye fayda sağlayacak projelerdeki ulusal yatırım eksikliğini telafi etmek açısından AB'ye oldukça sınırlı bir alan bıraktığını savunuyor.
Brüksel ne yapıyor?
AB, sermaye piyasası kurallarında değişiklikler ve sanayiyi destekleyecek önlemler üzerinde çalışıyor. Ayrıca, blok genelinde şirket kurmayı ve büyütmeyi kolaylaştırmayı amaçlayan ortak kurallar seti EU Inc. teklifini de masaya koydu. Komisyon, EU Inc. konusunda 2026 sonuna kadar uzlaşma sağlanmasını istiyor.
Draghi raporunun yayımlanmasından iki yıl sonra Ortak Avrupa Dönüştürücü Girişimi (JEDI Draghi Tracker), yasa yapıcıların mevzuatı onaylama ve uygulama konusunda çok yavaş hareket ettiğini, bu nedenle Avrupa'nın Draghi'nin gündemini hayata geçirmekte geri kaldığını bildirdi.