Almanya'daki girişim patlaması: Ne işe yarıyor, ne engel oluyor

Bu makalenin yazarı, Tüketici Tercihi Merkezi'nin DACH bölgesi (Almanya, Avusturya ve İsviçre) temsilcisi ve Almanya Federal Parlamentosu eski üyesi Jens Teutrine'dir. Bu makalede ifade edilen görüşler yazara aittir; EU Tech Loop'un veya Euronews'in resmî politika ve pozisyonlarını mutlaka yansıtmaz.

REKLAM

REKLAM

Yıllardır pek çok Alman haberinde aynı tablo çiziliyordu: mucitler ve düşünürler ülkesinde start-up durgunluğu. Gençler kamu sektörüne girmeyi tercih ediyor. Aşırı bürokrasi, Asteriks'in On İki Görevi adlı animasyondaki efsanevi A38 izni arayışının gerçeğe dönüşmüş hâliymiş gibi, işletmeleri frenliyor.

Üstüne üstlük, Almanya'da başarıyı öne çıkaran, başarısızlığı damgalamayan ve risk almayı teşvik eden bir kültür de yeterince gelişmiş değil.

Buna karşın, pek de sağlıklı olmayan Almanya ekonomisine rağmen son dönemde sevindirici haberler var: Alman start-up sektörü hız kazanmaya başladı.

2026'nın ilk yarısında 3.053 start-up kuruldu; bu, 2019'da kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana en yüksek sayı. Alman Start-up Birliği ile Startupdetector'un raporuna göre, bu yeni şirketlerin yaklaşık üçte birinin yapay zekâ ile net bir bağlantısı var.

Bu, zayıf işgücü piyasasının bir sonucu mu? Yapay zekâ şirket kuruluşlarını hızlandırıyor mu? Sivil ve askerî uygulamaları bulunan çift kullanımlı sektörün rolü ne? Yoksa bu sadece kısa ömürlü bir trend mi? Canlanmanın nedenleri ve kalıcı olup olmayacağı şimdilik spekülasyona açık.

Büyüme söz konusu olduğunda tablo daha karmaşık. EY Start-up Barometresi'ne göre, Alman start-up'lar aynı dönemde yaklaşık 5,3 milyar avro girişim sermayesi çekti; bu, bir önceki yıla göre yüzde 14'lük artış demek.

Aynı zamanda, finansman turlarının sayısı yüzde 11 azaldı. Yatırılan sermayenin üçte ikisi büyük işlemlerden oluştu. EY bu nedenle genç ve küçük şirketlerin sermayeye erişimde çoğu kez geride kaldığı uyarısında bulunuyor.

Almanya ve Avrupa neleri değiştirmeli

Doğru politikalarla, hâlâ kırılgan olan yeni şirket kuruluşlarındaki toparlanma defalarca katlanarak güçlenebilir. Bu da muhtemelen çok daha fazla başarı hikâyesi anlamına gelir.

Bunun gerçekleşmesi için yeni rakiplerin, tek pazar genelinde şirket kurmaları, sermaye bulmaları ve müşterilere ulaşmaları çok daha kolay olmalı.

İlk olarak, Almanya'nın işletme kurmak için basit ve tamamen dijital bir sürece ihtiyacı var. Kurucular, ilk ürünlerini satmadan önce noter ziyaret etmek, vergi dairesi formlarını doldurmak ve faaliyet alanlarına bağlı olarak ek kayıtlar ile destekleyici belgeler düzenlemek zorunda.

Daha ilk avrolarını kazanmadan, zaman ve paralarını bürokrasiye harcıyorlar; bu da ürün geliştirme ve müşteri bulma için ellerinde daha az kaynak kalması demek.

EU Tech Loop kısa süre önce Almanya'da şirket kurmanın çevresini saran bürokratik çılgınlığı konu alan bir yazı (kaynak İngilizce) yayımladı: “Gerçek hayatta A38 izni”.

Çevrimiçi bir formun pek faydası yok, eğer arka plandaki süreç hâlâ belgelerin defalarca sunulmasını ve kamu kurumlarıyla tek tek uğraşılmasını gerektiriyorsa. Kısa ve bağlayıcı işlem sürelerine ihtiyaç var. İlgili kurumların elinde zaten bulunan verilerin paylaşılabilir ve kullanılabilir olması gerekiyor. Ve genel olarak, bu tür yükümlülüklerin sayısının azaltılması şart.

Almanya, bir şirketin 48 saat içinde kurulabilmesi hedefinden hâlâ çok uzakta. Bir start-up politikasının işe yarayıp yaramadığı, fiilen harcanan süre, maliyet ve idari çaba üzerinden değerlendirilmelidir.

İkinci olarak, özel büyüme sermayesine erişim daha kolay hâle gelmeli. Bunun için güvenilir yatırım kuralları ve genç şirketlerin nitelikli çalışanları cezbetmesine yardımcı olacak uygulanabilir çalışan hisse programları gerekiyor. Kamu programları, ek özel sermaye mobilize edip etmedikleri üzerinden değerlendirilmelidir.

Toplam yatırım tutarındaki artış tek başına başarının göstergesi değildir; önemli olan, finansmanın şirketler ve gelişim aşamaları arasında ne kadar geniş bir şekilde dağıldığıdır. Daha derin bir sermaye piyasaları birliği, genç işletmelerin Avrupa genelinde yatırımcılara ulaşmasını kolaylaştırabilir.

Üçüncü olarak, tek pazarın genç şirketler için dolaşması daha kolay bir alan hâline gelmesi gerekiyor. Komisyon'un EU Inc. önerisi mantıklı bir çıkış noktasından hareket ediyor: 48 saat içinde dijital kuruluşu mümkün kılmayı ve şirket hukukuna ilişkin prosedürleri basitleştirmeyi amaçlayan, isteğe bağlı bir Avrupa şirket türü.

Almanya ve AB bu yaklaşımı ileri taşımalı. Ancak öneri, sektörlere özgü düzenlemelerin yerini almıyor ve şimdiye dek Alman start-up'lar için en büyük idari yüklerden biri olarak görülen ulusal noter denetimini korumaya devam ediyor.

Belirleyici soru, şirketlerin gerçekten daha az idari yükle sınır ötesine genişleyip genişleyemeyeceği olacak. Bunun mümkün olabilmesi için, Avrupa pazarını güçlendirmek AB mevzuatında yeniden öncelik hâline gelmeli.

Tüketiciler, yeni sağlayıcılar daha iyi hizmetler ve daha cazip fiyatlarla yerleşik şirketleri zorladığında kazanır. Cesur olanların, risk alanların ve dezavantajlı konumdakilerin sesi duyulmalı: hâlâ bir şeyler inşa etmeye çalışan, geleceğini belirleyecek kuralları etkileyecek kadar güçlenmemiş olanların.

Bu haber ilk olarak EU Tech Loop (kaynak İngilizce) sitesinde yayımlandı ve bir içerik paylaşımı anlaşması kapsamında Euronews'te yeniden yayımlandı.