Washington, Güney Kafkasya ve Orta Asya'da özel sektör yatırımlarını teşvik etmek amacıyla Hazar Geçişli Girişim Fonu'na 201 milyon dolar kaynak ayırdı. Hedef, Ermenistan-Azerbaycan anlaşmasını ticaret ve altyapı projelerine dönüştürmek.
ABD, Hazar geçişli bir yatırım fonuna 201 milyon dolar ayıracağını açıklamasından bir ay sonra, bölge ülkelerinin yetkililerini ve iş dünyası temsilcilerini New York'ta bir araya getirdi. Toplantıda, Ermenistan-Azerbaycan anlaşmasının ticaret ve altyapı projelerine nasıl zemin hazırlayabileceği ele alındı.
"Barış Yoluyla Refah: Hazar Geçişli Ticaret Rotası ve TRIPP'e Yatırım" başlıklı etkinlik, Washington'ın bölgede diplomatik süreci yatırım aşamasına taşıma niyetini yeniden ortaya koydu.
Etkinliğe 40'tan fazla şirketin temsilcisi katıldı. Washington, Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası'nı (TRIPP) ticari açıdan sürdürülebilir bir bölgesel koridora dönüştürmeyi hedefliyor.
Katılımcılar arasında Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Brendan Hanrahan, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Cumhuriyetçi Senatör Steve Daines yer aldı. Gürcistan ile beş Orta Asya ülkesinin tamamından, yani Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan'dan yetkililer de toplantıya katıldı.
Ermeni basınına göre Mirzoyan, ABD'nin belirleyici rol oynadığı 8 Ağustos barış zirvesinin, Ermenistan ile Azerbaycan arasında barışın sağlanması ve bölgesel ulaşım bağlantılarının önünün açılması açısından "tarihî önemini" vurguladı.
Toplantıda öne çıkan mesajlardan biri, Washington'ın Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki siyasi açılımın ticaret ve altyapı projelerinin yanı sıra özel sektör yatırımlarına da dönüşmesini istediği oldu.
Barış anlaşmasından yatırım fırsatına
Toplantı, Hazar Geçişli Girişim Fonu'nu da gündemin merkezine taşıdı.
Fon, Hazar Geçişli Rota olarak da bilinen Orta Koridor boyunca Güney Kafkasya ve Orta Asya'daki özel sektör yatırımlarını teşvik etmek amacıyla ABD hükümetinden 201 milyon dolar kaynak aldı.
ABD Dışişleri Bakanlığı Güney ve Orta Asya İşleri Bürosu Başkan Yardımcısı Mark Cameron, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında New York'ta düzenlenen 7. Hazar İş Forumu'nda yaptığı konuşmada fonu "kâr amacı gütmeyen özel bir kuruluş" olarak tanımladı.
Cameron, "ABD'nin bölgeye ilgisi hiç bu kadar yüksek olmamıştı ve bunun nedenini anlamak zor değil. Öne çıkan ortak nokta, nelerin mümkün olabileceğine dair iyimserlik," dedi.
Foruma katılan Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Yalçın Rafiyev ise "TRIPP önemli bir proje," dedi. Rafiyev, projenin ekonomik ve ticari değer yaratmanın yanı sıra "bütün ülkelerin ortak çıkarları üzerinden bölgeye barış getiren bir girişim" olacağını belirtti.
Avrasya bağlantılarının ticari boyutu
TRIPP'in öneminin bir bölümü, Orta Koridor ile kurduğu bağlantıdan kaynaklanıyor. Orta Koridor, Orta Asya'yı Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan ve Gürcistan'a, oradan da Türkiye'ye ve Avrupa'nın geri kalanına bağlıyor.
ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı, bu yılın başlarında Euronews'e yaptığı açıklamada, Azerbaycan'ın coğrafi olarak konumunun ülkeyi Hazar geçişli rota üzerinde "vazgeçilmez bir merkez" haline getirdiğini belirtmişti.
ABD'li yetkililer o tarihten bu yana elektrik iletimi, enerji, yapay zekâ altyapısı, siber güvenlik ve dijital bağlantılar dahil çeşitli sektörlerdeki fırsatları değerlendirdi.
Şimdi temel soru, siyasi anlaşmanın finansman bulabilecek projelere dönüştürülüp dönüştürülemeyeceği. Barışın yarattığı ticari fırsatların bir yatırım stratejisine dönüşmeye başlayıp başlamadığı da yanıt bekliyor.