Yurtdışına taşınanlara yönelik vergi sistemleri sıralamasında iki Avrupa ülkesi ilk 10'da yer alırken Almanya sonuncu oldu. Ancak rapor, düşük verginin tek başına bir ülkeyi yaşamak için cazip kılmadığını vurguluyor.
Global Citizen Solutions (GCS) tarafından hazırlanan yeni bir sıralama, 48 yargı bölgesini bu kriterlere göre karşılaştırıyor. Malta ve Kıbrıs, gelir vergisi oranı en düşük ülke olmasalar da Avrupa’da başı çekiyor.
REKLAM
REKLAM
Rapor, üç başlık altında toplanan 11 göstergeden yararlanıyor: vergi yükü, vergi yapısı ve ikamet ya da vatandaşlığa giden yolları kapsayan yatırım yoluyla göç. Bu göstergeler birlikte genel bir puan oluşturuyor. Yüksek puan, uluslararası hareketliliği yüksek kişiler için daha elverişli koşullar anlamına geliyor.
Vergi optimizasyonu, ödenmesi gereken vergiyi azaltmak için mali işlerin yasal yollarla düzenlenmesini ifade ediyor.
Malta ve Kıbrıs ilk 10’da
Listeye dünya çapında ilk 10’dan giren iki Avrupa ülkesi Malta ve Kıbrıs, özellikle yurt dışında kazanılan gelirlerde sundukları avantajlı vergilendirme sayesinde yüksek puan aldı; yani basitçe düşük vergi oranları uyguladıkları için değil, belirli gruplara özel rejimler sundukları için öne çıkıyorlar.
Malta ve Kıbrıs, vergi yükü başlığında 100 üzerinden 82, vergi yapısında ise 63 puan aldı. Malta yatırım yoluyla göçte 83 puanla Kıbrıs’ın (78 puan) biraz önünde yer aldı. Bu puanlar Malta’yı genel sıralamada altıncı, Kıbrıs’ı ise onuncu sıraya taşıdı.
GCS, her iki ülkenin de “düşük nominal oranlardan ziyade ayrıcalıklı vergi rejimleri sayesinde” bu konuma geldiğini belirtiyor.
Avrupa’nın ilk beşini Monaco (68,6), Gürcistan (68,3) ve Bulgaristan (62,8) tamamlıyor.
Bu ilk sıraları alan yargı bölgelerinin ardından, Avrupa’daki tüm puanlar 60’ın altına düşüyor ve küresel listede ilk 20’nin dışında kalıyor.
Almanya dünya genelinde son sırada
Almanya, 48 yargı bölgesinin tamamı arasında son sırada yer aldı. Ülke, yabancı gelirlerin ve ülkeyi terk eden kişilerin vergilendirilmesini kapsayan vergi yapısı göstergesinde 100 üzerinden yalnızca 17 puan alabildi.
Rapora göre Almanya’nın sakinlerin dünya genelindeki gelirlerini vergilendirmesi, miras vergisi ve çıkış vergisi uygulaması düşük sıralamanın başlıca nedenleri.
Avrupa sıralamasının alt kısmında Danimarka (30,4), İspanya (36,9), Fransa (37,7) ve Norveç (38,4) de yer alıyor.
Bir sonraki en düşük Avrupa puanı 50,9 ile Birleşik Krallık’a ait; puanın yükselmesi, yurtdışına taşınan kişiler için vergi koşullarının daha elverişli olduğu anlamına geliyor.
Avrupa’nın en büyük beş ekonomisi arasında en yüksek puan 56,9 ile İtalya’nın. İtalya Avrupa’da dokuzuncu, dünya genelinde ise 26. sırada yer alıyor.
Diğer bazı Avrupa yargı bölgelerinin puanları birbirine oldukça yakın; İsviçre’de 58,2’den Hollanda’da 51,2’ye kadar değişiyor. Türkiye (56,9), Macaristan (54,9), İsveç (54,1) ve İrlanda (53,1) bu aralıkta yer alıyor.
Vergi yükünde en iyi puanlar Monaco, Bulgaristan ve Andorra’da
Sıralamanın üç bileşeni ayrı ayrı değerlendirildiğinde tablo değişiyor.
Vergi yükü puanı; kişisel gelir vergisini, borsada işlem gören menkul kıymetler üzerinden alınan sermaye kazancı vergisini, net servet vergisini ve miras vergisini kapsıyor.
Vergi yükü açısından en yüksek puanlar Monaco’ya (93), Bulgaristan’a (92) ve Andorra’ya (89) ait. Malta (82) ve Kıbrıs (82) onları izliyor.
Bu ölçütte Avrupa’daki en düşük puanlar İspanya (25), Fransa (26) ve Danimarka’ya (30) ait. Genel sıralamada son sırada olmasına rağmen Almanya’nın vergi yükü puanı 40.
Ülkeler yabancı geliri nasıl vergilendiriyor?
Vergi yapısı göstergesi, bir ülkenin yurtdışında elde edilen gelirleri ve ülkeyi terk eden kişileri nasıl vergilendirdiğine bakıyor. Bu alanda Avrupa’nın en yüksek puanı 63 ile Malta ve Kıbrıs’ın.
Almanya 17 puanla listenin en dibinde. Onu Macaristan (25), Andorra (26), Estonya (27) ve Bulgaristan (29) izliyor. Türkiye de 29 puan alıyor ancak raporda ayrı bir kategoriye yerleştiriliyor.
Bir ülke bu nedenle tek bir göstergede iyi puan alırken genel sıralamada geride kalabiliyor. GCS’nin ifadesiyle: “Temel bulgu, bir yargı bölgesinin vergi oranları ile vergi sisteminin yapısının büyük ölçüde birbirinden bağımsız olması.”
Vergi yükü ve vergi yapısı birlikte endeksin yüzde 85’ini oluşturuyor ve her ikisine de eşit ağırlık veriliyor.
Avrupa dünyanın geri kalanıyla nasıl karşılaştırılıyor?
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 82,7 puanla genel sıralamada ilk sırada yer alıyor. Ülkede kişisel gelir vergisi yok, yüzde 5’lik bir tüketim vergisi uygulanıyor ve çıkış vergisi bulunmuyor.
Antigua ve Barbuda (82,2) ikinci sırada; onu Paraguay (77,2), Hong Kong (76,9) ve Bahamalar (76,2) izliyor.
Listenin diğer ucunda Amerika Birleşik Devletleri 33,5 puanla 46. sırada bulunuyor. Ondan daha düşük puan alan yalnızca Danimarka ve Almanya var. Japonya ise 36,4 puanla 45. sırada yer alıyor.
Yüksek vergi puanı yaşamak için daha iyi bir ülke anlamına mı geliyor?
Rapor, bulgularını Global Passport Index 2026’daki yaşam kalitesi sıralamalarıyla da karşılaştırıyor. Yaşam kalitesinde yüksek puan alan ülkeler, vergi açısından çoğu zaman daha düşük performans gösteriyor.
İsveç yaşam kalitesinde dünya ikincisi, ancak vergi optimizasyonunda 32. sırada. Almanya sırasıyla üçüncü ve 48., Danimarka dördüncü ve 47., Norveç ise beşinci ve 40. sırada yer alıyor.
Ancak rapor, hem vergi optimizasyonunda listenin üst yarısında hem de yaşam kalitesinde ilk 50’de yer alan yedi istisna tespit ediyor: Malta, Kıbrıs, Portekiz, İsviçre, Uruguay, Kosta Rika ve Mauritius. Portekiz vergi açısından 23., yaşam kalitesinde 11. sırada; Malta ise sırasıyla altıncı ve 28. sırada bulunuyor.
Bu yedi ülkenin hiçbirinde gelir vergisi oranı sıfır değil. Rapora göre bu ülkeler, muafiyetler, özel vergi rejimleri ya da yabancı geliri yalnızca ülkeye getirildiğinde vergilendiren kurallar aracılığıyla avantajlı bir vergilendirme sunuyor. Böylece hem yurtdışından taşınan kişileri cezbediyor hem de kamu hizmetlerini finanse edecek vergi gelirini toplamaya devam ediyorlar.
Listeye alınan 48 yargı bölgesi, ekonomilerinin büyüklüğünden ziyade taşınma ve vergi planlaması açısından taşıdıkları önem nedeniyle seçildi.