Etiyopya’nın kuzeyinde çatışmaların yeniden başlaması, ülkenin Mısır, Sudan ve Eritre ile yaşadığı anlaşmazlıkları da yeniden gündeme taşıyor. Bu durum, ülkedeki iç çatışmanın bölgeye yayılabileceği endişelerini artırıyor.
Etiyopya Genelkurmay Başkanı Birhanu Jula, Mısır ve Sudan’ı Başbakan Abiy Ahmed’i devirmeye çalışan yeni bir silahlı grubu desteklemekle suçladı.
REKLAM
REKLAM
Mareşal Jula, bu grupların yurtdışından “yönlendirilmedikçe, desteklenmedikçe ve silah ve malzeme sağlanmadıkça” başarılı olamayacağını söyledi.
Birhanu ayrıca Eritre’yi, yabancı destekçiler ile Etiyopya içindeki silahlı gruplar arasında bağlantı sağlayan ülke olmakla suçladı. Açıklamalarını Etiyopya ordusunun medya kuruluşuna verdiği röportajda yaptı.
Birhanu suçlamalarına ilişkin herhangi bir kanıt sunmadı. Mısır ve Sudan ise pazar sabahı itibarıyla suçlamalara kamuoyu önünde yanıt vermemişti.
Geçen pazar günü ilan edilen ittifak, aralarında Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), Oromo Kurtuluş Ordusu ve Amhara Fano Ulusal Hareketi’nin de bulunduğu yedi grubu bir araya getiriyor. İttifak üyeleri, Abiy hükümetini devirmek ve geçiş yönetimi kurmak istediklerini söylüyor.
Suçlamalar, Etiyopya’nın kuzeyinde çatışmaların yeniden başladığı bir dönemde geldi. Tigray güçleri havaalanlarını ele geçirirken komşu Amhara ve Afar bölgelerinde federal güçlerle çatıştı.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, çatışmaların acilen sona erdirilmesi çağrısında bulunarak Etiyopya’nın yeniden tam kapsamlı bir savaşa sürüklenebileceği uyarısında bulundu.
Nil Barajı anlaşmazlığı Mısır’la gerilimi artırıyor
Birhanu’nun Mısır’a yönelik suçlaması, Kahire ile Addis Ababa arasında Mavi Nil Nehri üzerindeki Büyük Etiyopya Rönesans Barajı (GERD) konusunda yaşanan yeni gerilimin ardından geldi.
Mısır Su Kaynakları Bakanı Hani Sewilam geçen hafta, Etiyopyalı siyasetçilerin ortak kullanılan bir nehir üzerinde baraj inşa etmenin “evlerine halı sermek gibi olmadığını” anlamaları gerektiğini söyledi.
Sewilam, barajla ilgili kararların yalnızca Etiyopya’nın ulusal egemenliği kapsamında olduğu yönündeki Etiyopya tezini reddetti.
Mısır, tatlı suyunun yüzde 90’dan fazlası için Nil’e bağımlı. Etiyopya, iki ülkeyle bağlayıcı bir anlaşmaya varamadan GERD’nin resmi açılışını Eylül 2025’te gerçekleştirdi.
Sudan ve Eritre ile ilişkiler de kötüleşti
Etiyopya ile Sudan arasındaki gerilim, Sudan’ın Mayıs ayında Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni Hartum Havalimanı’na yönelik insansız hava aracı saldırılarına karışmakla suçlamasının ardından arttı.
Sudan, insansız hava araçlarının Etiyopya’nın Bahir Dar Havalimanı’ndan havalandığını söyledi. Etiyopya suçlamayı asılsız olarak nitelendirirken Sudan’ı Tigray savaşçılarını desteklemekle suçladı. Tarafların karşılıklı suçlamaları bağımsız olarak doğrulanmadı.
Eritre, 2020-2022 yılları arasındaki savaş sırasında Tigray güçlerine karşı Etiyopya federal ordusunun yanında savaşmıştı. Çatışmayı sona erdiren barış anlaşmasının ardından Addis Ababa ile Asmara arasındaki ilişkiler kötüleşti.
Etiyopya hükümeti şimdi Eritre’yi, yeni silahlı ittifakın üyelerine destek vermekle suçluyor. Eritre ise bu suçlamayı defalarca kez reddetti.