Küresel yatırım şirketine göre, AB'nin veri merkezlerini büyütme hedefi, enerji güvenliği ve karbon azaltımı arayışıyla nükleer projelere yatırımı şimdiden artırıyor.
JP Morgan’ın araştırmasına göre, Avrupa’nın mümkün olduğunca hızlı bir şekilde olabildiğince çok veri merkezi kurma isteği, birliğin yapay zeka altyapısını beslemek için daha sürdürülebilir ve güvenilir yollar arayışıyla birlikte nükleer enerjiye daha fazla yatırım yapılması yönündeki argümanı güçlendirebilir.
REKLAM
REKLAM
Veri merkezleri, küresel yıllık enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 1,5’ine, yani 415 terawatt-saatine (TWh) karşılık geliyor. Yapay zeka hesaplama ihtiyaçlarının etkisiyle bu tüketimin 2030’a kadar iki kattan fazla artarak 945 TWh’ye çıkacağı öngörülüyor.
Yalnızca Avrupa’da veri merkezlerinin elektrik tüketimi yaklaşık 70 TWh düzeyinde ve Avrupa Komisyonu’nun raporda aktarılan tahminlerine göre 2030’a kadar yaklaşık 115 TWh’ye yükselebilir.
Buna karşılık JP Morgan, 2023’e kıyasla 2030’a gelindiğinde Avrupa’daki veri merkezlerinin yıllık elektrik talebine 89 TWh daha ekleneceğini öngörüyor; bu artışın yaklaşık yüzde 45’ini İberya ve Nordik ülkeler oluşturacak.
Veri araştırma şirketi Aegir Insights (kaynak İngilizce)’a göre, Avrupa’nın ilan edilmiş veri merkezi proje hattı 2025 sonu itibarıyla 66,1 GW seviyesinde bulunuyor; buna karşılık hâlihazırda faaliyette olan kapasite yalnızca 10,8 GW.
AB, teknolojik bağımsızlığını ve dijital egemenliğini güçlendirmek ve birliği yapay zeka gibi ileri teknolojilerin geliştirilmesi yarışına yeniden sokmak için 2035’e kadar veri merkezi kapasitesini üç katına çıkarmayı hedefliyor.
Avrupa Komisyonu bu ay veri merkezleri için ortak bir derecelendirme sistemi önerdi. Amaç, veri merkezlerinin su ve enerji tüketimine ilişkin raporlamayı daha şeffaf hale getirmek ve daha sürdürülebilir modelleri teşvik etmek.
Avrupa’da nükleer enerji, enerji egemenliği ihtiyacı ve sera gazı emisyonlarını azaltma hedefi nedeniyle zaten yeniden yükselişe geçmişti; ancak yapay zeka kapasitesini hızla artırma isteği yatırımları daha da ileri taşıyor.
2024’te AB’de üretilen toplam enerjinin yaklaşık yüzde 23,35’i nükleer santrallerden geldi. Nükleer üretim, 2023’e kıyasla yüzde 4,8 artarak, düşüşlerin ardından üst üste ikinci kez büyüme kaydetti.
AB’nin 27 üyesinden 12’si nükleer santral işletiyor; bunlar arasında Bulgaristan, Fransa, Çekya, İspanya, Fransa, Macaristan, Hollanda, Romanya, Slovenya, Slovakya, Finlandiya ve İsveç yer alıyor.
Toplam nükleer üretimin yarısını karşılayan açık ara en büyük üretici ise 2024’te 380 terawatt-saat enerji üreten Fransa.
Avrupa’daki nükleer canlanmaya, büyük ölçekli yapay zeka altyapısı için güvenilir enerji arzını güvence altına almak isteyen teknoloji şirketleri de dahil oluyor.
Google, Eylül ayında Finlandiyalı enerji şirketi Fortum ile 22 yıllık bir anlaşma imzalayarak, şirketin Loviisa nükleer santralinin kapasitesinin yüzde 50’sine kadarını satın alma hakkı elde etti.
Amazon, yeni nesil küçük modüler reaktörler geliştiren önde gelen ABD’li şirket X-energy’ye yatırım yapıyor; şirket Birleşik Krallık’ta ve Avrupa’nın farklı noktalarında tesisler kurmayı hedefliyor.
Her ne kadar nükleer fisyon yoluyla enerji üretimi, nükleer atık sorunu gibi bariz bir sorunla birlikte gelse de, temiz nükleer enerji üretme vaadi sayesinde prototip füzyon santrallerine yapılan yatırımlar da hızla artıyor.
Microsoft, özellikle Fransa ve Finlandiya gibi önde gelen nükleer ülkelerde ticari nükleer füzyondan elektrik sağlamak için Helion Energy ile ortaklık kurdu.
JP Morgan, yapay zeka altyapısının genişleme ihtiyacının tetiklediği olası bir nükleer rönesanstan ilk kez söz etmiyor. Nisan ayında yayımlanan şirketin 2026 enerji görünümü (kaynak İngilizce) raporu, büyümeyi beslemek için fisyonun yanı sıra füzyon enerjisini de izlenmesi gereken bir sektör olarak öne çıkarmıştı.
Görünüm, yeni reaktörlerin devreye alınması ve mevcut santrallerin ömrünün uzatılması sayesinde küresel nükleer enerji kapasitesinin 2050’ye kadar bugünkü seviyelerin yüzde 75 üzerine çıkacağını öngörüyor.