Avrupa Komisyonu, AB’nin ilk Avrupa Tarama Haftası’nı başlatırken üye ülkelere kalp ve damar sağlığı kontrollerini artırma çağrısında bulundu.
Avrupa Komisyonu pazartesi günü, kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri için düzenli kontrolleri teşvik eden ve özellikle daha yüksek risk altındaki kişilere odaklanan bir Konsey tavsiyesi önerdi.
REKLAM
REKLAM
Kalp ve damar hastalıkları, yılda yaklaşık 1,7 milyon kişinin ölümüne yol açarak AB’nin en büyük ölüm nedeni olurken, ekonomiye de 282 milyar euronun üzerinde maliyet getiriyor. Komisyon, hipertansiyon, obezite ve yüksek kolesterol gibi risk faktörleriyle mücadele edilmesi halinde vakaların yüzde 80’ine kadarının önlenebileceğini belirtiyor.
Sağlık Komiseri Olivér Várhelyi, pazartesi günkü basın toplantısında, “Kalp ve damar hastalıklarının çok büyük bir bölümü, riskleri daha erken tespit edip daha erken müdahale edersek önlenebilir” dedi.
Hastalıkların zamanında tespit edilmesinde tarama programları kilit önem taşıyor.
Komisyona göre, şu anda AB ülkelerinin yarısından daha azında kardiyovasküler sağlık kontrol programları bulunuyor ve bunların işleyişinde önemli farklılıklar var.
Öneri, Aralık 2025’te sunulan Komisyonun 'Safe Hearts Plan' (Güvenli Kalpler Planı) adlı planının bir parçası, plan 2035’e kadar zamansız kardiyovasküler ölümleri yüzde 25 azaltmayı hedefliyor. Belgede taramaya daha geniş erişim, kırılgan gruplara yönelik hedefli önlemler ve insan denetimine tabi olmak üzere dijital ve yapay zekâ araçlarının daha fazla kullanılması çağrısında bulunuluyor.
AB Tarama Haftası kapsamında, sağlık kuruluşları Avrupa genelinde herkesin ücretsiz olarak erişebildiği kontrol noktaları kurdu.
Avrupa Kardiyoloji Derneğinde AB politika savunuculuğu yöneticisi olarak görev yapan Sophie Millar, Euronews Health’e, "Umuyoruz ki bu girişim eşitsizliklerin azaltılmasına yol açabilir," dedi.
Brüksel’de, Komisyon'un çevresinde insanların kendi sağlık değerlerini bilme olasılığının daha yüksek olduğunu, ancak ulaşılması zor toplulukları hedefleyen faaliyetler de yürütüldüğünü ekledi. Bunlar arasında "kendi değerlerini bilmeye ve testlerini yaptırmaya aslında en büyük ihtiyacı olan daha kırılgan gruplar" da yer alıyor.
Şeker hastalığı çoğu zaman gözden kaçtığı için kontrol edilen üç değerden biri kan şekeri. Uluslararası Diyabet Federasyonunun (IDF) tahminlerine göre Avrupa’da diyabetle yaşayan her dört kişiden biri teşhis edilmemiş durumda.
Diyabet yalnızca başlı başına bir hastalık değil, aynı zamanda birçok başka hastalık için de risk faktörü ve gerekli önlemleri zamanında almak hayati önem taşıyor.
Uluslararası Diyabet Federasyonu Avrupa (IDF) bünyesinde AB politika ve savunuculuk koordinatörü olarak görev yapan Maxence Prizzi, "Diyabet, kardiyovasküler hastalık, kanser ve böbrek hastalığı gibi birçok başka bulaşıcı olmayan hastalığın başlıca kök sebeplerinden biridir," dedi.
"Birincil koruma basit sağlık kontrolleriyle başlar... her şey sağlık verilerinizi ve sağlık değerlerinizi bilmekle başlar ve bu hayat kurtarabilir," diye ekledi.
Düzenli kontrollerin önemi
Herhangi bir sorun belirtisi olmasa bile sağlıklı kişiler için de düzenli kontroller önemli.
Brüksel’de insanları test eden hemşirelerden biri olan Grace Bayams, "Belirli bir yaştan sonra herkesin normal sınırlar içinde olup olmadığını anlamak için glisemik, lipit ve kolesterol düzeylerini bilmesi gerekiyor," dedi.
Sonuçlara bağlı olarak, doktorların hastaları normal düzeylerde tutmak için farklı beslenme düzenleri ve tedaviler önerebileceğini de söyledi.
Uğrayanlar arasında Angelos da vardı. Kontrolleri yaptırması, istediği kadar sık doktora gitmemiş olmasının bir karşılığı niteliğindeydi.
"Belki de bu, biraz daha pragmatik olmak ve düzenli olarak gitmeye başlamak için bir fırsattı," dedi ve kan şekeriyle ilgili tavsiye aradığını ekledi.
Bazıları ise sırf meraktan durdu, bunlar arasında Brüksel’i ziyaret ederken standa tesadüfen rastlayan Jack Smith de vardı.
Euronews Health’e, "Burada bir şeyler olduğunu gördüm ve eğlenceli olabileceğini düşündüm, çünkü kendimi sağlıklı hissediyorum ama sağlığımın ne kadar iyi olduğunu kontrol etmek için doktora gitmedim, bu yüzden buradayım," dedi.
Smith, İngiltere’de Ulusal Sağlık Hizmeti için doktor olarak çalışıyor ve uzun süreli hastalıklarla mücadelede önleyici adımlara odaklanılması gerektiğinin altını çizdi.
"İnsanların hastalıkların ortaya çıkmasını önlemeye yardımcı olacak şeyler yapabileceklerini bilmeleri ve daha sağlıklı, daha mutlu bir hayat sürebilmeleri için farkındalığı artırmanın gerçekten önemli olduğunu düşünüyorum," diye ekledi.