Avrupa Komisyonu, AB'nin ilk AB Tarama Haftası'nı başlatırken üye ülkeleri kardiyovasküler sağlık kontrollerini yoğunlaştırmaya çağırıyor.
Avrupa Komisyonu pazartesi günü, kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri için düzenli kontrolleri teşvik eden ve özellikle daha yüksek risk altındaki kişilere odaklanan bir Konsey tavsiyesi önerdi.
REKLAM
REKLAM
Kardiyovasküler hastalık, her yıl yaklaşık 1,7 milyon kişinin hayatına mal olarak ve ekonomiye 282 milyar €’dan fazlaya mal olarak AB’deki en fazla ölüme yol açan hastalık. Komisyona göre hipertansiyon, obezite ve yüksek kolesterol gibi risk faktörlerinin ele alınmasıyla vakaların yüzde 80’ine kadarının önlenmesi mümkün.
"Riskleri daha erken belirler ve daha erken harekete geçersek, zamansız kardiyovasküler hastalıkların çok büyük bir çoğunluğunu önleyebiliriz" dedi Sağlık Komiseri Olivér Várhelyi, pazartesi günkü basın brifinginde.
Hastalıkların zamanında yakalanması için tarama büyük önem taşıyor.
Komisyona göre, şu anda AB ülkelerinin yarısından daha azında kardiyovasküler sağlık kontrol programları bulunuyor ve bunların işleyişinde önemli farklılıklar var.
Öneri, Aralık 2025’te sunulan Komisyonun 'Safe Hearts Plan' (Güvenli Kalpler Planı) adlı planının bir parçası, plan 2035’e kadar zamansız kardiyovasküler ölümleri yüzde 25 azaltmayı hedefliyor. Belgede taramaya daha geniş erişim, kırılgan gruplara yönelik hedefli önlemler ve insan denetimine tabi olmak üzere dijital ve yapay zekâ araçlarının daha fazla kullanılması çağrısında bulunuluyor.
AB Tarama Haftası kapsamında, sağlık kuruluşları Avrupa genelinde herkesin ücretsiz olarak erişebildiği kontrol noktaları kurdu.
"Umuyoruz ki bu girişim eşitsizliklerin azaltılmasına yol açabilir" dedi Avrupa Kardiyoloji Derneğinde AB politika savunuculuğu yöneticisi olarak görev yapan Sophie Millar, Euronews Health’e.
Brüksel’de, Komisyonun çevresinde insanların kendi sağlık değerlerini bilme olasılığının daha yüksek olduğunu, ancak ulaşılması zor toplulukları hedefleyen faaliyetler de yürütüldüğünü ekledi. Bunlar arasında "kendi değerlerini bilmeye ve testlerini yaptırmaya aslında en büyük ihtiyacı olan daha kırılgan gruplar" da yer alıyor.
Şeker hastalığı çoğu zaman gözden kaçtığı için kontrol edilen üç değerden biri kan şekeri. Uluslararası Diyabet Federasyonunun (IDF) tahminlerine göre Avrupa’da diyabetle yaşayan her dört kişiden biri teşhis edilmemiş durumda.
Diyabet yalnızca başlı başına bir hastalık değil, aynı zamanda birçok başka hastalık için de risk faktörü ve gerekli önlemleri zamanında almak hayati önem taşıyor.
"Diyabet, kardiyovasküler hastalık, kanser ve böbrek hastalığı gibi birçok başka bulaşıcı olmayan hastalığın başlıca kök sebeplerinden biridir" dedi Uluslararası Diyabet Federasyonu Avrupa (IDF) bünyesinde AB politika ve savunuculuk koordinatörü olarak görev yapan Maxence Prizzi.
"Birincil koruma basit sağlık kontrolleriyle başlar... her şey sağlık verilerinizi ve sağlık değerlerinizi bilmekle başlar ve bu hayat kurtarabilir" diye ekledi Prizzi.
Düzenli kontrollerin önemi
Herhangi bir sorun belirtisi olmasa bile sağlıklı kişiler için de düzenli kontroller önemli.
"Belirli bir yaştan sonra herkesin normal sınırlar içinde olup olmadığını anlamak için glisemik, lipit ve kolesterol düzeylerini bilmesi gerekiyor" dedi Brüksel’de insanları test eden hemşirelerden biri olan Grace Bayams.
Sonuçlara bağlı olarak, doktorların hastaları normal düzeylerde tutmak için farklı beslenme düzenleri ve tedaviler önerebileceğini de söyledi.
Uğrayanlar arasında Angelos da vardı. Kontrolleri yaptırması, istediği kadar sık doktora gitmemiş olmasının bir karşılığı niteliğindeydi.
"Belki de bu, biraz daha pragmatik olmak ve düzenli olarak gitmeye başlamak için bir fırsattı" dedi ve kan şekeriyle ilgili tavsiye aradığını ekledi.
Bazıları ise sırf meraktan durdu, bunlar arasında Brüksel’i ziyaret ederken standa tesadüfen rastlayan Jack Smith de vardı.
"Burada bir şeyler olduğunu gördüm ve eğlenceli olabileceğini düşündüm, çünkü kendimi sağlıklı hissediyorum ama sağlığımın ne kadar iyi olduğunu kontrol etmek için doktora gitmedim, bu yüzden buradayım" dedi Euronews Health’e.
Smith, İngiltere’de Ulusal Sağlık Hizmeti için doktor olarak çalışıyor ve uzun süreli hastalıklarla mücadelede önleyici adımlara odaklanılması gerektiğinin altını çizdi.
"İnsanların hastalıkların ortaya çıkmasını önlemeye yardımcı olacak şeyler yapabileceklerini bilmeleri ve daha sağlıklı, daha mutlu bir hayat sürebilmeleri için farkındalığı artırmanın gerçekten önemli olduğunu düşünüyorum" diye ekledi.