Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 1 Ekim gecesinde açıklanan kararına göre, bazı yatırımcıların tasfiye sürecinin tamamlanmasını beklemeden alacaklarının bir bölümüne ulaşması mümkün olabilir. İşte sürece dair bilinenler.
Fon krizinin yarattığı yankılar ve soruşturmalar devam ederken, yatırımcıların paralarını geri alabilmesi için yeni düzenlemeler üzerinde çalışılıyor.
REKLAM
REKLAM
Halihazırda 131 fon tasfiye sürecinde. SPK bu tasfiye süreci için iki bankayı görevlendirdi. Yaklaşık 456 bin yatırımcı ise parasını ne zaman geri alacağını ve parasının ne kadarını geri alabileceğini henüz kesin olarak bilmiyor.
Ancak Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 1 Ekim gecesinde açıklanan kararına göre, bazı yatırımcıların tasfiye sürecinin tamamlanmasını beklemeden alacaklarının bir bölümüne ulaşması mümkün olabilir.
İşte şimdiye dek atılan adımlar:
1. Ara ödeme kararı ne anlama geliyor?
SPK'nın son kararına göre, Tera Portföy, Pusula Portföy, Atlas Portföy ve Hedef Portföy Yönetimi altında tasfiye edilen fonlarda parası olan yatırımcılar, 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme alabilecek.
Yani bu yatırımcılar, tasfiyenin tamamen sonuçlanmasını beklemeden paralarının bir bölümünü alabilecek. Ancak ödemeden önce yatırımcının fondaki alacağının kayıtlarla karşılaştırılıp doğrulanması gerekecek.
SPK, 17 Eylül'de toplam 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar vermişti; MKK kayıtlarına göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı var. Ancak 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme kararı şu aşamada yukarıda bahsi geçen dört şirketin tasfiye kapsamındaki fonları için açıklandı.
2. 1 milyon TL nasıl hesaplanacak?
Bu noktadaki kritik kavram ise "net yatırım tutarı". Bu tutarı yatırımcının kendi beyanı değil, MKK kayıtları üzerinden hesaplanacak tutar belirliyor.
Örneğin, yatırımcının net yatırım tutarı 200 bin TL ise ara ödemesi de 200 bin TL olacak.
Öte yandan, net yatırım tutarı 2 milyon TL olan bir yatırımcı, ara ödeme kapsamında en fazla 1 milyon TL alabilecek. Tasfiye süreci sonunda ise yatırımcının gerçek hak edişi hesaplanacak ve daha önce aldığı ara ödeme bundan düşülecek.
3. Yatırımcı fon paylarını ne zaman verecek?
SPK'nın tasfiye kararında "ara ödeme karşılığında katılma paylarının iade edilmeyeceği" belirtiliyor.
Bir örnekle açıklamak gerekirse, tasfiye edilen fonda 10 bin katılma payı olan yatırımcıya 1 milyon TL ara ödeme yapıldığını farz edelim. Bu ödemenin ardından 10 bin pay, yatırımcının hesabından silinmeyecek. Paylar tasfiye tamamlanana kadar duracak; nihai hak ediş hesaplandığında katılma paylarının iadesi de nihai tasfiye aşamasında gerçekleşecek.
Dolayısıyla ara ödeme alınması yatırımcının fondaki hukuki hakkını kapatmıyor.
Katılma payı, yatırımcının bir yatırım fonundaki sahipliğini gösteren birime deniyor. Bu, hisse senedindeki “hisse/adet” kavramına benzetilebilir. Örneğin bir fonun bir katılma payı 10 TL olsun. Yatırımcı bu fona 100 bin TL yatırırsa, 10 bin katılma payı alıyor. Böylece hesabında o fondan 10 bin adet katılma payı görünüyor.
Yatırımcı normalde katılma payını fona iade ederek, karşılığında parasını alıyor. 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılırken yatırımcı katılma payını henüz iade etmeyecek. Paylar yatırımcının hesabında tutulmaya devam edecek. Nihai tasfiye ödemesi yapıldığında katılma payları iade edilecek.
4. Önce para piyasası fonlarından mı başlanacak?
SPK ayrıca bu ara ödeme prosedürünün para piyasası fonlarından (PPF) başlanarak uygulanmasını kararlaştırdı.
Buna göre, tasfiye süreci, unvanında "para piyasası" ibaresi bulunan yatırım fonlarından başlanmak suretiyle, yatırımcı sayısı en fazla olandan en aza doğru sıralanan fonlar nezdinde yürütülecek.
Para piyasası fonları yapıları gereği daha kısa vadeli ve likit varlıklardan oluşuyor; dolayısıyla portföyün nakde çevrilmesi, daha karmaşık veya likit olmayan varlıkları bulunan fonlara kıyasla genellikle daha kolay.
PPF yatırımı olan yatırımcılar bu nedenle kendilerine öncelik verilmesi talebini günlerdir dile getiriyordu.
5. Bu parayı kim ödeyecek?
Yatırımcıya yapılan ara ödeme, nihai tasfiyede kendisine düşecek tutarın avansı niteliğinde. Bu "avans" için çeşitli kaynaklar oluşturulmaya çalışıldığı da görülüyor.
SPK bugün, tasfiye kapsamındaki fonlarda tasfiye kararından önce katılma paylarını satarak "fahiş kazanç" elde eden kişilerin, isterlerse bu kazancı geri verebilmeleri için Birleşik Fon Bankası nezdinde TMSF adına "İsteğe Bağlı İade Hesapları" açıldığını duyurdu. Buraya yatırılan para yalnızca ilgili fonun tasfiye malvarlığına girecek ve daha sonra fon yatırımcılarına yapılacak ödemelerde kullanılacak.
Ayrıca hisse işlemlerinden elde edilen fahiş kârların gönüllü olarak geri ödenebilmesi için ayrı bir "Genel Hisse İade Hesabı" da oluşturuldu.
Bunun yanı sıra Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturma kapsamında suçtan elde edildiği tespit edilen mal varlıklarının, yasal süreçlerin tamamlanmasının ardından TMSF bünyesinde oluşturulacak fona aktarılması için hukuki sürecin işletileceğini açıkladı.
Gürlek "Soruşturmalar kapsamında el konulan villalar, lüks araçlar, arsalar ve banka hesaplarındaki değerler, TMSF bünyesinde oluşturulan fon aracılığıyla hak sahiplerinin alacaklarının karşılanmasında kullanılacaktır," ifadelerini kullandı.