Yüksek enerji fiyatları ve Orta Doğu’daki enerji tesislerine yönelik askeri gerilimin tırmanması, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’i Brüksel’den daha fazla mali esneklik talep etmeye yöneltti. AB ülkeleri arasında en yüksek kamu borcuna sahip Yunanistan’da 2027’de seçim yapılacak.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Euronews tarafından görülen bir mektuba göre, hanehalkı ve işletmeleri yeni bir enerji fiyat şokundan koruyabilmek için ulusal hükümetlere daha fazla mali alan tanınması konusunda Avrupa Komisyonu'na "harekete geçme" çağrısı yaptı.
REKLAM
REKLAM
30 Eylül tarihli mektupta, "Vatandaşlarımızı ve işletmelerimizi korumak için daha fazla hareket alanına ihtiyacımız var (...) Üye devletlerin mali sürdürülebilirliği korurken ilave destek tedbirleri alabilmesini sağlamak için Ekonomik Yönetişim Çerçevesi içinde gerekli ek esnekliği bulmalıyız," ifadeleri yer aldı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Eurogroup Başkanı Kiryakos Pierrakakis'e hitap eden Miçotakis, Avrupa'daki son enerji krizinin beklenenden daha uzun sürdüğünü ve Orta Doğu'daki enerji tesislerine yönelik saldırıların artmasının krizi Atina açısından hem ekonomik hem de siyasi bir soruna dönüştürme riski taşıdığını söyledi.
Yunanistan, Avrupa Birliği'nin 27 üyesi arasında milli gelire oranla en yüksek kamu borcuna sahip ülke konumunda. Ülke ekonomisi büyüse de hükümetin geniş kapsamlı sübvansiyonları ve vergi indirimleri, yüksek kamu borcunun azaltılmasını daha da zorlaştırıyor.
Atina, artan maliyetlerle mücadele eden ailelere yardımcı olmak için enerji faturaları, yakıt ve tarım alanlarında yüksek miktarda nakdi destek sağlıyor. Miçotakis hükümeti aynı zamanda 2027'de yapılması planlanan parlamento seçimleri öncesinde seçmen desteğini artırmak ve işletmeleri teşvik etmek amacıyla gelir ve emlak vergilerinde kesintiye gitti.
Enerji fiyatlarını geçici olarak düşürme çabası
Birçok AB ülkesi, hızla yükselen fiyatların etkisini sınırlamak amacıyla vergi indirimleri ve sübvansiyonlara şimdiden milyarlarca euro harcadı. Ancak hükümetler mali sınırlarına yaklaşıyor.
Belçika Başbakanı Bart De Wever, artan enerji fiyatlarına karşı geniş çaplı önlemleri reddederken durumu, "Para yok," sözleriyle özetlemişti.
Miçotakis, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı savaşı başlatmasından bu yana fiyatlarda yaşanan keskin artışlara dikkat çekti. AB'de vergi öncesi benzin fiyatları yüzde 53, motorin fiyatları yüzde 66 yükselirken, doğal gaz fiyatı megavatsaat başına 30 euronun biraz üzerinden yaklaşık 70 euroya çıktı.
AB ülkelerinin çoğunda elektrik fiyatları son bir ayda megavatsaat başına 100 euronun üzerine yükseldi. Orta Doğu'daki gerilim öncesinde bu rakam 42 euro seviyesindeydi. Bazı piyasalarda ise fiyatlar 200 euroya yaklaştı veya bu seviyeyi aştı.
Miçotakis, sorunun artık yalnızca enerji maliyetlerinden ibaret olmadığını, yüksek fiyatların genel enflasyon ve hanelerin satın alma gücü üzerinde de baskı yarattığını savundu.
Yunanistan, tüketicileri ve şirketleri desteklemek amacıyla alınacak geçici ulusal tedbirlerin belirli bir sınıra kadar AB'nin "net harcama göstergesi" dışında tutulmasını öneriyor. Bu gösterge, ulusal hükümetlerin günlük harcamalarını ne ölçüde artırabileceğini sınırlayan temel mali kurallardan biri olarak kullanılıyor.
Atina ayrıca, enerji fiyatlarına bağlı beklenmedik yüksek enflasyon nedeniyle oluşan ilave Katma Değer Vergisi (KDV) gelirlerinin hükümetlerin hesaplamalarında dikkate alınabilmesini istiyor.
Avrupa Komisyonu'nun bu önerileri kabul etmesi halinde hükümetler, AB'nin mali kurallarının yarattığı baskıya daha az maruz kalarak vatandaşlara ve işletmelere sübvansiyon veya başka destekler sağlayabilecek.
Yunanistan Başbakanı, talebin ekim ayı içinde Brüksel'de yapılacak enerji bakanları toplantısında ve gelecek yıl düzenlenecek AB liderler zirvesinde ele alınmasını bekliyor.
Miçotakis mektubunda, "Komisyon tarafından şimdiye kadar önerilen başlıca yolun yalnızca enerji talebini azaltmak olması siyasi açıdan kabul edilebilir değil. Mevcut durumun aciliyetine yanıt verecek daha geniş bir fikir setini gündeme almamız gerekiyor," ifadelerini kullandı.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de yerel basına göre 30 Eylül'de Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen'e mali kuralların gevşetilmesi çağrısında bulundu.
AB'de Yunanistan'ın ardından ikinci en yüksek kamu borcuna sahip olan İtalya'nın Başbakanı Meloni, daha önce de enerji krizinin savunma alanındaki olağanüstü durumlara benzer biçimde ele alınmasını ve AB'nin mali kurallarında daha fazla esneklik sağlanmasını istemişti.