6 Şubat depremlerinin ardından restorasyon ve güçlendirme çalışmaları tamamlanan Diyarbakır ve Bingöl’deki 6 tarihî cami, 2 Ekim’de yeniden ibadete açılacak.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 6 Şubat depremlerinin ardından restorasyon ve güçlendirme çalışmaları tamamlanan Diyarbakır ve Bingöl'deki 6 caminin 2 Ekim'de cuma namazıyla yeniden ibadete açılacağını açıkladı.
Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında Diyarbakır'daki Ali Paşa, Melik Ahmet Paşa, Parlı Safa, Cafer-i Tayyar ve Hanbaşı camileri ile Bingöl'deki Balaban Bey Camii'nde restorasyon çalışmaları tamamlandı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, tarihî yapıların özgün dokularının korunarak restore edildiğini belirtti.
Ersoy, restorasyon sürecinde deprem hasarlarının giderildiğini ve yapıların güçlendirildiğini belirterek, tarihî taş işçiliği, çini, ahşap ve kalem işi gibi unsurların da korunarak yeniden işlev kazandırıldığını ifade etti.
Altı caminin toplu açılış programı, Diyarbakır'ın Sur ilçesindeki Ali Paşa Camii'nde gerçekleştirilecek.
Ali Paşa Camii'nde geleneksel yapı sistemi korundu
16. yüzyılda Hadım Ali Paşa tarafından yaptırılan Ali Paşa Camii'nde, deprem sonrası tespit edilen statik sorunlara yönelik güçlendirme ve restorasyon çalışmaları yürütüldü.
Yapıdaki niteliksiz döşeme, beton örtü ve kirişler kaldırılırken üst örtü Diyarbakır'ın geleneksel dam sistemine uygun şekilde yenilendi. Deprem nedeniyle oluşan çatlak ve kopmalar giderildi. Caminin özgün kündekâri kepenkleri, ahşap minberi, tavan kaplamaları ve çinileri de konservasyon çalışmalarının ardından yeniden yerlerine yerleştirildi.
Parlı Safa Camii'nin minaresi güçlendirildi
15. yüzyılda inşa edildiği değerlendirilen Parlı Safa Camii'nde depremden özellikle minare etkilendi. Minaredeki çatlak ve parça kayıplarına yönelik güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.
Temel ve zemin durumu sondaj, jeofizik inceleme ve araştırma kazılarıyla incelenirken minarede ankraj, enjeksiyon ve taş onarımları yapıldı. Caminin çini, döşeme, kalem işi, sıva ve boya çalışmaları da tamamlandı.
Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi restore edildi
İnşa tarihi kesin olarak bilinmeyen Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi'nde, depremde ağır hasar gören minare başta olmak üzere yapının farklı bölümlerinde onarım ve güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.
Zemin ve temel incelemelerinin ardından duvar, tonoz ve dam örtülerinde çalışmalar yapılırken, minarenin depremde zarar gören petek ve külah bölümleri özgün taşlarla tamamlandı.
Hanbaşı Camii'nin özgün unsurları korundu
1853 yılında Hacı Muhammed tarafından yaptırılan Hanbaşı Camii'ndeki restorasyon çalışmaları 2022'de başlamıştı. Depremlerin ardından çalışmalar, bilim heyeti gözetiminde güçlendirme ve restorasyon uygulamalarıyla sürdürüldü.
Yapıda enjeksiyon yöntemiyle güçlendirme yapılırken betonarme eklentiler kaldırıldı. Çatı ve cepheler özgün dokusuna uygun şekilde yenilendi. Son cemaat yeri ve harim bölümündeki çalışmalarla yapının özgün mimari unsurları yeniden ortaya çıkarıldı.
Melik Ahmet Paşa Camii'nde kubbe ve taşıyıcı duvarlar güçlendirildi
1587-1591 yılları arasında inşa edilen Melik Ahmet Paşa Camii'nde deprem sonrası kubbe, tromplar ve taşıyıcı duvarlarda tespit edilen çatlaklar için onarım ve güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.
Temel durumu sondaj, araştırma kazısı ve jeoradar çalışmalarıyla incelenen camide kubbe ve kasnak güçlendirildi. Zemin ve duvarlarda enjeksiyon uygulamaları yapıldı. Kurşun örtü, sıva, halı ve kalem işi çalışmalarının tamamlanmasıyla cami yeniden ibadete hazır hâle getirildi.
Balaban Bey Camii yeniden inşa edildi
Bingöl'deki Balaban Bey Camii'nde ise depremde ağır hasar gören minare kontrollü şekilde sökülerek özgün yapım tekniklerine uygun olarak yeniden inşa edildi.
Akkoyunlu döneminden günümüze ulaşan caminin çatı, avlu, harim ve mahfil bölümlerinde de onarım çalışmaları yapıldı. Ahşap döşemeler ile elektrik ve mekanik tesisatlar yenilendi.
Diyarbakır ve Bingöl'deki 6 cami, restorasyon ve güçlendirme çalışmalarının tamamlanmasının ardından 2 Ekim'de cuma namazıyla yeniden cemaatin kullanımına açılacak.