Salı günü protestoların yeni bir seferberlik günüyle sürdürülmesi bekleniyor. O zamana kadar 400 ila 500 lisenin tamamen veya kısmen kapalı kalacağı belirtilirken, bunlardan 24'ünün eylemler sırasında yakıldığı ya da tahrip edildiği açıklandı.
Girişleri barikatlarla kapatılan liseler, yakılan çöp konteynerleri ve sokaklarda yaşanan çatışmalar. Fransa, daha iyi eğitim koşulları talebiyle günlerdir eylem yapan lise öğrencilerinin protestolarıyla sarsılıyor.
Özellikle büyük kentlerde düzenlenen gösterilerde güvenlik güçleri ile protestocular arasında zaman zaman şiddet olayları yaşanırken, çok sayıda okul binası ve kent mobilyası zarar gördü.
Milli Eğitim Bakanlığı, güvenliğin sağlanamadığı 400 ila 500 lisede derslerin pazartesi günü tamamen veya kısmen askıya alınacağını açıkladı.
Milli Eğitim Bakanı Edouard Geffray, France 2 televizyonu ve France Inter radyosuna yaptığı açıklamada, cuma günü derslerin durdurulduğu lise sayısının 400 ila 500 arasında olduğunu belirtti. Geffray, pazartesi günü de benzer sayıda okulun etkileneceğini, ancak derslerin kademeli ve kısmi şekilde yeniden başlayabileceğini söyledi.
Bakanın verdiği bilgilere göre, protestolardan etkilenen toplam 735 okuldan 24'ü, lise öğrencilerinin eylemleri sırasında çıkan olaylarda yakıldı veya yağmalandı.
Geffray ayrıca, protestoların başlamasından bu yana 78 Milli Eğitim Bakanlığı çalışanının yaralandığını açıkladı.
Nunez, orantısız müdahale iddialarını reddediyor
İçişleri Bakanlığı ise protestolar sırasında yaşanan taşkınlıklar nedeniyle pazartesiden bu yana yaklaşık 5 bin kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Gösteriler sırasında çöp konteynerleri ve çeşitli nesneler ateşe verilirken, güvenlik güçlerine de cisimler fırlatıldı. Polis, bazı göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz, plastik mermi ve LBD tipi silahların yanı sıra cop kullandı.
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, pazar sabahı yaptığı açıklamada güvenlik güçlerinin müdahalesini savundu ve herhangi bir “orantısız” müdahale yaşandığı iddiasını reddetti.
Nunez, polisin gençleri bastırmadığını, taleplerini barışçıl biçimde dile getirmek isteyen lise ve üniversite öğrencilerinin güvenliğini sağladığını söyledi. Bakan, güvenlik güçlerinin “yıkım, şiddet ve çeşitli hukuk dışı eylemleri” sonlandırmak amacıyla hızlı ve kararlı şekilde müdahale ettiğini belirtti.
Nunez ayrıca, güvenlik güçlerinin özellikle yoksul mahallelerden gelen ve ırksal kimlikleri nedeniyle hedef alınan gençlere yönelik kasıtlı müdahalede bulunduğu iddialarını da reddetti. Bakan, bu yöndeki söylemleri “gerçek dünyayla tamamen kopuk” ve “bütünüyle suçlayıcı” bir iletişim biçimi olarak nitelendirdi.
Sağlıksız binalar, tıklım tıklım sınıflar, eksik öğretmenler
Protestolar, yaklaşık iki hafta önce Paris'in banliyölerinden Creteil'deki Saint-Exupery Lisesi'nde, personel ve kaynak yetersizliğini protesto etmek için greve giden öğretmenlere destek amacıyla başladı.
Hareket, geçen hafta ivme kazanarak kısa sürede ülke geneline yayıldı.
Lise öğrencileri, başta okul binalarının bakımsız ve sağlıksız koşullarda olmasından, sınıfların aşırı kalabalık olmasından, yoğun ders programlarından ve ciddi personel açığından şikâyet ediyor. Öğrenciler ayrıca, sık sık devamsızlık yapan öğretmenlerin yerine her zaman yeni öğretmen atanmadığını belirterek bu duruma tepki gösteriyor. Bazı öğrenciler ise okullarda cep telefonu kullanımının yasaklanmasına karşı çıkıyor.
Milli Eğitim Bakanı Edouard Geffray, cuma sabahı lise öğrencilerinin temsilcileriyle bir araya geldi. Görüşmenin ardından temsilciler, herhangi bir “somut önlem” konusunda uzlaşmaya varılmadığını belirterek protestoların gelecek hafta da sürdürülmesi çağrısında bulundu.
Salı günü protestoların üçüncü aşaması gerçekleştirilecek
29 Eylül ve 1 Ekim'de düzenlenen iki ulusal seferberlik gününün ardından, protestoların üçüncü aşaması olarak nitelendirilen “Acte III” salı günü gerçekleştirilecek.
Fransa'daki öğretmen sendikalarının tamamı, pazar günü yaptıkları ortak açıklamayla lise öğrencilerinin eylemlerine destek verdiklerini duyurdu.
Sendikalar açıklamada, “Talepleri meşru. Biz de onları, yıllardır kaynak yetersizliğine dikkat çekmek için düzenlediğimiz eylemlerin merkezinde yer alan taleplerle örtüştüğü için özellikle destekliyoruz” ifadelerine yer verdi.
Öğretmen sendikaları, hükümetin lise öğrencilerinin protestolarına verdiği yanıtın büyük ölçüde polis müdahalesiyle sınırlı kalmasını da eleştirdi. Açıklamada, “Yaralanan, şiddet gören ve tehdit edilen öğrencilerin tanıklıkları her geçen gün artıyor. Bu kabul edilemez” denildi.
Ciddi olayların damga vurduğu bir hareket
Seferberlik sırasında çok sayıda ciddi olay da kayda geçti.
Fransa’nın orta kesimindeki Tours kentinde, çarşamba günü lise öğrencileri ile polis arasındaki çatışmaların ardından yaralanan genç bir erkek, savcılığın verdiği bilgiye göre sağ gözündeki görme yetisini kaybetti.
Provence bölgesindeki La Ciotat’da, 59 yaşındaki bir öğretmen, bir lise gösterisi sırasında benzine bulanıp darbedildi. Olayın faili olduğu düşünülen 16 yaşındaki bir genç, pazar sabahı Marsilya’da gözaltına alındı.
Polisler de hedef alındı. Ülkenin doğusundaki Belfort’ta bir polis memuru, bir grup genç tarafından kovalandı, dövüldü ve tekmelendi; saldırıyla bağlantılı olarak iki kişi gözaltına alındı.
Le Parisien'in haberine göre hükümet, okulların çevresinde ve kamusal alanlarda meydana gelen çok sayıda hasarın ardından “casseurs-payeurs” olarak adlandırılan yasa teklifinin yasama takvimini öne çekmek istiyor.
Teklif, doğrudan zarar vermemiş olsalar dahi şiddet içeren toplu eylemlere katılan kişilerin meydana gelen maddi hasarın giderilmesine katkıda bulunmasını öngörüyor.
Yasa teklifinin ekim ayı sonunda Senato'da görüşülmesi planlanıyor.