Tahran sokaklarını süsleyen dev afişlerde ABD Başkanı Trump hedef alınırken, tasarımlardan biri Trump'ın Türkiye'deki NATO zirvesinin ardından güvenlik gerekçesiyle uçak değiştirmesine ilişkin gizli plan iddiasına gönderme yapıyor.
İran'ın başkenti Tahran'ın duvarlarındaki dev afişler, İran'ın ABD ve İsrail'le savaşına ilişkin resmi anlatının görsel bir kronolojisini sunuyor. ABD Başkanı Donald Trump'ı hedef alan tasarımlarda, Amerikan silahları ve Hürmüz Boğazı üzerinden İran'ın savaş mesajları öne çıkarılıyor.
REKLAM
REKLAM
Söz konusu afişlerden biri ise doğrudan Türkiye'de yaşanan bir olaya gönderme yapıyor.
AFP'ye konuşan Tahran'daki Tasarımcılar Evi (Khaneh-ye Tarrahan) ekibi, kentteki kalabalık noktalarda sergilenen ABD karşıtı afişleri hazırlıyor. Bu çalışmalar, Tahran'ın ünlü Vali Asr Meydanı başta olmak üzere kentin farklı noktalarında İran'ın savaş mesajlarını yansıtıyor.
Afişlerin önemli bir bölümü İran hükümeti tarafından finanse ediliyor ve devletin savaş dönemindeki mesajlarını geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla kullanılıyor.
Trump'a Türkiye üzerinden gönderme
Farklı bir tasarım stüdyosu tarafından hazırlanan afişlerden birinde Trump, içinde sıkışıp kaldığı bir sihirbaz kutusunda, elinde Coca-Cola ve hamburgerle tasvir ediliyor. Afişte “Gözünü kırp, yok olursun!” ifadesi yer alıyor.
Tasarım, Trump'ın Temmuz ayında Türkiye'deki NATO Zirvesi'nin ardından Ankara'dan ayrılışına ilişkin güvenlik planına gönderme yapıyor.
Trump'ın "İran kaynaklı güvenlik tehdidi" nedeniyle Ankara Esenboğa Havalimanı'nda eski Air Force One'dan gizlice çıkarılarak başka bir askeri uçağa götürüldüğü öne sürülmüştü. İddiaya göre, Trump'ın uçaktan çıkarıldığının fark edilmemesi için gazetecilerin bulunduğu tarafın karşısına bir ikram konteyneri yanaştırılmış ve ABD Başkanı bu araç üzerinden başka bir uçağa geçirilmişti.
Tasarımcılar, bu olayı Trump'ın bir sihirbaz kutusunda kaybolduğu mizahi bir görsele dönüştürdü.
Tahran'daki stüdyonun yöneticisi 32 yaşındaki Mostafa Kafaei, savaş döneminde hızın öncelik kazandığını belirterek bazı afişlerin birkaç gün içinde hazırlandığını söyledi.
Kafaei'ye göre, 8 kişiye kadar ekipler, gündemdeki gelişmeleri takip ederek tasarımları hızla hazırlıyor. Çalışmaların büyük bölümünde Photoshop kullanılırken, ekip yapay zekâ araçlarından da yararlanıyor.
Hürmüz Boğazı afişlerin merkezinde
Tahran'daki bir başka dev afişte İranlı bir asker, ABD'ye ait bir su altı insansız aracının üzerine basarken gösteriliyor. Tasarım, İran Devrim Muhafızları'nın yakın zamanda gerçekleştirdiğini öne sürdüğü bir “Hürmüz yakalamasına" gönderme yapıyor ve “İşler iyi gidiyor” mesajını taşıyor.
Hürmüz Boğazı, savaşın başlamasından bu yana çatışmanın en kritik başlıklarından biri haline geldi. İran, savaşın başlamasının ardından boğazdan ticari geçişleri engellerken, ABD ordusu da İran limanlarına yönelik bir karşı abluka uyguluyor.
Bir başka afişte ise dalgalı denizin ortasında duran mitolojik bir savaşçı ve yanan ABD savaş gemileri yer alıyor. Tasarımda “Şeytan'ın ordusu Basra Körfezi'nde boğulacak” mesajı kullanılıyor.
Nirvana'nın Nevermind albüm kapağından esinlenen başka bir çalışmada ise Trump, su altında bir dolarlık banknota ulaşmaya çalışırken gösteriliyor. Yanında ise “BÜYÜK ZAFER! Hürmüz Boğazı” ifadesi yer alıyor.
'Trump medyatik bir kişilik'
Vali Asr Meydanı'nda Trump'ın ağzının dikilmiş şekilde gösterildiği afiş de savaşın önemli sembollerinden biri haline geldi. Tasarım, Trump'ın ağzının Hürmüz Boğazı'nın sularıyla susturulduğu bir görüntü ve “Kırılma noktasında” mesajını içeriyor.
Kafaei, Trump'ın afişlerde bu kadar sık kullanılmasının nedenini onun “medyatik bir kişilik” olmasıyla açıklıyor.
Kafaei'ye göre, Trump'ın açıklamalarını ve eylemlerini yakından takip eden ekip, bunlara görsel mesajlarla karşılık veriyor.
Afişler savaşın resmi anlatısını taşıyor
Tahran sokaklarında yalnızca Trump'ı hedef alan tasarımlar bulunmuyor. İran'ı, savaşın başında öldürülen eski dini lider Ali Hamaney'i ve İran'ın müttefiklerini öven afişler de kentin farklı noktalarında sergileniyor. Bunlardan bazılarında, öldürülen Hizbullah lideri Hasan Nasrallah gibi isimler de öne çıkarılıyor.
Kafaei, afişlerin siyasi gelişmeleri yakından takip etmeyen insanların bile ülkede yaşananların “genel çerçevesini” anlamasına yardımcı olduğunu savunuyor.
Tahran'da yaşayan 53 yaşındaki emekli Mahmoudreza Rezaei ise geçen ay gördüğü ve “Şeytan'ın düğün hediyesi” ifadesini taşıyan bir afişi hatırlıyor.
Rezaei, mesajın anlamını çözmeye çalıştığını ve afişin kendisinde bir bilmece hissi uyandırdığını söylüyor.
24 yaşındaki eczane çalışanı Sahar Jahedi de Tahran'ın merkezinde sergilenen Trump afişinin dikkatini çektiğini belirtiyor.
Jahedi, insanların önemli bir bölümünün günlük hayatlarını sürdürmek için mücadele ederken gelişmeleri takip edecek zamanı olmayabileceğini, bu nedenle bu tür afişlerin kamuoyunu güncel gelişmelerden haberdar etmede rol oynayabileceğini ifade ediyor.