100 Suudi koalisyon uçağının desteklediği Yemen Şafağı Operasyonu, boğazın kuzeyindeki Dhubab kasabasını geri aldı; Husiler Riyad’ın havaalanı, bir rafineri ve ülke genelindeki üslerin vurulduğunu ileri sürerken Pakistan ve Türkiye krallığa asker göndermeyi kabul etti.
Yemen hükümetine bağlı birlikler, Pakistan ve Türkiye'nin Suudi Arabistan'a asker konuşlandırmayı kabul ettiği ve Husilerin Riyad'ın uluslararası havalimanını, petrol tesislerini ve askeri üslerini vurduğu, giderek genişleyen savaşın ortasında Bab el-Mendeb Boğazı çevresindeki bölgeleri Husilerden geri almak için büyük bir saldırı başlattı.
REKLAM
REKLAM
Yemenli yetkililer, uluslararası alanda tanınan hükümete bağlı güçlerin, Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan hayati deniz yolu üzerindeki boğazın hemen kuzeyinde yer alan kritik Dhubab kasabasını pazartesi günü geri aldığını bildirdi.
Yetkililere göre, aynı zamanda Bab ve Hadeid kasabaları da ele geçirildi. İsminin açıklanmasını istemeyen yetkililerle konuşan görgü tanıkları, hükümet tankları ve birliklerinin kasabalara girdiğini gördüklerini aktardı.
Hükümetin ilerleyişi, Suudi Arabistan liderliğindeki askeri koalisyonun hava desteğiyle pazartesi sabahı başlattığı geniş çaplı taarruzun parçası olarak gerçekleşti.
Husilerin askeri sözcüsü Tuğgeneral Yahya Seri, önceden kaydedilmiş açıklamasında, grubun Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nı ve Kızıldeniz kıyısındaki Rabigh kentindeki bir petrol rafinerisini hedef alan saldırılarda balistik ve seyir füzeleri ile insansız hava araçları kullandığını söyledi.
Seri, Abha Havalimanı'nın, Hamis Muşayt'taki askeri tesislerin ve Necran ile Cizan kentlerindeki diğer 'kritik noktaların' da hedef alındığını ileri sürdü.
Riyad'daki ABD Büyükelçiliği, sosyal medya üzerinden ABD vatandaşlarını olası İHA ya da füze saldırılarına karşı tedbirli olmaları konusunda uyardı.
Resmi adı Ensarullah olan grup, Yemen'in güneybatısında daha fazla toprak ele geçirerek bölgedeki stratejik bir vilayet başkentine doğru ilerlerken, Suudi destekli güçlere darbe niteliğinde kilit bir kasabayı aldığını duyurdu.
Suudi liderliğindeki koalisyonun sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, 100 savaş uçağının hükümet güçlerine destek verdiğini açıkladı. Maliki, koalisyonun Bab el-Mendeb Boğazı üzerinde hava hakimiyeti sağladığını ve yüzlerce Husi hedefini imha ettiğini söyledi.
Yemen Şafağı harekâtında ilerleme
Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki tırmanma, dört yıllık ateşkesin ardından Yemen'deki savaşı yeniden alevlendirdi.
Pazar günü Husiler, Taiz vilayetinin başkenti ile Yemen hükümetinin geçici merkezi olan liman kenti Aden'i birbirine bağlayan ana yol üzerinde bulunan Turbah kasabasını ele geçirdi. Kasaba, yıllar boyunca Taiz'i savunan hükümet güçleri için önemli bir üs konumundaydı.
Daha önce Husiler, Taiz'in çevresindeki birçok köyü ve bölgeyi alarak Yemen'in üçüncü büyük kenti olan Taiz'i kuşatmanın yolunu açmıştı.
Husiler, eylül ayı başında ülkenin Kızıldeniz kıyısındaki batı sahilinde hızlı bir şekilde ilerleyerek stratejik Mokha kentini ve birkaç Kızıldeniz adasını ele geçirdi. Bu kazanımlar, küresel ticaretin yüzde 12'sinin geçtiği Bab el-Mendeb'in Yemen kıyısının kontrolünü onlara verdi.
Suudi destekli hükümet, pazar günü yaptığı açıklamada, hükümet kontrolündeki tüm bölgelerde birlikleri seferber ettiğini duyurdu.
Yönetimdeki Başkanlık Liderlik Konseyi'nin başkanı Reşad el-Alimi, televizyondan yayımlanan konuşmasında operasyonların Husilerin elinde bulunan 'kalan toprakların geri alınmasını' hedeflediğini söyledi ve uluslararası toplumu hükümetine destek vermeye çağırdı.
Alimi'nin açıklamasından saatler sonra Suudi askeri sözcü Maliki, Husiler 'ortadan kaldırılıncaya' kadar Yemen hükümet güçlerine 'tam operasyonel destek' sözü verdi.
Alimi, pazartesi günü X platformunda yaptığı paylaşımda Yemen Şafağı adı verilen operasyonun başlatıldığını, hedefinin 'devlet kurumlarının yeniden tesis edilmesi, Husilerin kontrolündeki başkent Sana'nın kurtarılması' ve 'Husi terörist milis darbesine son verilmesi' olduğunu belirtti.
Al-Nazili, hükümet güçlerinin başkente yönelik 'stratejik bir taarruz' yürüttüğünü söyledi. Husi medya ofisi ise Sana dahil kendi kontrol bölgelerine çok sayıda hava saldırısı düzenlendiğini bildirdi.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Savaş Araştırmaları Enstitüsü'ne göre, grubun Turbah'ı ele geçirmesi, hükümet güçlerinin Taiz vilayeti genelindeki cephe hatlarına ve vilayet merkezi Taiz'e takviye ve ikmal sağlama kapasitesini büyük olasılıkla kısıtlayacak.
Ayrıca pazartesi günü Pakistan ve Türkiye'nin dışişleri ile savunma bakanları, Suudi Arabistan ile yaptıkları savunma paktı kapsamında krallığa askeri birlikler konuşlandırılması konusunda anlaşmaya vardı.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı'nın Riyad'daki acil toplantının ardından yayımladığı ortak açıklamada, kaç asker gönderileceği, hangi ülkelerin kuvvet katkısında bulunacağı ya da konuşlanma takvimi belirtilmedi.
Üç ülke, Mekke ve Medine'ye yönelik olduğunu söyledikleri saldırı girişimlerini, ayrıca Suudi kentlerine, sivillere ve ekonomik tesislere yönelik süregelen saldırıları kınadı. Açıklamada sorumlulara atıf yapılmadı.
İnsani krize dair kaygılar tırmanıyor
Yemen'deki savaş, Husilerin 2014'te kuzeydeki kalesinden saldırı başlatarak Sana'yı ele geçirmesi ve hükümeti Suudi Arabistan'a sürgüne zorlamasıyla başladı. Çatışma, 150 binden fazla kişinin ölümüne yol açarak dünyanın en ağır insani krizlerinden birini yarattı.
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre son şiddet dalgasında en az 959 kişi öldü, 4.200'den fazla kişi yaralandı. Birleşmiş Milletler'in göç ajansına göre, çatışmalar Yemen içinde yaklaşık 174.097 kişiyi evlerini terk etmeye zorladı. Ajans, 3.000'den fazla kişinin ise denizi aşarak Cibuti'ye sığındığını bildirdi.
Geçen hafta uluslararası alanda tanınan hükümete bağlı Yemen Sağlık Bakanlığı, savaşın Taiz vilayeti genelindeki sağlık tesisleri ve sağlık personeli üzerindeki etkisine ilişkin uyarıda bulundu.
Bakanlık, cuma günü yaptığı yazılı açıklamada vilayetin kıyı, batı ve güney bölgelerindeki sağlık kuruluşlarının ya tamamen kapandığını ya da neredeyse hiç işlemediğini duyurdu.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in sözcüsü, çatışmalardaki keskin tırmanıştan 'derin endişe' duyduklarını belirterek Suudi Arabistan'a yönelik 'süregelen Husi sınır ötesi saldırılarını' kınadı.
Husiler, İran'ın sözde Direniş Ekseni olarak adlandırdığı yapıyla bağlantılı. Bu gevşek ağ, aralarında Lübnan'daki Hizbullah, Gazze'deki Hamas ve Irak'taki milislerin de bulunduğu bölgedeki birçok silahlı gruptan oluşuyor ve bu grupların tamamı, değişen düzeylerde İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından destekleniyor, eğitiliyor ve silahlandırılıyor.