Madrid’de 87 yaşındaki bir kadının evinden tahliye edilmesi ülke çapında tartışma yaratırken Sánchez, ülkesinde eleştirilerin hedefi oldu. Protestocuların hükümeti büyüyen konut krizine karşı yeterince adım atmamakla suçlamasıyla Sánchez yönetimi üzerindeki istifa baskısı arttı.
İspanya hükümeti, konut krizine çözüm getirmek amacıyla acil önlemleri salı günü onayladı. Karar, Barselona’da şiddet olaylarının yaşandığı ve on binlerce kişinin hızlı çözüm talebiyle sokaklara çıktığı bir dönemde alındı.
Öfke dolu protestoların öncesinde hafta sonunda ülke çapında gösteriler düzenlenmişti. Gösterilerin fitilini, 87 yaşındaki María del Carmen Abascal’ın geçen ay Madrid’deki evinden tahliye edilmesi ateşledi.
Hükümetin onayladığı adımlar, parlamentonun geçen hafta reddettiği önlemlere benziyor.
Başbakan Pedro Sánchez’in koalisyon hükümeti parlamentoda çoğunluğa sahip değildi. Sağ partilerin konut krizini çözmeye yönelik acil kararnameleri reddetmesiyle hükümet ağır bir yenilgi aldı. Sánchez, baskılar üzerine 29 Kasım’da erken seçim yapılması çağrısında bulundu.
Onaylanan 21 önlem arasında yeni bir ev kiralamayı veya satın almayı kolaylaştırmak, korunmaya muhtaç kişilere yönelik tahliye güvencelerini genişletmek, oda kiralamalarını düzenlemek, sezonluk kiralamalara yeni vergi getirmek ve spekülatif amaçlı gayrimenkul alımlarını yasaklamak bulunuyor. Düzenlemeler ayrıca kiralarını zamanında ödeyen kiracılara ve ev sahiplerine vergi indirimleri sağlıyor.
Sánchez, Abascal’a takma adıyla atıfta bulunarak Başkanlık Sarayı’nda gazetecilere, “Maricarmen’in yaşadığı ya da kararnameler yürürlükten kaldırıldığından bu yana gerçekleşen türden başka tahliyelere izin vermeyeceğiz,” dedi.
İspanya Başbakanı, ilk evini satın alacak kişilere 50 bin euroya (yaklaşık 2,76 milyon TL) kadar kredi sağlamak üzere 10 milyar euroluk (yaklaşık 551,6 milyar TL) bir fon kurulacağını, inşaat sübvansiyonları da verileceğini söyledi. Bu karşılıklar, 6 Ekim tarihli Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası euro satış kuru esas alınarak hesaplandı.
Önlemlerin, erken seçim çağrısının ardından feshedilen olağan parlamentonun yerine geçici yasama organı tarafından onaylanması gerekecek. Olağan parlamentoda 350 milletvekili bulunurken geçici organ 69 üyeden oluşuyor. Sánchez’in koalisyonunun önlemleri geçirebilmesi için 35 oy alması yeterli olacak.
Başbakan, muhaliflerden de destek istedi. “İdeolojik bir konudan değil, sağduyudan söz ediyoruz,” dedi.
Sánchez, “Çözümler bekleyen birçok İspanyol var; yalnızca meydanlarda toplananlar ya da sokaklara çıkan binlerce kişi değil. Temsilcilerinin güçlülerin karşısında durma cesareti göstermesini, onlara boyun eğmemesini bekleyen milyonlarca vatandaştan söz ediyorum,” diye konuştu.
Barselona’daki protestolar şiddete dönüştü
İspanya’nın ikinci büyük kenti Barselona’da hafta sonu için yapılan şiddetli hava uyarısı üzerine protesto, organizatörler tarafından pazartesi gününe ertelendi.
Büyük ve barışçıl bir yürüyüş olarak başlayan gösteri, yüzlerce kişiden oluşan radikal eylemci grupların polisle çatışmasıyla şiddetlendi. Eylemciler polise taş attı ve çöp konteynerlerini ateşe verdi.
Madrid Complutense Üniversitesi’nde siyaset bilimi profesörü Alejandro Quiroga, geçici yasama organının kararnameleri onaylamasının anayasaya uygun olduğunu, ancak Sánchez açısından siyasi olarak da gerekli bir hamle olduğunu savundu.
Quiroga, “Sánchez’in başka seçeneği olduğunu sanmıyorum. Konut meselesini kamuoyunun gündeminde tutabilmek için erken seçim çağrısı yapıyorsanız, hiçbir şey yapmadan oturamazsınız. Bu akıllıca olmazdı,” dedi.
Avrupa’nın dördüncü büyük ekonomisi güçlü büyüme kaydetmesine rağmen yükselen maliyetler ve konut arzındaki yetersizlik, çok sayıda İspanyolun ev sahibi olmasını zorlaştırıyor.
Protestocular kiracıları daha güçlü biçimde koruyacak önlemler, dolandırıcılıkla mücadele adımları ve alternatif konut imkânı bulunmadığında tahliyelerin yasaklanmasını talep ediyor.