AB’nin İHA karşıtı teknolojilere yatırımı 2024’ten 2025’e altı katına çıksa da Euronews’ün ulaştığı gizli rapora göre programların yalnızca üçte birinin 2030’a kadar sonuç vermesi bekleniyor. Parçalı tedarik ve hızla gelişen teknolojiye yetişmekte zorlanan sanayi bu açığı kapatmayı güçleştiriyor.
Euronews’ün ulaştığı gizli bir Avrupa Birliği (AB) raporuna göre, AB genelinde insansız hava araçlarına (İHA) karşı teknolojiye yapılan yatırım 2024-2025 arasında altı katına çıktı. Ancak programların yalnızca üçte birinin 2030’a kadar sonuç vermesi bekleniyor.
REKLAM
REKLAM
Avrupa Savunma Ajansının (EDA) ulusal askeri kabiliyetleri değerlendirdiği 2026 Yıllık Savunma Hazırlığı Raporu, Avrupa’nın İHA’lara karşı savunmasında kalıcı açıklar bulunduğunu ortaya koyuyor ve üye ülkeleri İHA ve İHA karşıtı teknolojilere yatırımı artırmaya çağırıyor.
Geçen hafta Avrupa hükümetleriyle paylaşılan raporda, “İnsansız sistemlerin oluşturduğu tehdidin artmasına yanıt olarak İHA karşıtı kabiliyetlere ve çok kısa menzilli hava savunma kapasitesine yapılan yatırım 2024-2025 arasında altı katına çıktı. Ancak programların yalnızca üçte birinin 2030’a kadar sonuç vermesi bekleniyor,” deniliyor.
Baltık Denizi’nden Karadeniz’e uzanan AB’nin doğu kanadı, giderek artan bir İHA tehdidiyle karşı karşıya. Bu araçların bazıları Ukrayna’daki savaş alanından saparak bölgeye ulaştı. Salı günü İHA’lar Bulgaristan’ın karasularında iki ticari gemiyi vurdu; gemilerden biri battı.
EDA, üye ülkelerin çoğunun gözetleme, keşif ve hedef tespiti amacıyla kullanılan İHA’lara yatırım yaptığını belirledi. Ancak insansız hava araçlarının diğer türleri, savaş alanında giderek önem kazanmalarına rağmen sınırlı kaynak alıyor.
Rapora göre AB ülkeleri, 2024-2029 döneminde İHA teknolojilerine 18,9 milyar euro yatırım yapıyor.
Raporda, “İHA ve İHA karşıtı kabiliyetlerin edinilmesine büyük önem verilmesine rağmen, önemli kabiliyet açıkları ve dışa bağımlılık Avrupa’nın genel hazırlık düzeyini olumsuz etkilemeye devam ediyor,” ifadeleri yer alıyor.
İspanya, Danimarka, Hırvatistan, Letonya ve Hollanda; İHA ve İHA karşıtı sistemleri ortaklaşa satın almak ve yenilik ile test çalışmalarını merkezileştirecek bir teknoloji merkezi kurmak üzere yürütülen ortak AB projesine öncülük ediyor.
Ancak EDA, ulusal düzeyde parçalı tedarik süreçleri, sınırlı birlikte çalışabilirlik, deney yapma kapasitesinin yetersizliği ve özellikle silahlı İHA’lar için sanayinin üretimi hızla artırma kapasitesinin eksikliği gibi önemli sorunlara dikkat çekiyor.
Raporda, bu açıkları kapatmanın diğer savunma kabiliyetlerine kıyasla çok yüksek maliyet gerektirmeyeceği, ancak sürekli finansman ile çevik ve bütünleşik bir yaklaşım gerektireceği belirtiliyor.
Raporda ayrıca, “Sanayinin üretim kapasitesi ve değişen koşullara yanıt verme hızı, uzun süreli ve yüksek yoğunluklu operasyonlar için gereken düzeye henüz ulaşmadı. Teknolojik yeniliklerin hızı geleneksel tedarik döngülerini geride bırakıyor; bu da kabiliyetlerin sahaya sürülmeden önce eskime riskini sürekli kılıyor,” deniliyor.
Başka bir deyişle rapora göre, İHA teknolojisi o kadar hızlı gelişiyor ki ekipmanlar savaş alanına ulaşmadan önce eskiyebiliyor.
Raporda, mevcut plan ve programların bu sorunları ele aldığı, ancak bunların uygun doktrin ve eğitimle desteklenmesi gerektiği ifade ediliyor.
EDA, AB’de İHA ve İHA karşıtı teknolojiler üreten 200’den fazla şirket bulunduğunu da belirledi. Hareketli ancak parçalı bir yapıdaki sektörün, doğru yatırım çerçevesiyle gelecek yıla kadar yüzde 140’a varan oranda büyüyebileceği kaydedildi.
Raporda, “Bu sektörde sanayi hazırlığı; büyük stoklar oluşturmak yerine, teknolojinin en ileri düzeyinde tutulan ve üretimi hızla ve büyük ölçekte artırabilecek çevik ekosistemler gerektiriyor,” ifadeleri kullanılıyor.