İngiliz The Guardian gazetesinin haberine göre, İstanbul'un Silivri ilçesindeki devasa çöp depolama tesisinden atmosfere yayılan metan gazı, uydular tarafından tespit edilebilecek kadar yüksek seviyelere ulaştı.
Türkiye COP 31 iklim zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, İstanbul'un Silivri ilçesindeki çöp depolama tesisinden saatte ortalama 7,4 ton metan gazının atmosfere salındığı ortaya çıktı. Uydu verilerini inceleyen ABD'li araştırmacılar, tesisin dünyadaki en büyük metan salımı kaynaklarından biri olduğunu belirledi.
REKLAM
REKLAM
İngiliz The Guardian gazetesinin haberine göre, İstanbul'un Silivri ilçesindeki devasa çöp depolama tesisinden atmosfere yayılan metan gazı, uydular tarafından tespit edilebilecek kadar yüksek seviyelere ulaştı.
Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) araştırmacılarının uydu verileri üzerinde gerçekleştirdiği analiz, Silivri'deki tesisin Türkiye'nin en fazla metan salımı yapan atık depolama alanı olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılara göre tesisten saatte ortalama 7,4 ton metan gazı atmosfere karışıyor. Bu miktarın küresel ısınmaya etkisi, yaklaşık 1,5 milyon büyük SUV aracın oluşturduğu emisyonlara eşdeğer.
Üstelik Silivri tek örnek değil. Araştırmacılar, İzmir, Ankara ve Antalya dahil Türkiye'nin farklı bölgelerindeki çöp depolama alanlarında da son derece yüksek metan salımları tespit etti.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi: 'İyileştirme yapmamız gerekiyor'
Türkiye'nin en büyük çöp depolama alanı olan Silivri tesisinde her gün yaklaşık 10 bin ton atık işleniyor.
Tesisi işleten İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden İSTAÇ'ın yetkilileri, The Guardian gazetecilerinin gösterdiği uydu görüntülerinde büyük metan sızıntılarını görünce şaşkınlık yaşadı.
İSTAÇ yetkilisi Fatih Arslan, başlangıçta sızıntıları henüz üzeri kil tabakasıyla kapatılmamış atık depolama alanlarıyla açıkladı.
Arslan, "Bunun yaşanması kaçınılmaz. Elbette iyileştirmeler yapmamız gerekiyor," dedi.
Yetkiliye göre öncelikleri, açıkta kalan atıkların üzerini mümkün olduğunca hızlı kapatmak ve oluşan metanı enerji üretiminde kullanmak.
Nitekim tesisteki bir sistem, saatte yaklaşık 6 bin metreküp metan gazını toplayarak enerji üretiminde kullanıyor.
Arslan, bu nedenle metanın atmosfere kaçmasının ekonomik açıdan da bir kayıp olduğunu belirtti.
Tesisin yöneticisi Ebu Bekir İkinci ise gazeteye, mevcut durumun geçmişe kıyasla önemli bir ilerleme olduğunu savundu.
İkinci, İstanbul'da 1990'lı yıllarda yaşanan çöp krizlerini ve 1993'te bir çöp depolama alanında meydana gelen, 39 kişinin hayatını kaybettiği metan patlamasını hatırlattı.
Arslan da geçmişteki koşullarla karşılaştırıldığında mevcut atık yönetimi sisteminin çok daha iyi durumda olduğunu söyledi.
Şile'de de büyük metan sızıntısı tespit edildi
Araştırmacılar, Carbon Mapper platformundaki uydu verilerini kullanarak Türkiye'de en yüksek metan salımına sahip 10 çöp depolama alanını belirledi.
UCLA araştırmacılarının incelediği bir diğer tesis ise İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki Şile çöp depolama alanı.
Uydu verilerine göre bu tesisten saatte yaklaşık 4 ton metan gazı atmosfere salınıyor.
Araştırmacılar, bu miktarın küresel ısınmaya etkisinin yaklaşık 800 bin SUV aracın emisyonlarına eşdeğer olduğunu hesapladı.
Metan neden bu kadar tehlikeli?
Metan, karbondioksitten sonra insan kaynaklı küresel ısınmaya en fazla katkıda bulunan sera gazlarından biri.
Bilim insanlarına göre bugüne kadar yaşanan küresel ısınmanın yaklaşık dörtte birinden metan sorumlu.
Çöp depolama alanlarında gıda artıkları ve diğer organik atıklar, oksijenin sınırlı olduğu koşullarda mikroorganizmalar tarafından parçalanırken metan gazı oluşuyor.
Metan, atmosfere salındığında ısıyı güçlü biçimde tutuyor. Atmosferdeki ilk 20 yıllık dönemde, eşit miktardaki karbondioksite kıyasla yaklaşık 80 kat daha güçlü bir ısınma etkisine sahip.
Ancak metanın atmosferdeki ömrü karbondioksite kıyasla çok daha kısa. Bu nedenle metan salımlarının azaltılması, küresel ısınmanın hızını kısa vadede yavaşlatmanın en etkili yollarından biri olarak görülüyor.
Bazı uzmanlar bu yüzden metan salımlarının azaltılmasını iklim kriziyle mücadelede bir "acil durum freni" olarak tanımlıyor.
Metan sızıntıları nasıl önlenebilir?
Uzmanlara göre çöp depolama alanlarındaki metan salımlarını azaltmak için halihazırda kullanılabilen çeşitli teknolojiler var.
Bunların başında oluşan metan gazının toplanarak enerji üretiminde kullanılması geliyor.
Ancak Carbon Mapper'ın atık sektörü sorumlusu Dr. Tia Scarpelli, The Guardian'a yaptığı açıklamada, gaz toplama sistemine sahip bütün tesislerin aynı verimlilikte çalışmadığını belirtti.
Scarpelli'ye göre sistemin tasarımı, bakım koşulları ve günlük işletme uygulamaları, metanın ne kadarının atmosfere kaçacağını belirleyen temel faktörler arasında.
Yetersiz bakım, fazla metanı yakmak için kullanılan sistemlerin düzgün çalışmaması veya yalnızca yüksek kaliteli gazın toplanıp kalanının atmosfere bırakılması büyük sızıntılara neden olabiliyor.
Uzmanlar, daha etkili bir yöntemin ise organik atıkların çöp depolama alanlarına ulaşmasını en baştan engellemek olduğunu vurguluyor.
Örneğin Güney Kore'de gıda atıklarının neredeyse tamamı geri dönüştürülüyor.
Türkiye'nin emisyon kayıtlarında da metan sorunu kabul ediliyor
Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'e sunduğu resmi sera gazı envanterinde, atık sektöründeki emisyonların önemli kaynaklarından birinin çöp depolama alanlarından atmosfere kontrolsüz biçimde salınan metan olduğu belirtiliyor.
Ancak Guardian'ın haberine göre, Türkiye'de geçen ağustos ayında yürürlüğe giren ve belirli işletmelerin emisyonlarını izlemeyi amaçlayan düzenleme yalnızca karbondioksiti kapsıyor.
Çöp depolama tesisleri gibi biyokütle kullanan işletmeler ise bu izleme mekanizmasının dışında tutuluyor.