ISW, Ukrayna’nın Lyman hattında düzenlediği karşı taarruzla, Ukrayna’nın kontrolündeki Donetsk topraklarını kuşatmayı amaçlayan Rus harekâtının kuzey kolunu çökerttiğini, 176 kilometrekareye kadar alanı kurtardığını ve Rus birliklerini savunmaya geçmek zorunda bıraktığını belirtti.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), ağırlıklı olarak açık kaynaklı istihbarat verilerine dayanan değerlendirmesinde, Ukrayna güçlerinin Rusya’nın bu yıl Donetsk bölgesinde Ukrayna’nın kontrolünde kalan toprakları kuşatma ve işgal etme planını engellediği sonucuna vardı.
REKLAM
REKLAM
Rusya’nın harekâtı, raporda “kale kuşağı” olarak tanımlanan, Ukrayna’nın kontrolündeki Donbas topraklarını koruyan savunma ve lojistik ağını hedef alan geniş çaplı bir kuşatma manevrasına dayanıyordu. Plan kapsamında Rus kuvvetlerinin kuzeyde Lyman, güneybatıda ise Dobropillia yönünden ilerleyerek Harkiv bölgesindeki Barvinkove yakınlarında birleşmesi amaçlanıyordu.
Böyle bir kuşatmanın tamamlanması, Moskova’nın Donetsk bölgesinin tamamını işgal etmeye yönelik uzun süredir devam eden hedefini gerçekleştirmesinde önemli bir aşama olacaktı. Ayrıca bu başarı, Kremlin’in savaşın maliyetlerine karşılık Rus kamuoyuna sunabileceği somut bir kazanım sağlayacaktı.
Ukrayna’nın Lyman hattında başlattığı ve “Vivaldi Harekâtı” olarak adlandırılan karşı taarruz, Rusya’nın kuşatma planının kuzey kolunu etkisiz hale getirdi. Ukrayna güçleri kuzeyde Ridkodub–Nove–Novomykhailivka, güneyde ise Yarova–Drobysheve–Stavky hattı boyunca ilerledi. Böylece Rusya’nın Sloviansk’ı kuzeydoğudan tehdit etmek amacıyla oluşturduğu çıkıntılı cephe hattı çökertilirken, Rus birlikleri savunma pozisyonuna geçmek zorunda kaldı.
Ukrayna 3. Kolordu Komutanı Andriy Biletskiy, harekâtın eylül ayının ortasından sonlarına kadar gerçekleştirilen ilk üç aşamasında 176 kilometrekarelik alanın kurtarıldığını açıkladı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ise 3 Ekim itibarıyla kurtarılan alanın 125 ila 140 kilometrekare arasında olduğunu belirtti. Zelenskiy ayrıca Rusya’nın kayıplarının önceki iki ila üç aylık dönemde keskin biçimde arttığını ifade etti.
ISW, harekâtın Ukrayna yönetiminin açıkladığı resmî rakamların ortaya koyduğundan daha başarılı olmuş olabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Kuşatma planının kuzey kolunun başarısızlığa uğraması, Rusya’yı Sloviansk’a kuzeydoğudan ilerleme planından vazgeçmeye zorladı. Ayrıca Rus kuvvetleri, “kale kuşağı”nın kuzey yaklaşım hatlarını tehdit etmek amacıyla ele geçirmeyi hedeflediği mevzilerden de mahrum kaldı.
Ukrayna’nın Lyman bölgesindeki kontrolünü koruması, kritik ikmal güzergâhlarının da elde tutulmasını sağladı. Cephenin diğer kesimlerinde konuşlu Rus birliklerinin kuzey sektörünü takviye etmek amacıyla yeniden konuşlandırılmış olabileceği değerlendiriliyor.
Kuşatma planının geriye kalan kolunu oluşturan Rusya’nın Pokrovsk–Dobropillia bölgesinden güneybatıya doğru ilerleyişi, artık çok daha kapsamlı hedefleri tek başına gerçekleştirmek zorunda.
ISW, kuzeydeki kuşatma kolunun çökmesini operasyonel bir başarısızlık olarak değerlendiriyor. Enstitüye göre Rusya, Lyman çevresindeki toprakları kaybetmenin yanı sıra “kale kuşağı”na yönelik harekât planının temel unsurlarından birini de yitirdi.
Rus kuvvetleri, Kostyantynivka çevresinde ve Sloviansk’ın doğusunda sınırlı ilerlemeler kaydetmiş olsa da her iki bölgede de ilerleme hızını sürdürmekte zorlanıyor.
ISW, Rusya’nın piyade sızmaları, insansız hava araçları (İHA) ve bombardımana dayalı taktiklerinin kademeli yıpranmaya yol açabileceğini, ancak Moskova’nın ihtiyaç duyduğu ölçekte Ukrayna savunmasını çökertmek için gerekli hızlı ve mekanize manevraları gerçekleştirmeye yeterli olmadığını savundu. Enstitü, sahadaki durumun değişkenliğini koruduğunu ve Rus kuvvetlerinin zaman içinde taktiklerini uyarlamasının muhtemel olduğunu belirtirken, mevcut koşullarda Ukrayna’nın Rus ilerleyişini durdurmuş göründüğünü kaydetti.
Rusya’nın daha kapsamlı bir seferberliğe gitmesi ve teknolojik açıdan kendini geliştirmesi, sahadaki güç dengesini değiştirebilir. Ancak ISW’ye göre bu adımların hiçbiri Rus kuvvetlerinin cephede kesin bir yarma harekâtı gerçekleştirmesini garanti etmiyor.
ISW, Putin’in eylül ayına ilişkin rakamlarına itiraz etti
ISW, Rusya yanlısı medya kuruluşlarında geniş biçimde yayımlanan ve Rus kuvvetlerinin yalnızca eylül ayında Ukrayna topraklarında bin 301 kilometrekarelik alanı daha ele geçirdiğini öne süren iddialara da itiraz etti. Söz konusu rakam, önceki aylarda bildirilen miktarın yaklaşık iki buçuk katına karşılık geliyor.
Enstitü; coğrafi konumu belirlenmiş fotoğraf ve video kayıtları, uydu görüntüleri ve görsel olarak doğrulanmış veriler üzerinden yaptığı hesaplamada, Rus taarruz birliklerinin eylül ayında gerçekte en az 80 kilometrekarelik alandan geri püskürtüldüğü sonucuna ulaştı.
Rusya’nın eylül ayındaki net toprak kaybı, geçici olarak girdiği ancak kontrol altında tutamadığı bölgeler de hesaba katıldığında 175,18 kilometrekareye ulaştı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçen hafta Valday Kulübü’nde yaptığı açıklamada, Rusya’nın Donetsk bölgesinin yüzde 89’unu kontrol ettiğini öne sürdü. ISW ise Ukrayna’nın Donetsk bölgesinde Rusya’nın işgali altındaki toprakların oranının en fazla yüzde 81 olduğunu belirtiyor.
Enstitü, Putin’in Rus kuvvetlerinin eylül ayında cephede ilerleme kaydettiğine ilişkin açıklamalarının “gerçeklikten o kadar uzak olduğunu ve adeta halüsinasyonları andırdığını” değerlendirdi.
ISW, Putin’in dile getirdiği rakamların yanlış olduğunu bilip bilmediğini ya da Rus ordusunun komuta kademesinde kökleşmiş olduğunu belirttiği derin bir dürüstlük eksikliği kültürünün ürünü olan, kendisine sunulan çarpıtılmış cephe verilerine inanmaya başlayıp başlamadığını belirleyemediğini kaydetti.