Viktor Orban hükümeti, Macaristan’da 'çocukları koruma' gerekçesiyle LGBTİ+ haklarını aşamalı olarak kısıtladı. Bu süreç, 2020’de trans bireylerin cinsiyet kimliklerinin yasal olarak tanınmasının engellenmesiyle başladı.
Macaristanlı milletvekilleri, eski milliyetçi lider Viktor Orban döneminde 2021’de kabul edilen “çocuk koruma” yasasındaki LGBTİ+ karşıtı hükümleri kaldırmak için salı günü oy kullandı.
REKLAM
REKLAM
Parlamento, yasada değişiklik öngören tasarıyı 139’a karşı 51 oyla kabul etti. Böylece Avrupa Birliği yanlısı Başbakan Péter Magyar’ın mayısta göreve gelmesinden bu yana, Orban döneminde LGBTİ+ topluluğunu hedef alan kısıtlamalarda ilk önemli geri adım atılmış oldu.
Yeni düzenleme, çocukların erişebildiği içeriklerde cinsel ve toplumsal cinsiyet çeşitliliğinin “tasvir edilmesini” veya “teşvik edilmesini” yasaklamak yerine, 18 yaşından küçükleri “çocuğun fiziksel, zihinsel, duygusal veya ahlaki gelişimine ciddi zarar verebilecek” içeriklerden korumayı amaçlıyor.
Magyar, nisan ayında yapılan seçimlerde elde ettiği ezici zaferle Orban’ın 16 yıllık iktidarını sona erdirmişti. Orban, Avrupa’nın LGBTİ+ hakları konusunda en kısıtlayıcı yaklaşımlarından birini benimsemişti.
Hatter Society adlı hak örgütünden Tamas Dombos, AFP’ye yaptığı açıklamada, “LGBTİ+ içeriklere erişim üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması kesinlikle önemli ve olumlu bir adım” dedi.
Magyar, değişikliklerin Orban dönemindeki kısıtlamaların Avrupa Birliği değerlerini ihlal ettiğinin tespit edilmesinin ardından, Macaristan’ı AB düzenlemeleriyle uyumlu hale getireceğini söyledi.
Başbakan, seçim kampanyası sırasında LGBTİ+ haklarına değinmemişti. Ancak göreve geldikten sonra daha uzlaşmacı bir tutum sergiledi ve Orban döneminden kalan bazı politikaları değiştirmeye açık olduğunu belirtti.
Buna karşın Magyar, salı günkü oylama öncesinde planlanan değişiklikleri hakların iadesi olarak değil, “cinsel yönelim gözetmeksizin” çocuk koruma kurallarının güçlendirilmesi olarak nitelendirdi.
Orban’ın Fidesz partisi değişikliğe karşı oy kullandı. Parti, hükümeti AB baskısı nedeniyle yasanın “içini boşaltmakla” suçladı.
Ancak iktidardaki Tisza Partisi’nin parlamentoda üçte iki çoğunluğa sahip olması, tasarının muhalefetin desteğine ihtiyaç duyulmadan kabul edilmesini sağladı.
Homofobik ve transfobik hükümler
Orban hükümeti, “çocukları koruma” gerekçesiyle Macaristan’da LGBTİ+ haklarını aşamalı olarak kısıtladı. Bu süreç, 2020’de trans bireylerin cinsiyet kimliklerinin yasal olarak tanınmasının engellenmesiyle başladı.
2021’de, pedofiliyle mücadele amacı taşıdığı belirtilen ve çeşitli yasalarda değişiklik öngören bir çocuk koruma tasarısı sunuldu. Ancak düzenleme, eşcinselliğin ve cinsiyet geçişinin 18 yaşından küçüklere özendirilmesini de yasakladı.
Yasa, LGBTİ+ bireyleri damgaladığı ve eşcinsel ilişkileri pedofiliyle bir tuttuğu gerekçesiyle Avrupa Birliği genelindeki aktivistlerin ve liderlerin tepkisini çekti.
Düzenleme geçen yıl değiştirilerek yıllık Onur Yürüyüşlerinin yasaklanmasına da dayanak yapıldı.
Avrupa Birliği’nin en yüksek yargı organı olan Avrupa Birliği Adalet Divanı, nisanda 2021 tarihli yasanın “Birliğin öz kimliğini” ihlal ettiğine hükmetti.
LGBTİ+ hakları aktivisti Dombos’a göre son değişiklikler, Adalet Divanı kararına uyum kapsamında yasadaki “homofobik ve transfobik hükümleri” kaldırıyor.
“Yapılacak çok şey var”
Dombos, “Ancak yapılacak daha çok şey var,” diye ekledi.
“Hükümetin tek amacı 2020 öncesindeki yasal durumu yeniden tesis etmek olsa bile, değiştirilmesi gereken çok sayıda yasa var. Hükümetin bu yönde çalışıp çalışmadığını ise bilmiyoruz.”
Bu yasalar arasında trans bireylerin cinsiyet kimliklerinin yasal olarak tanınmasını ve eşcinsel çiftlerin evlat edinmesini engelleyen düzenlemeler de bulunuyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), Macaristan yasalarındaki “diğer ayrımcı hükümlerin” yürürlükte kaldığına daha önce dikkat çekmişti.
Örgüt, tasarının “Macaristan anayasasındaki ayrımcı ifadeleri ya da Onur Yürüyüşlerini ve LGBTİ+ bağlantılı diğer toplantıları yasaklamak için kullanılan Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Yasası’ndaki kısıtlamaları ele almadığını” belirtti.