Euronews'e konuşan Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, Karadeniz'de ticari gemiler İHA saldırılarıyla vururken bölge güvenliğinin artan baskı altında kaldığı konusunda uyarıyor.
Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, Euronews'e verdiği röportajda, Karadeniz'in ancak Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı sona erdikten sonra güvenli hale gelebileceğini söyledi. Dan, ticari gemilere yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırılarının ardından bölgede NATO'nun denetiminin artırılması çağrısında bulundu.
REKLAM
REKLAM
Cuma günü Brüksel'de düzenlenen Avrupa Birliği (AB) zirvesinin oturum aralarında konuşan Dan, "Daha iyi korunabilmek için gerekli desteğe ve kapasiteye sahip olacağımız konusunda oldukça iyimserim. Çünkü bu, Ukrayna ve tüm bölge açısından önemli bir ekonomik mesele," dedi.
Romanya lideri, ülkesinin hava sahasına yönelik sık İHA ihlallerinin yaklaşık bir buçuk yıl önce başladığını ve Bükreş yönetiminin o dönemde "hazırlıksız yakalandığını" belirtti. Dan'a göre ülke, doğusunda da benzer bir hazırlıksızlık sorunuyla karşı karşıya.
Dan, "Karadeniz'de de aynı durumdayız," diyerek, "Egemenliğimiz altındaki suları korumak zorundayız," ifadelerini kullandı.
Romanya Cumhurbaşkanı, hem Karadeniz'in güvenliği hem de Romanya'nın NATO içindeki konumu açısından ABD Başkanı Donald Trump'ın desteğinin devam edeceğine güvendiğini de dile getirdi.
Dan, "Savunma konusunda bunun karşılıklı çıkarlarımıza hizmet ettiğini düşünüyorum. Çünkü dünyanın diğer bölgelerine güç yansıtmak açısından mükemmel bir stratejik konuma sahibiz," dedi.
Dan'ın bu güveni, Trump'ın Ukrayna ve Avrupa'nın güvenliğine ilişkin asker sayısının azaltılması ve askeri konuşlanmanın gözden geçirilmesi gibi sert açıklamalar yaptığı bir döneme denk geliyor.
Romanya Cumhurbaşkanı, Ukrayna'ya destek, AB'nin uzun vadeli bütçesi ve Birliğin Çin ile giderek büyüyen ticaret açığının ele alındığı üç aylık AB liderler zirvesine katılmak üzere Brüksel'deydi.
Ancak Karadeniz'deki güvenlik durumunun giderek kötüleşmesi, Romanya lideri ile Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev'i bölgedeki güvenlik tehditlerini zirve gündeminde daha üst sıralara taşımaya yöneltti.
Dan, zirvenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada Fransa'nın "gerekli ekipmanı" sağlama ve "Karadeniz'deki özel ihtiyaçları daha iyi anlama" sözü verdiğini söyledi.
"Her zaman yeni zorluklarla karşılaşıyoruz ancak neyse ki Romanya'nın müttefikleri var."
Bölgede tırmanan gerilim, iki liderin NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya gelerek daha güçlü destek sağlanmasını görüşmesine de yol açtı.
Bulgaristan, görüşmeler sırasında savaş uçakları ve İHA karşıtı savunma sistemleri talep etti.
Rutte ise görüşmenin ardından NATO'nun, İHA'lara karşı koyma kapasitesini genişletmek de dahil olmak üzere doğu kanadındaki askeri varlığını güçlendirmeye devam edeceğini söyledi.
Rutte, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"NATO, Karadeniz'deki müttefikleriyle yakın işbirliğini sürdürecek ve caydırıcılık ile savunma konumunu gerektiği şekilde uyarlayacak."
Rusya, Karadeniz ve Tuna Nehri kıyısındaki Ukrayna limanlarına defalarca saldırı düzenledi. Bu saldırılar, savaşın etkisi altındaki Ukrayna'yı tahılını Afrika ve Orta Doğu pazarlarına satabilmek için alternatif güzergâhlara bağımlı hale getirdi.
Ancak bu durum, Avrupa'nın deniz taşımacılığı güzergâhlarını da saldırılara açık hale getirdi.
Brüksel'deki toplantı öncesindeki üç gün boyunca Bulgaristan ve Romanya açıklarında, Karadeniz'de seyreden ticari gemiler İHA saldırılarında hasar gördü. Benzer saldırılar bir önceki hafta da yaşandı.
Geçen hafta İHA saldırısına uğrayan en az bir gemi battı ve iki denizci hayatını kaybetti.
Ne Sofya ne de Bükreş yönetimi saldırılardan kesin olarak Rusya'yı sorumlu tuttu. Ancak Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, hafta başında gazetecilere yaptığı açıklamada, "mantıken" bu ölümcül saldırılardan Kremlin'in çıkar sağlayacağını söyledi.
Radev, "Sorun şu ki bunu kanıtlayamıyoruz," dedi.
Olayların tamamına ilişkin soruşturmalar devam ediyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ise perşembe günü Avrupalı liderlerle görüşmesinin ardından düzenlediği basın toplantısında, "Bir işgalin gerçekleşmesi için mutlaka kara savaşı olması gerekmez," dedi.
Zelenskiy, Karadeniz'deki olayların yanı sıra Almanya'nın Leipzig kentindeki bir havalimanında patlayıcı yüklü bir İHA bulunmasına işaret ederek Rusya'nın Avrupa'nın bu saldırılara nasıl tepki vereceğini test ettiğini savundu.
Ukrayna lideri, "Başka bir ülkenin hava sahasını ihlal etmek bile başlı başına bir sınır ihlalidir," ifadelerini kullandı.
"Romanya, Polonya ve Almanya'da İHA'ların hava sahalarını ve sınırları geçtiğini gördük. Bu arada Almanya'da da benzer bir İHA bulundu. Moldova ve Bulgaristan da bu olaylardan etkilendi. Bugün çok fazla şey yaşanıyor."
Zelenskiy ve diğer üst düzey Ukraynalı yetkililer, bu olayların bazılarından açıkça Rusya'yı sorumlu tuttu.
Bunlar arasında özellikle Bulgaristan açıklarında Ukrayna tahılı taşıyan bir gemiyi hedef alan ve can kaybına yol açan İHA saldırısı öne çıkıyor.