Azerbaycan Başsavcılığı, Türk gazeteci Celal Çiftçi’yi sosyal medya paylaşımı ardından 'Azerbaycan hükümetini darbeyle devirmeye çağırmak' ve 'dini aşırılığı teşvik etmekle' suçladı. Çiftçi hakkında uluslararası yakalama kararı çıkarıldığı açıklandı.
Azerbaycan, Şanlıurfa’da yerel bir gazetede köşe yazarlığı yapan Celal Çiftçi hakkında 'hükümeti şiddet yoluyla devirmeye çağırdığı' ve 'dini aşırılığı teşvik ettiği' iddiasıyla suçlama yöneltti. Soruşturma, iki ülke arasında okullarda başörtüsüne yönelik kısıtlamalar nedeniyle yaşanan diplomatik gerilimin ardından geldi.
Azerbaycan Başsavcılığı, cuma günü yaptığı açıklamada, Şanlıurfa Olay adlı yerel gazetede köşe yazarlığı yapan Çiftçi’nin kırmızı bültenle yakalama kararı çıkarıldığını ve Türk makamlarından soruşturmaya ilişkin yardım talep edildiğini bildirdi.
Başsavcılığa göre Çiftçi, “Azerbaycan Cumhuriyeti’nde darbeyle ve güç kullanarak iktidarı ele geçirmeye yönelik tekrarlanan çağrılarda bulunmak” ve “dini aşırılığı teşvik etmek” suçlamalarıyla karşı karşıya.
Soruşturmanın, Azerbaycan hükümetinin 21 Eylül’de okul kıyafetlerine ilişkin yayımladığı kararnamenin ardından sosyal medyada paylaşılan içeriklerle bağlantılı olduğu belirtildi. Başsavcılık, yapay zekâ kullanılarak oluşturulan içeriklerin de aralarında bulunduğu paylaşımlarda darbe ve dini şiddet çağrısı yapıldığının öne sürüldüğünü bildirdi.
Çiftçi, sosyal medya hesabından Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i hedef alan yapay zekâ üretimi bir görsel paylaşmıştı.
Çiftçi'nin paylaşımında Aliyev’in bir tahtla birlikte devrildiği görsel ile, “Sonunda devrileceksin ey zalim! Allah’a savaş açanlar kaybetmeye mahkûmdur!” ifadeleri yer alıyor.
Soruşturma kararının ardından Çiftçi, yaptığı yeni bir paylaşımda "kardeş Azerbaycan'da yol açtığı kırgınlık ve üzüntü nedeniyle pişman" olduğunu belirterek "Azerbaycan devletinden ve Azerbaycan halkından" "özür dilediğini" belirtti.
Başörtüsü kısıtlamaları iki ülke arasında gerilime yol açtı
Çiftçi hakkındaki soruşturma, Türkiye ile Azerbaycan arasında bir kamuoyu tartışmasının yaşandığı döneme denk geldi.
Gerilimin arka planında, Azerbaycan’da okullardaki kıyafet kurallarına getirilen yeni düzenlemeler ve başörtüsü kullanan kız öğrencilerin eğitim kurumlarına alınmadığı yönündeki haberler yer alıyor.
Azerbaycan Bakanlar Kurulu'nun eylül ve ekim aylarında duyurduğu düzenlemelerde, okul üniformasının bütünlüğünü bozan ve genel eğitimin laiklik ilkesiyle bağdaşmadığı değerlendirilen ek kıyafet unsurlarına izin verilmeyeceği belirtilmişti.
Düzenlemelerde doğrudan başörtüsü ifadesi kullanılmasa da uygulamada başörtüsü takan öğrencilerin okullara alınmadığı bildirildi. Bu durum, ülkede protestolara da yol açtı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başdanışmanlarından Oktay Saral, pazartesi günü yaptığı açıklamada başörtüsü kullanan öğrencilerin okullara alınmamasını eleştirdi ve Azerbaycan yönetimine kararını gözden geçirme çağrısında bulundu.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in liderliğindeki Yeni Azerbaycan Partisi ise salı günü yaptığı açıklamada Saral’ı ve Türkiye’de iktidardaki AK Parti’den bazı milletvekillerini Azerbaycan’ın iç işlerine müdahale etmekle suçladı.
Parti, eğitim kurumlarına ilişkin düzenlemeleri Azerbaycan’ın laik anayasasıyla uyumlu olarak savundu. Açıklamada, Türkiye’den gelen eleştirilerin iki ülke arasındaki ilişkilere zarar verebileceği uyarısı da yapıldı.