Cittaslow hareketi, yerel mutfağı, kültürü ve tarihî mirası yaşatan, dünyanın daha az bilinen kasaba ve kentlerini öne çıkarıyor. Türkiye, bu ağa dahil 29 sakin şehriyle ülkenin farklı kültürel zenginliklerini ziyaretçilere sunuyor.
Büyük ve hareketli şehirlerin temposu büyüleyici olabilir. Gürültüleri, alışılmadık kokuları ve şaşırtıcı deneyimleriyle bu şehirler, yeni bir ülkeyi keşfetmek için çoğu zaman ilk durak olur. Ancak bir yerin köklü geleneklerinin yaşatıldığı, yerel mutfağın bir turistik deneyimden ziyade gündelik hayatın parçası olmayı sürdürdüğü yerler, bazen şehir merkezlerinden uzaktaki daha sakin ve gözden uzak bölgeler olabilir.
REKLAM
REKLAM
İşte bu noktada, 1999 yılında İtalya’da hayata geçirilen Cittaslow (Sakin Şehir) hareketi devreye giriyor. Girişim, ülkelerin kültürel mirasını yaşatmayı sürdüren, daha yavaş bir yaşam temposuna sahip ancak kendine özgü özellikleriyle öne çıkan kasaba ve köylere dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Dünya genelinde bugün Cittaslow ağına kayıtlı 310 yerleşim bulunuyor. Türkiye ise 29 sakin şehriyle bu ağda öne çıkıyor. Organik gıda pazarlarından antik kalıntılara, uçsuz bucaksız yaylalardan geniş tarım arazilerine uzanan bu yerleşimler, Türkiye’nin kendine özgü yaşam kültürünü farklı yönleriyle yansıtıyor.
Kıyıdaki balıkçı köylerinden dağların zirvesindeki kasabalara uzanan Türkiye’nin en dikkat çekici sakin şehirlerini, yavaş seyahat anlayışını benimseyenler için derledik.
Ege kıyılarının sakin durakları
Işıltılı Ege kıyıları boyunca sıralanan Türkiye’nin en dikkat çekici sakin şehirlerinden bazıları, bölgenin doğal ve kültürel zenginliklerini bir arada sunuyor. Bunlardan biri olan Seferihisar, mandalina bahçeleri ve organik pazarlarıyla öne çıkarak Türkiye’nin ilk sakin şehri unvanını aldı. Bugün de tarımsal miras, ilçenin başlıca geçim kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor. Narenciye bahçeleri, üzüm bağlarıyla kaplı tepeler, özenle bakılan zeytinlikler ve sebze tarlaları, bölgenin kırsal yaşamını yansıtan manzaralar arasında yer alıyor.
Türkiye’de antik tarihin izlerine rastlamak da çoğu zaman zor değil. Seferihisar kent merkezine yalnızca birkaç kilometre uzaklıkta, antik Teos kentinin kalıntıları bulunuyor. Bölge, binlerce yıllık zeytin ağaçlarının arasında yerel bağcılık kültürünün yaşatıldığı Teos Bağ Yolu’nun da önemli duraklarından biri. Daha kapsamlı bir keşif yapmak isteyenler içinse antik İyonya Birliği’nin kültürel mirasını Ege’nin etkileyici manzaralarıyla buluşturan İyonya Yolu, bölgenin öne çıkan yürüyüş rotaları arasında yer alıyor.
Biraz daha güneyde, Gökova Körfezi’nin kıyısına gizlenmiş Akyaka, sakin atmosferi ve kendine özgü mimarisiyle dikkat çekiyor. Buradaki yapılar, Muğla’nın 18. yüzyıldaki Osmanlı dönemi mimarisinden izler taşıyor. Mimar Nail Çakırhan’ın yorumuyla şekillenen evler; ahşap kepenkleri, balkonları ve çoğu zaman çift merdivenleriyle kendine özgü bir görünüm sunuyor.
Gökova Ovası boyunca kıvrılarak ilerleyen ve berrak suyuyla tanınan Azmak Nehri’nin yakınında bulunan Akyaka, aynı zamanda koruma altındaki bir doğal alanın parçası. Okaliptüs ağaçlarıyla çevrili nehirde tekne gezintisi yapmak, kuş gözlemine çıkmak ya da doğanın içinde yürüyüşe çıkarak sakinliğin tadını çıkarmak isteyenler için bölge, huzurlu bir ortam sunuyor.
Türkiye’yi çevreleyen 500’den fazla ada, ada yaşamını deneyimlemek isteyenlere de pek çok seçenek sunuyor. Ülkenin en büyük adası olan Gökçeada, Türkiye ana karasının en batı ucunun açıklarında yer alıyor.
Karadeniz kıyısındaki sakin duraklar
Karadeniz kıyıları, yüksek dağları, geniş yamaçları ve çağlayan nehirleriyle farklı manzaralar sunuyor. Bölgenin doğusunda, Gürcistan sınırına yakın konumlanan Şavşat, Karçal Dağları’nın zirveleriyle çevrili doğal güzellikleriyle öne çıkıyor.
Günümüzde Türk ve Gürcü nüfusun bir arada yaşadığı ilçe, Artvin’in yemyeşil doğasıyla tarihî kalıntılarını buluşturuyor. Bir yanda 9. yüzyılda inşa edildiği düşünülen bir kalenin kalıntıları keşfedilmeyi beklerken diğer yanda tepeleri kaplayan iğne yapraklı ağaçlar, kestaneler, orman gülleri ve göknarlar huzurlu yürüyüş rotaları oluşturuyor. Özellikle sonbaharda altın sarısına bürünen manzara, Şavşat’ı daha da etkileyici kılıyor.
Karadeniz kıyısının ortalarında, fazla bilinmeyen Gerze ise Türkiye’nin en mutlu yeri olarak anılıyor. MÖ bin 400’de kurulan ilçe, yaklaşık 3 bin 400 yıl sonra, 2017’de Cittaslow ağına katıldı. El yapımı ahşap oyuncaklar satan dükkânları, bölgenin dört bir yanından gelen üreticilerin ürünlerini sergilediği cuma pazarı ve balıkçılık geleneğini yaşatan taze deniz ürünleriyle Gerze, sakin kasaba yaşamının izlerini taşıyor.
İlçenin çevresi de keşfedilmeye değer duraklara ev sahipliği yapıyor. Bir dönem önemli bir ziyaret yeri olan Çeçe Sultan Türbesi, ilçe merkezine yalnızca 15 kilometre uzaklıkta. Yamaç paraşütü tutkunları ise Yelken Tepe’nin 400 metrelik yüksekliğine tırmanarak bölgeyi havadan keşfedebiliyor. Bu noktadan başlayan 15 kilometrelik uçuş rotası, Türkiye’nin en uzun yamaç paraşütü parkuru olarak öne çıkıyor.
Karadeniz’in sakin şehirleri bunlarla sınırlı değil. Kıyının batı ucunda bulunan Vize, antik Trak kabilelerinden birine başkentlik yapmış olmasıyla dikkat çekiyor. İlçe, hareketli askerî geçmişinden izler taşıyan tarihî yapıları ve kalıntılarıyla öne çıkıyor. İstanbul’a su taşıyan eski bir su yolunun 6. yüzyıldan kalma izleri, bir Roma tiyatrosu ve MÖ 72 civarında inşa edilen bir kalenin surları, Vize’de keşfedilebilecek tarihî mirasın yalnızca bir bölümünü oluşturuyor.
Göl kıyılarındaki huzurlu duraklar
Türkiye’nin etkileyici kıyıları çok sayıda ziyaretçiyi kendine çekse de yavaş seyahat tutkunları için ülkenin iç kesimlerinde de keşfedilmeyi bekleyen pek çok güzellik bulunuyor. Türkiye’nin 300’den fazla gölünün en güzellerinden bazıları, Anadolu platosu ile Akdeniz kıyıları arasında yer alıyor. Ülkenin dördüncü büyük gölü olan Eğirdir Gölü de bunlardan biri. Gölün güney kıyısına yaslanan Eğirdir ilçesi, doğal güzellikleri ve sakin atmosferiyle öne çıkıyor.
Kapadokya’ya gidenlerin uğrak noktalarından biri olan Eğirdir, büyük şehirlerin hareketli yaşamından oldukça uzak bir atmosfere sahip. Yeşil-mavi sularla çevrili gölün kıyılarında elma bahçeleri uzanırken güneybatıda dağlar, kuzeydoğuda ise Can Ada ve Yeşil Ada manzaraya eşlik ediyor.
Günümüzde bir geçitle ana karaya bağlanan bu iki ada, ziyaret edilmeye değer duraklar arasında. Yeşil Ada'nın geçmişi Doğu Roma dönemine kadar uzanıyor. Ada, özellikle Rum mimarisinin izlerini taşıyan yapılarıyla dikkat çekiyor.
Eğirdir ilçe merkezinde ise Lidyalılar tarafından inşa edildiği, daha sonra Romalılar, Doğu Romalılar ve Selçuklular tarafından değişikliğe uğratıldığı düşünülen kalenin kalıntıları görülebiliyor. Küçük bir cami olan Hızırbey Camii de ilçenin tarihî durakları arasında yer alıyor. Yerel restoranlarda ise tatlı su ürünleri ön plana çıkıyor. Göl levreği, yılan balığı, kerevit ve sazan gibi lezzetler, göl manzarası eşliğinde tadılabiliyor. Tekne turları, ayakta kürek sörfü ve Halk Plajı’nın serin sularında yüzmek de ilçeyi keşfetmenin diğer yolları arasında.
Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü’nü de unutmamak gerek. Toplam 3 bin 755 kilometrekarelik yüzölçümüyle geniş bir alana yayılan gölün kıyıları, bir başka sakin şehir olan Ahlat’a ev sahipliği yapıyor. Muhteşem manzaralarının yanı sıra Ahlat, tarih boyunca farklı dönemlerden kalan zengin mirasıyla da öne çıkıyor.
İlçede Neolitik döneme uzanan mağaralardan dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığı olduğu düşünülen Ahlat Selçuklu Mezarlığı’ndaki binlerce işlemeli mezar taşına kadar pek çok tarihî alan keşfedilmeyi bekliyor.