Askerî yardım ve istihbarat paylaşımı konularında Kiev ile Washington arasındaki ilişkiler gerilirken Zelenskiy, başkent bölgesindeki enerji tesislerini hedef alan Rus füze saldırıları öncesinde Ukrayna’ya herhangi bir uyarı yapılmadığını belirtti.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, salı günü üst düzey bir ABD temsilcisiyle yapılması beklenen görüşme öncesinde, Washington’ı savaşın sürdüğü ülkeye önleyici füze teslimatlarını kasıtlı olarak geciktirmekle suçladı.
REKLAM
REKLAM
Askerî yardım ve istihbarat paylaşımı konularında Kiev ile Washington arasındaki ilişkiler gerilirken Zelenskiy, pazartesi günü yaptığı açıklamada, başkent bölgesindeki enerji tesislerini hedef alan güçlü Rus füze saldırıları öncesinde Ukrayna’ya herhangi bir erken uyarı bilgisi verilmediğini söyledi.
İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’nın en kanlı çatışmasını sona erdirmeye yönelik ABD öncülüğündeki diplomatik girişimler, Washington’ın odağını İran’la yaşanan savaşa çevirmesiyle son aylarda durma noktasına geldi.
Zelenskiy, pazartesi günü ABD’li senatörlere yaptığı açıklamada, Avrupa ülkelerinin ödemesini yaptığı füzelerin teslimatının Pentagon tarafından geciktirildiğini ve sevkiyatın ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in imzasını beklediğini belirtti. Zelenskiy, bazı Avrupa ülkelerinin kendi stoklarındaki Patriot önleme füzelerini Ukrayna’ya vermeye hazır olduğunu ancak ABD’nin onayının hâlâ beklendiğini söyledi.
Zelenskiy, “Füzeler hazır ve şu anda Ukrayna’da olabilirlerdi. Ancak ne yazık ki hâlâ onay verilmedi,” ifadelerini kullandı.
ABD, Ukrayna ile istihbarat paylaşımında herhangi bir değişikliğe gidildiği yönündeki iddiaları reddetti.
Trump ayrıca, şirketi SpaceX tarafından geliştirilen Starshield ağı üzerinden veri aktarım hızlarının düşürülmesi talimatını kendisinin verdiğini de reddetti. Elon Musk ise ABD hükümetinin sahibi olduğu ve kontrol ettiği ağdaki hızların düşürülmesi kararının ancak Beyaz Saray’dan gelmiş olabileceğini söylemişti.
Gerilen ilişkiler
Trump ile Zelenskiy arasındaki görüş ayrılığı, ABD Başkanı’nın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dizel yakıt tedarikine ilişkin bir anlaşma yapmak amacıyla yaptırımları kısmen kaldırmasının ardından kamuoyuna yansıdı.
Trump, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları nedeniyle de Zelenskiy’yi savaş kışkırtıcılığı yapmakla suçladı.
Trump, pazartesi günü Ukraynalı mevkidaşını bir kez daha hedef alarak, “Zelenskiy ne hakkında konuştuğunu bilmiyor,” dedi.
Trump, “Açıkçası, Ukrayna adına müzakereleri yürütmesi için artık başka birinin devreye girmesinin zamanının geldiğini düşünüyorum,” ifadelerini kullandı.
Trump, gelecek ay Çin’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile nükleer silahsızlanmayı görüşmek üzere bir araya gelmeye hazır olduğunu söyledi. Trump, görüşmelerde Ukrayna savaşının da ele alınabileceğini belirtti.
Bu açıklamalar, Kiev’in müzakere sürecinde devre dışı bırakılabileceğine yönelik endişeleri artırdı.
Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Trump, Putin ve Şi'nin bir araya gelebileceğine ilişkin Wall Street Journal haberine dair soru üzerine, "Böylesi varsayımsal bir buluşma konusu gerçekten de dile getirildi," diyerek bunu doğruladı.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise böyle bir görüşmenin "Putin'i bu savaşı sürdürmeye yalnızca daha fazla teşvik edeceğini" söyledi.
Axios haber sitesi, Beyaz Saray özel temsilcisi Steve Witkoff'un salı günü Zelenskiy ve Avrupalı liderlerle buluşmak üzere Oslo'ya, ardından da Putin'le görüşmek için Rusya'ya seyahat ettiğini bildirdi.
Rus saldırıları
Vatikan'ın açıklamasına göre Zelenskiy, Katolik liderin birkaç gün önce Putin'le benzer bir telefon görüşmesi yapmasının ardından pazartesi günü Papa 14. Leo ile de konuştu.
Vatikan, papanın her iki tarafı da Rus işgali altındaki Oleshky kasabasına yardım akışına izin vermeye ve sivillerin bölgeden çıkmasına müsaade etmeye çağırdığını bildirdi.
Rusya'nın son saldırıları, ülke genelinde Ukrayna'nın enerji tesisleri ve altyapısını bir kez daha hedef alarak 500 binden fazla kişinin elektriksiz kalmasına yol açtı ve zaten ağır hasar görmüş şebekede acil onarımları zorunlu kıldı.
Zelenskiy, can kayıpları, yaralılar ve hasarı sıralarken "Ortaklarımızdan yine hiçbir erken uyarı gelmedi," dedi.
Yetkililere göre, ülkenin kuzeydoğusundaki Harkiv kenti yakınlarına düzenlenen bir saldırıda, üçü çocuk olmak üzere altı kişi hayatını kaybetti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazartesi günü Özbekistan'a yaptığı ziyaret sırasında Ukrayna ile istihbarat paylaşımının sonlandırıldığını reddetti ve Trump'ın Zelenskiy'e çatışmayı bitirmeye odaklanma çağrısına destek verdi.