Fransa ve İtalya hükümetleri, Avrupa genelindeki protestoları sosyal medya üzerinden körüklemekle yabancı güçleri suçladı. Ancak Rusya bağlantılı ağların şiddet olaylarını istismar ettiği görülse de Avrupa Komisyonu, bu ağların olayları yönlendirdiğine dair henüz bir kanıta sahip değil.
Fransa ve İtalya, Avrupa genelinde yaşanan protestoların sosyal medya üzerinden yabancı güçler tarafından körüklendiğini öne sürdü. Ancak bu iddiaları destekleyen kesin kanıtların bulunmaması, Brüksel’de endişelere yol açtı. Avrupa Komisyonu, protestolarla yabancı kaynaklı bilgi manipülasyonu arasında doğrudan bir bağlantı kurmak için yeterli kanıt olmadığını belirterek müdahale çağrılarına şimdilik mesafeli yaklaşıyor.
REKLAM
REKLAM
Ulusal hükümetler, Rusya gibi ülkeler tarafından yürütüldüğünden şüphelenilen dezenformasyon kampanyalarına karşı Avrupa Komisyonu’ndan harekete geçmesini istedi. Ancak Brüksel, yabancı kaynaklı manipülasyon ile protestolar arasında doğrudan bir bağlantı kuran yeterli kanıt bulunmadığı gerekçesiyle şu ana kadar müdahale çağrılarına karşı temkinli bir tutum sergiledi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, geçen hafta Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) ev sahipliğinde düzenlenen bir konferansta yaptığı konuşmada, “Son yıllarda sosyal medya aracılığıyla demokrasinin mücadele alanı yeni sahalara yayıldı. Demokrasiyi zayıflatmaya çalışan güçler, kamuoyundaki tartışmaları kutuplaştırmayı amaçlayan yöntemler kullanarak bilgi ortamına hâkim oluyor,” dedi.
Barrot, “Birkaç gün önce Fransa’daki lise öğrencilerinin protestoları da Rusya, Çin, İran ve MAGA hareketinden kaynaklanan düşmanca söylemler tarafından istismar edildi. Bunları görüyoruz, kınıyoruz ve karşılık veriyoruz,” ifadelerini kullandı.
Fransa, İtalya, Belçika, Portekiz ve İspanya’daki kentleri etkisi altına alan olayları sosyal medya üzerinden manipülasyon yapan yabancı devlet aktörlerine bağlayan tek isim Barrot değil.
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto da salı günü düzenlenen bir konferansta, “Milano’da ve İtalya’nın başka yerlerinde yaşanan olaylar, geçmiş dönemlerde yaşananlardan temelden farklı. Bunlar, TikTok, sosyal medya ve YouTube gibi geleneksel olmayan araçlar kullanılarak ülkelerimize karşı yürütüldüğünü düşündüğüm bir ‘hibrit savaşın’ sonucu,” dedi.
Ancak bu suçlamalar, ulusal hükümetlerin temelinde iç siyasi sorunlar ve toplumsal hoşnutsuzluk bulunan protestoların sorumluluğunu yabancı dezenformasyon kampanyalarına yüklemekte acele edip etmediği konusunda Brüksel’de endişelere yol açtı.
Konuyla ilgili doğrudan bilgi sahibi bir AB yetkilisi, Euronews’e yaptığı açıklamada, “Fransa’da ve başka yerlerde yaşanan olayların arkasında yabancı kaynaklı bilgi manipülasyonunun bulunduğuna ilişkin elimizde herhangi bir bilgi, kesin olarak doğrulanmış bir bulgu yok,” dedi.
Fransa’daki Arcom ve İtalya’daki AGCOM gibi ulusal düzenleyici kurumlar, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında olası dezenformasyon operasyonlarıyla mücadele etmek için geniş yetkilere sahip. Bu kurumlar, salı günü son kez bir araya gelen Avrupa Komisyonu ile yakın koordinasyon içinde çalışıyor.
Ancak düzenleyici kurumlar Komisyon’dan resmî soruşturma başlatmasını talep ederken AB yürütme organı, böyle bir adımı haklı çıkaracak yeterli kanıt bulunmadığını savunuyor.
Bu görüş ayrılığı, ulusal siyasetçilerin kamuoyu önünde dile getirdiği suçlamalar ile yetkililerin elindeki kanıtlar arasında bir boşluk bulunduğunu ortaya koyuyor.
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, “Bu, ulusal düzeyde yaşanan bir durum ve Komisyon, ulusal makamlara yardımcı olmaya ve destek vermeye kesinlikle hazır,” dedi.
Regnier, “Öncelikle Fransız makamlarının çalışmalarını yürütmesine izin verelim. Yardımcı olabileceğimiz her konuda desteğe hazırız,” ifadelerini kullandı.
DSA, AB’de kamu güvenliğine veya halk sağlığına yönelik ciddi bir tehdit oluşması durumunda bir kriz müdahale mekanizmasının devreye sokulmasına da imkân tanıyor. Bu mekanizma, Komisyon’a çevrim içi platformlar üzerinde olağanüstü yetkiler sağlayabiliyor.
Ancak şu ana kadar mekanizmanın devreye sokulmasına yönelik herhangi bir adım atılmadı.
Yabancı ağların şiddet olaylarını istismar ettiğine dair bulgular var
Öte yandan kolluk kuvvetleri, vandalizm ve yağma olaylarına karışan kişilerin tespit edilmesi amacıyla çevrim içi platformlardan bilgi talep etti.
Fransa’da yağmaya karışan bazı kişiler, çaldıkları ürünleri ikinci el satış platformu Vinted üzerinden satmaya çalıştı. Polis, şüphelilerin kimliklerinin belirlenmesine yardımcı olması için platformdan destek istedi.
Rusya bağlantılı dezenformasyon ağlarının, aralarında Operation Overload ve Doppelgänger operasyonlarının da bulunduğu kampanyalar aracılığıyla şiddet olaylarını kendi çevrim içi faaliyetlerini güçlendirmek için kullandığına ilişkin bulgular bulunuyor.
Ancak bu yaz yaşanan Ceuta göç krizinden farklı olarak, Fransa, İtalya ve diğer ülkelerdeki protestoların şu ana kadar yabancı aktörler tarafından yönlendirildiğinden ziyade, bu aktörler tarafından istismar edildiği görülüyor.
Ceuta’daki krizde, internette yayılan yanlış bilgiler aracılığıyla binlerce kişinin harekete geçirildiğine dair kapsamlı kanıtlar ortaya konmuştu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Katar ziyareti kapsamında gazetecilere yaptığı açıklamada bu ayrımı vurguladı.
Macron, “Yaşanan olaylarda yabancı müdahalesi olduğuna dair bir kanıt yok. Ancak olayların ardından yabancı kaynaklı bilgi manipülasyonu yapıldı; bu doğru,” dedi.