Orta Doğu'daki savaşın ve Rusya ile Çin'in ihracat kısıtlamalarının, çip üretimi açısından hayati öneme sahip helyumun küresel arzını daraltması Avrupa'yı kendi tedarikini güvence altına almak için harekete geçmeye zorluyor.
ABD, yarı iletken üretimi ve enerji alanındaki temel rolünün yanı sıra küresel tedarikte yaşanan aksamalara ilişkin artan endişeler nedeniyle cuma günü helyumu kritik madde ilan etti.
REKLAM
REKLAM
ABD Enerji Bakanlığı'nın aldığı karar, helyum üreticileri için ek federal fonların kullanılmasını sağlayacak ve maddenin hükümet tarafından daha yakından izlenmesini mümkün kılacak.
Helyum, ağırlıklı olarak doğal gaz işleme sürecinde yan ürün olarak elde ediliyor. ABD hem doğal gaz hem de helyum üretiminde dünyanın en büyük ülkesi konumunda bulunurken Katar ve Rusya da önde gelen üreticiler arasında yer alıyor.
Katar'ın helyum ihracatı, İran'ın İsrail ve ABD ile savaşı sırasında Hürmüz Boğazı'nı kapatması nedeniyle ciddi biçimde sekteye uğradı. İran'ın Katar'daki altyapıya yönelik saldırıları da tedariki olumsuz etkiledi. Rusya ise iç piyasasını korumak amacıyla nisan ayında geçici ihracat kısıtlamaları getirdi.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Trump yönetiminin kritik malzemelerde dış kaynaklara bağımlılığı azaltmayı, yerli üretimi artırmayı, Amerikan istihdamını desteklemeyi ve ekonomik ve ulusal güvenliği güçlendirmeyi hedeflediğini söyledi.
Wright açıklamasında, "Başkan Trump, Amerika’nın imalat sanayisini yeniden ayağa kaldırıyor; bu da ülkede yeniden üretim yapabilmemiz için ihtiyaç duyulan malzemelerin temin edildiğinden emin olmak anlamına geliyor," dedi.
Avrupa helyum tedarikinde artan baskıyla karşı karşıya
ABD iç üretimini güçlendirmeye çalışırken, Avrupa helyum tedarikini güvence altına almakta giderek artan zorluklarla karşılaşıyor. Duruma, Çin’in Temmuz ayında gaza geçici ihracat yasağı getirme kararı da eklenmiş durumda.
Financial Times’ın Temmuz tarihli bir haberine göre Çin, büyük bir helyum üreticisi olmasa da Rusya’dan Avrupa’ya ulaşan sevkiyatlar için bir transit merkez işlevi görüyor.
AB, 2024 yılında Rus helyumunun doğrudan ithalatını yasakladı, ancak bazı sevkiyatların Çin üzerinden Avrupa pazarlarına ulaşmaya devam ettiği bildiriliyor.