Araştırmacılar, ABD’deki her üç genç yetişkinden birinin uyuşturucuyla ilgili bilgi için yapay zekâya başvurduğunu ortaya koyan bir ankete dayanarak sohbet botlarının madde kullanımı hakkında yanlış bilgi yayabileceği uyarısında bulunuyor.
Her üç genç yetişkinden biri uyuşturucu ve alkol hakkında bilgi almak için üretken yapay zekadan yararlandı. Bu durum, sohbet botlarının giderek daha yaygın bir sağlık tavsiyesi kaynağı haline gelmesinin halk sağlığı açısından ne tür riskler doğurabileceğine ilişkin soru işaretlerini artırıyor.
REKLAM
REKLAM
JMIR Formative Research dergisinde yayımlanan bir çalışma (kaynak İngilizce), ABD’de 18-29 yaş arasındaki 995 yetişkinin yüzde 32’sinin ChatGPT, Google Gemini ve Meta AI gibi araçları maddeyle ilgili bilgiler için kullandığını ortaya koydu.
Bu araçları kullananların neredeyse yarısı, yapay zekaya bu amaçla en az ayda bir başvurduğunu söyledi; yüzde 12’si haftada bir, yüzde 4’ü ise her gün ya da neredeyse her gün kullandığını belirtti.
“Bu araçları kullanmak, özellikle madde kullanımının olumsuz etkilerinden en çok etkilenen yaş grubu olan gençlerde, yanlış yönlendirilmiş ya da başka açılardan riskli madde kullanımı davranışlarına yol açabilir” diyen Rutgers Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı ve çalışmanın başyazarı Mireia Triguero Roura, bir basın açıklamasında (kaynak İngilizce) konuştu.
Yapay zekayı maddeyle ilgili sorular için kullananların yüzde 93’ü aynı genel amaçla Google aramasına da başvurduklarını söyledi. Bu da sohbet botlarının, yerleşik çevrimiçi arama araçlarının yerini almaktan çok onları tamamladığını gösteriyor.
Riskler ve sonuçlar başı çekiyor
Nisan 2026’da çevrimiçi yapılan anket, kullanıcıların öncelikle madde kullanımının riskleri ve sonuçları hakkında bilgi edinmek için sohbet botlarına yöneldiğini ortaya koydu. Yapay zekayı maddeyle ilgili amaçlarla kullananların neredeyse yüzde 93’ü bunu bir gerekçe olarak dile getirdi.
Katılımcıların yaklaşık yarısı, doz soruları dahil olmak üzere belirli maddelere ilişkin ayrıntılı bilgi aradı. Yüzde 35 ise bağımlılık gibi madde kullanım bozukluklarıyla ilişkili konuları araştırmak için yapay zekayı kullandı.
Ankete katılan genç yetişkinler, genel olarak yapay zekayı yararlılık, güvenilirlik ve güven açısından yüksek puanlarla değerlendirdi. Maddeyle ilgili sorular için kullananlar, yapay zekaya beş üzerinden ortalama 3,66 güvenirlik puanı verirken, genel kullanım için bu puan 3,51 oldu.
Çalışma, yapay zekanın maddeyle ilgili kullanımında ırk ve cinsiyete göre farklılıklar da bulunduğunu gösterdi.
Siyah katılımcıların, beyaz katılımcılara kıyasla madde kullanımına ilişkin bilgi için yapay zekaya başvurma olasılığı daha yüksekti; düzeltilmiş olasılık oranı 2,52 kat fazlaydı. Erkek katılımcıların düzeltilmiş olasılık oranı da kadınlarınkine göre yaklaşık iki kat daha yüksekti.
“Kimin uyuşturucuyla ilgili sorular için yapay zekayı kullanmayı tercih ettiğine dair gözlenen farklılıklar, sağlık hizmetlerine erişim, damgalanma, güven ve sağlık bilgisi arama davranışlarındaki eşitsizlikleri yansıtıyor olabilir” dedi Triguero Roura.
Araştırmacılar, gelecekteki çalışmaların sohbet botu yanıtlarının doğruluğunu değerlendirmesi, kullanımda görülen demografik farklılıkların nedenlerini incelemesi ve verilen bilgilerin kararları ve davranışları nasıl etkilediğini ortaya koyması gerektiğini vurguladı.