Hiçbir partinin tek başına hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşmasının beklenmediği seçimlerin ardından haftalar sürebilecek koalisyon görüşmeleri gündeme gelebilir.
İsrail'de seçmenler salı günü genel seçim için sandık başında. Son anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu ile merkez çizgideki başlıca rakibi Gadi Eisenkot arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor.
REKLAM
REKLAM
Çok sayıda kişinin İsrail tarihinin en önemli seçimlerinden biri olarak değerlendirdiği oylamada katılım da rekor düzeye ulaştı. Oy verme işleminin sona ermesine iki saat kala seçime katılım oranı yüzde 66,7 olarak kaydedildi. Yaklaşık 7,3 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede bu oran, seçim tarihinde yeni bir rekora işaret ediyor.
Hiçbir partinin tek başına hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşmasının beklenmediği seçimlerin ardından haftalar sürebilecek koalisyon görüşmeleri gündeme gelebilir.
Bu seçim, Hamas öncülüğündeki 7 Ekim 2023 saldırılarından bu yana İsrail'de düzenlenen ilk genel seçim olma özelliğini taşıyor. Yaklaşık 7,3 milyon kişi oy kullanma hakkına sahip. Bunların arasında ilk kez sandığa gidecek yüz binlerce seçmen de bulunuyor. Yurt dışında yaşayan on binlerce İsraillinin de oy kullanmak için ülkeye döndüğü tahmin ediliyor.
77 yaşındaki Netanyahu, aralıklarla yürüttüğü başbakanlık görevinde toplamda 19 yılı aşkın süreyle İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanı oldu. Seçim kampanyasında güvenlik alanındaki sicilini ve ABD Başkanı Donald Trump ile yakın ilişkisini öne çıkaran Netanyahu, ülkeyi güvende tutabilecek en doğru kişinin kendisi olduğunu savunuyor.
66 yaşındaki Eisenkot ise eski Genelkurmay Başkanı ve siyasi açıdan görece yeni bir isim. Yashar partisinin liderliğini yürüten Eisenkot, sağdan merkez sola uzanan gayriresmî bir siyasi ittifakın da başında bulunuyor.
Eisenkot, 7 Ekim saldırısına zemin hazırlayan güvenlik zaaflarını araştırmak üzere bağımsız bir devlet soruşturma komisyonu kurulmasını vaat ediyor. Mevcut hükümet ise böyle bir soruşturma başlatılmasına karşı çıkmıştı.
Eisenkot, Fas kökenli ilk İsrailli olarak İsrail Genelkurmay Başkanlığı görevine gelmişti.
Sandık başında seçmenlerin görüşleri arasındaki ayrım da dikkat çekiyor. Netanyahu'ya destek veren 85 yaşındaki Zipporah Bennett, “O, harekete geçmekten korkmayan bir adam,” dedi. Kudüs'te oy kullanan 65 yaşındaki Alexandra ise “Ülkemizde değişim istiyorum,” diye konuştu.
Nüfusun yaklaşık yüzde 21'ini oluşturan Arap çoğunluklu partiler, yarışın beklendiği kadar çekişmeli geçmesi halinde hükümetin kurulmasında belirleyici rol oynayabilir. Ancak iki başlıca aday da bu partilerle ortaklık kurmaya açık olduklarını kamuoyu önünde açıklamadı.
Avrupa başkentleri de seçimleri yakından izliyor
İsrail'deki seçimler Avrupa'da da yakından takip ediliyor. AB, ülkenin en büyük ticaret ortağı olmasına rağmen Gazze'deki savaş nedeniyle taraflar arasındaki ilişkiler gerildi.
İspanya, İrlanda ve Slovenya, nisan ayında dışişleri bakanlarının toplantısında AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın askıya alınması yönündeki girişimi yeniden gündeme getirdi. Ancak Almanya ve İtalya bu adımı engelledi.
Analistler, Netanyahu'nun seçimleri kaybetmesinin Avrupa ülkelerinin eleştirdiği politikaların mutlaka değişeceği anlamına gelmediği uyarısında bulunuyor. Eisenkot da Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıyor. Bununla birlikte, şiddet eylemlerine karışan İsrailli yerleşimcilere karşı önlem alma sözü verdi.
Sandıklar yerel saatle 22:00'de (CET 21:00) kapanacak. Kesin sonuçların açıklanması birkaç gün sürebilir.
120 sandalyeli İsrail Parlamentosu Knesset'te hükümet kurmak için 61 sandalyeye ihtiyaç duyuluyor. Ancak anketler hiçbir partinin bu çoğunluğa yaklaşmasının beklenmediğini gösteriyor. Bu nedenle seçim sonrasında hükümet kurmaya yönelik koalisyon görüşmelerinin haftalar, hatta aylar sürebileceği değerlendiriliyor.