Ülkenin kuzeybatısında, Asya Kalkınma Bankası destekli bir proje arıtma tesislerini ve dağıtım şebekelerini yeniliyor, hane bağlantılarını genişletiyor, çalışmalar sürüyor.
Özbekistan son on yılda içme suyu şebekesini önemli ölçüde genişletti. Ancak artan yatırımlara ve yeni altyapıya rağmen, merkezi su kaynaklarına erişim hâlâ eşit değil, özellikle büyük kentsel merkezlerin dışında.
REKLAM
REKLAM
Temmuz 2026'da açıklanan resmi verilere göre, ülke genelinde kapsama oranı 2017'deki yüzde 63'ten yüzde 83'e yükseldi, bu dönemde yaklaşık 39 bin kilometre su şebekesi inşa edildi veya yenilendi.
Bu rakamlar, devlet kaynaklarının uluslararası kuruluşların finansmanı ile birleştirildiği daha geniş bir ulusal yatırım programını yansıtıyor. Bu tür girişimlerden biri, Aral Denizi bölgesinin bir kısmını da içeren, Özbekistan'ın kuzeybatısındaki özerk cumhuriyet Karakalpakistan'da yürütülüyor.
Asya Kalkınma Bankası (ADB), bölgenin altı ilçesini kapsayan bir proje için 145 milyon dolar (yaklaşık 129,5 milyon avro) tutarında kredi sağlıyor. Özbekistan'ın büyük ölçüde vergi ve gümrük muafiyetleri yoluyla sağladığı 27,3 milyon dolarlık (yaklaşık 24,4 milyon avro) ek katkı ile programın toplam tahmini maliyeti 172,3 milyon dolar (yaklaşık 153,9 milyon avro) seviyesinde.
Yeni su şebekeleri günlük yaşamı nasıl değiştiriyor
Bölgedeki görüşülen sakinlerden biri olan Muslima Erimbetova için değişim son derece pratik. Artık hanesine su şebekeden geliyor.
"Eskiden omuz sırığı ve bidonlarla su taşırdık. Komşulardan ve kamuya ait musluklardan toplardık. Şimdi, Allah'a şükür, suyumuz var" dedi.
Onun deneyimi, ADB destekli çalışmaların su dağıtım tesislerinin, boru hatlarının ve yerel su kalitesi izlemesinin iyileştirilmesini kapsadığı Nukus ilçesinden geliyor.
Bölgesel su idaresine göre, 31 binden fazla sakin yürütülen çalışmalardan faydalandı ve içme suyu şebekesiyle kapsanan nüfusun payı ilçede yüzde 68'den yüzde 90'a yükseldi.
İyileştirmeler arasında, analiz için numunelerin bölge başkentine taşınması ihtiyacını azaltan yerel bir su test laboratuvarı da bulunuyor.
Arıtma kapasitesi ve suya erişimin sınırları
Amu Derya Nehri'nden su çeken yeni bir arıtma tesisi Mang‘it'te hizmete alındı. ADB'ye göre tesis şu anda günde yaklaşık 20 milyon litre su sağlıyor, ancak çok daha yüksek miktarları işleyebilecek şekilde tasarlandı.
Özbekistan'daki ADB içme suyu projesi koordinatörü Sohib Akramov şöyle açıkladı: "40 bin metreküp kapasite, 2040'a kadar öngörülen nüfus artışı, iş hacmindeki genişleme ve sanayi gelişimi dikkate alınarak hesaplandı".
Üretim kapasitesi ile hane bağlantıları arasındaki fark önemli. Yerel yetkililer, çevredeki Amudaryo ilçesinde yaşayan nüfusun yalnızca yaklaşık yarısının son iyileştirmelerden önce içme suyu şebekesine erişimi olduğunu bildirdi.
Yaklaşık 355 kilometrelik boru hattını içeren ayrı bir proje yürütülüyor, planlanan çalışmalar tamamlandığında kapsama oranını yüzde 80'e çıkarmayı hedefliyor.
ADB, Özbek hükümetiyle yaklaşık 200 milyon dolarlık (yaklaşık 178,6 milyon avro) yeni bir projeyi de görüşüyor. Akramov'a göre bunun yaklaşık 70 milyon doları (yaklaşık 62,5 milyon avro) Karakalpakistan'a ayrılacak ve bunun içinde Tuyamuyun su arıtma tesisinin yeniden inşasına yönelik planlar da yer alıyor.