ABD ara seçimleri: Washington'daki güç dengesi hangi eyaletlerde belirlenecek?

ABD genelinde milyonlarca seçmen, ara seçimlerde oy kullanmak üzere sandık başına gidiyor. Bir yıl önce Senato'daki çoğunluğunu korumayı bekleyen Cumhuriyetçiler için yarış artık çok daha zorlu. Partinin çoğunluğu kaybetme ihtimali, seçim öncesinde giderek güçlendi.

REKLAM

REKLAM

Temsilciler Meclisi'nde ise tartışma Demokratların çoğunluğu kazanıp kazanamayacağından çok, kaç sandalye elde edeceği üzerinde yoğunlaşıyor. Tahmin piyasaları Demokratların Meclis'te kontrolü ele geçirme ihtimalini yüzde 95 olarak hesaplıyor.

Cook Political Report'un değerlendirmesine göre en az Demokratlara yakın görülen sandalye sayısı 222. Bu, çoğunluk için gereken 218 sandalyenin dört üzerinde. Cumhuriyetçiler için bu sayı 195 olurken 18 sandalye iki parti arasında başa baş yarış olarak değerlendiriliyor.

Demokratlar için iyi bir seçim gecesi, Temsilciler Meclisi'nde 230 sandalyeye kadar ulaşmaları anlamına gelebilir. Daha büyük bir başarı ise Senato'yu da kazanmaları ve ülke genelinde Demokratların lehine güçlü bir seçim dalgasının ortaya çıkması olacak.

Senato'da çoğunluk için 4 sandalye gerekiyor

Cumhuriyetçiler, 100 sandalyeli Senato'da 53 üyeyle çoğunluğu elinde tutuyor. Demokratların kontrolü ele geçirebilmesi için net dört sandalye kazanması gerekiyor. Üç sandalye kazanmaları yeterli olmayacak.

Senato'nun 50-50 eşitlenmesi halinde eşitliği bozacak oy, Başkan Yardımcısı JD Vance'e ait. Kamala Harris de başkan yardımcılığı döneminde eşitliği bozmak için 33 kez oy kullanmıştı. Bununla birlikte, Pensilvanya'nın Demokrat senatörü John Fetterman'ın eşit dağılımlı bir Senato'da bazı parti çizgisindeki oylamaları karmaşık hale getirebileceği değerlendiriliyor.

Tahmin piyasaları Demokratların Senato'yu kazanma ihtimalini yaklaşık yüzde 75 olarak görüyor. Cook Political Report ise başa baş geçen altı yarışın tamamını Cumhuriyetçilerin elindeki sandalyeler olarak sınıflandırıyor.

Senato yarışında toplam 12 sandalye öne çıkıyor. Demokratlar Michigan, Minnesota ve New Hampshire'daki üç sandalyeyi korumaya çalışırken Cumhuriyetçiler Alaska, Iowa, Kansas, Maine, Nebraska, Kuzey Carolina, Ohio, Güney Carolina ve Teksas'taki dokuz sandalyeyi savunuyor.

Demokratların elindeki üç sandalyeden ikisi şimdilik güvenli görünüyor. RealClearPolitics anket ortalamasına göre Minnesota'da Peggy Flanagan, Michele Tafoya'nın 5,2 puan önünde. New Hampshire'da ise Chris Pappas, eski senatör John E. Sununu'ya sekiz puan fark atmış durumda. Michigan yarışı ise daha çekişmeli.

Kuzey Carolina: Cumhuriyetçilerin geri çekildiği yarış

Kuzey Carolina, iki parti arasında gidip gelen bir eyalet olsa da genel olarak Cumhuriyetçilere daha yakın. 1980'den bu yana yalnızca bir seçim dışında tüm başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi adayı destekledi. Senatör Thom Tillis'in yeniden aday olmaması nedeniyle bu yılki yarışın iki parti arasında dengeli geçmesi bekleniyordu.

Ancak Cumhuriyetçi Parti yönetimi yarıştan büyük ölçüde çekildi. Partinin Senato adaylarını destekleyen başlıca siyasi eylem komitesi Senate Leadership Fund, Cumhuriyetçi aday Michael Whatley için 71 milyon dolar harcamayı planlamıştı. Komite, 30 milyon dolardan fazla harcadıktan sonra ekim başında kalan reklam harcamalarını iptal etti.

Eski Kuzey Carolina Valisi Demokrat Roy Cooper, Cumhuriyetçi eğilimli iki araştırma kuruluşu Quantus Insights ve Trafalgar Group'un anketlerinde Whatley'nin sekiz puan önünde görünüyor.

Beklenmedik bir sonuç çıkmazsa Kuzey Carolina, Demokratların Cumhuriyetçilerden alacağı ilk sandalye olabilir. Demokratların Senato çoğunluğunu elde etmek için bunun yanı sıra üç sandalye daha kazanması gerekiyor.

Ohio ve Teksas: Demokratların en büyük hedefleri

Demokratlar, Ohio'da en iddialı hamlelerinden birini yaptı. İki yıl önce Senato koltuğunu kaybeden Sherrod Brown, 2025'te JD Vance'in boşalttığı koltuğa atanan Cumhuriyetçi Jon Husted'e karşı yarışıyor.

RealClearPolitics anket ortalamasında Brown 2,8 puan önde. Bu sonuç, Donald Trump'ın başkanlık seçimlerinde çift haneli farkla kazandığı bir eyalette Demokratlar açısından dikkat çekici.

Teksas'ta Demokratların kazanması ise çok daha büyük bir sürpriz olacak. Eyalet, 1988'den bu yana Senato'ya Demokrat bir isim göndermedi. Buna rağmen Teksas Güney Üniversitesi'nin son anketinde Demokrat aday James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton'ın yüzde 47'sine karşı yüzde 49 destek alıyor. Son dönemdeki diğer anketler de benzer bir tablo ortaya koyuyor.

Ancak fark hata payı içinde ve yarış fiilen başa baş görünüyor. Teksas'ın Demokratların lehine dönmesi beklenmiyor. Houston Üniversitesi Hobby School'un anketinde valilikten demiryolu komiserliğine kadar diğer eyalet çapındaki yarışların tamamında Cumhuriyetçi adaylar önde.

Talarico'nun yararlanabileceği olasılıklardan biri, seçmenlerin farklı makamlar için farklı partilerin adaylarına oy vermesi. Buna göre seçmenler valilik, başsavcılık veya Kongre seçimlerinde Cumhuriyetçileri desteklerken Senato yarışında Demokrat adaya yönelebilir.

Aynı ankete göre Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott, Cumhuriyetçi seçmenlerin yüzde 93'ünün; Paxton ise yüzde 88'inin desteğini alıyor.

Paxton'ın sorunlarından biri, kampanyasını disiplinli yürüten genç aday Talarico. Diğer sorun ise kendi siyasi geçmişi. 2023'te Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Teksas Temsilciler Meclisi tarafından azledilen, ancak eyalet Senatosu'nda aklanan Paxton'a seçmenlerin yüzde 57'si olumsuz, yüzde 42'si olumlu bakıyor. Bu oranlar Teksas Güney Üniversitesi'nin anketine dayanıyor.

Trump, ön seçimde dört dönemdir senatörlük yapan John Cornyn yerine Paxton'ı desteklemişti. Paxton'ın yarışı kaybetmesi halinde Cumhuriyetçiler, kendi içlerindeki tercihin de sonuçta etkili olduğunu görebilir.

Alaska'da iki Dan Sullivan tartışması

Alaska, başkanlık seçimlerinde genellikle Cumhuriyetçilere oy verse de bağımsız bir siyasi geleneğe sahip. Eyalet, 2022'de Demokrat Mary Peltola'yı Temsilciler Meclisi'ne göndermişti. Peltola bu kez Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan'a karşı yarışıyor.

New York Times/Siena anketinin son sonuçlarına göre Peltola yüzde 48, Sullivan ise yüzde 46 destek alıyor. Ancak bu fark da hata payı içinde.

Yarışta geçen hafta New York Times'ın haberleştirdiği başka bir gelişme gündeme geldi. Habere göre Demokrat kampanya yetkilileri, aralarında Peltola'nın üst düzey yardımcıları ve Demokratik Senato Kampanya Komitesi yetkililerinin de bulunduğu isimler, seçmenlerin kafasını karıştırmak ve Sullivan'dan oy almak amacıyla emekli öğretmen Daniel J. Sullivan'ı aday olmaya teşvik etti.

Oyları bölmeye yönelik bu tür adaylıklar genel olarak yasal olsa da siyasi açıdan tartışma yarattı. Peltola iddialarla ilgisi olduğunu reddetti. Alaska Valisi Mike Dunleavy ise cezai soruşturma başlatılması talimatı verdi. ABD Adalet Bakanlığı da Sullivan'ın kaybetmesi halinde eyaletin seçim sonucunu resmileştirmesini engellemek için dava açtı ancak başarılı olamadı.

Cumhuriyetçi adaydan oy almak amacıyla atıldığı öne sürülen bu adım, Peltola'nın seçimi kaybetmesine ya da kazanması halinde zaferinin meşruiyetinin tartışılmasına neden olabilir. Peltola'nın kazanması durumunda Trump'ın sonucu sert biçimde hedef alması bekleniyor.

Kansas: Kürsüden Senato yarışına

Kansas, 1932'den bu yana Senato'ya Demokrat bir isim göndermedi. Bu yıl Demokratlar, ülkenin en büyük Metodist cemaatinin başpapazı Adam Hamilton'ı Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall'ın karşısına çıkardı.

RealClearPolitics anket ortalamasında Hamilton 4,1 puan önde. Washington Post'un anket ekibi de kendi araştırmasında Hamilton'ı 10 puan önde göstermesine rağmen Demokrat seçmenlerin ankete katılmaya Cumhuriyetçilerden çok daha istekli olduğu uyarısında bulundu.

Trump'ın çift haneli farkla kazandığı bir eyalette yarışın tek haneli farka inmesi bile Cumhuriyetçiler açısından uyarı niteliğinde.

Diğer eyaletlerde yarış ne durumda?

Maine'de Demokrat Troy Jackson, Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins'in 3,6 puan önünde. Ancak seçimlerde sürpriz sonuçlar alma geçmişi bulunan Collins'i hafife almamak gerektiği belirtiliyor.

Iowa'da yarış başa baş. New York Times/Siena anketinde Demokrat Josh Turek yüzde 48, Cumhuriyetçi Ashley Hinson yüzde 47 destek alıyor.

Güney Carolina'da ise temmuz ayında kardeşi Lindsey Graham'ın ölümünün ardından göreve atanan Senatör Darline Graham, Demokrat Annie Andrews'un 2,6 puan önünde.

Nebraska, Cumhuriyetçiler açısından en rahat eyaletlerden biri. New York Times/Siena'nın son anketinde Senatör Pete Ricketts, bağımsız aday Dan Osborn'un altı puan önünde.

Michigan, Cumhuriyetçiler için son umut olabilir mi?

Cumhuriyetçilerin Senato çoğunluğunu koruması halinde bunun belirleyici olduğu eyalet Michigan olabilir. RealClearPolitics'in başa baş olarak değerlendirdiği yarışlar arasında Demokratların elindeki tek sandalye Michigan'da. Eyalet, başkanlık seçimlerinde sırasıyla Trump, Biden ve yeniden Trump'a oy verdi.

Senatör Gary Peters'ın yeniden aday olmamasıyla boşalan koltuğu Cumhuriyetçilerin kazanması, Demokratların çoğunluğu elde etmek için dört değil, beş sandalye kazanmasını gerektirecek.

Demokratların adayı, ilerici çizgideki eski halk sağlığı yetkilisi Abdul El-Sayed. Bernie Sanders ve Alexandria Ocasio-Cortez'in desteğini alan El-Sayed, Cumhuriyetçiler tarafından Amerika Demokratik Sosyalistleri örgütüyle ilişkilendiriliyor. İsrail'i sert biçimde eleştiren aday, ABD'nin bu ülkeye yönelik yeni yardımlarına karşı çıkacağını taahhüt etti.

El-Sayed'in seçim programında tüm vatandaşları kapsayan sağlık sigortası sistemi Medicare for All ve Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi ICE'nin kaldırılması gibi vaatler de bulunuyor. Ancak kampanya konuşmalarında sol kanadın gündeminden ziyade popülist bir söylemi öne çıkardı.

Kendi partisinden gelen eleştiriler de dikkat çekti. Demokratların ön seçiminde El-Sayed'e az farkla kaybeden Kongre üyesi Haley Stevens, ortak bir kampanya etkinliğine davet edilmemesinin ardından pazar günü Cumhuriyetçi aday Mike Rogers'a destek açıkladı.

Senato'daki Demokrat lider Chuck Schumer bu tutumu “iğrenç bir ihanet” olarak nitelendirdi. Demokrat senatör John Fetterman ise Stevens'ın yanında yer alarak El-Sayed'in “şimdiye kadar gördüğüm en kötü küçük adam kompleksine” sahip olduğunu söyledi.

Buna rağmen El-Sayed, RealClearPolitics anket ortalamasında 5,3 puan önde. Ancak Trafalgar Group'un verileri, farkın yalnızca bir puan olduğunu gösteriyor. Michigan'da Cumhuriyetçilerin kazanması büyük bir sürpriz olacak; ancak bu ihtimal, El-Sayed'in kazanma olasılığından daha düşük görünüyor.

Seçimin kaderini katılım belirleyecek

Bu yılın başında Cumhuriyetçilerin Senato çoğunluğunu koruması bekleniyordu. Ancak Washington'a, ekonomiye ve Trump'a yönelik memnuniyetsizlik, yarışı her iki partinin de kazanabileceği bir noktaya taşıdı.

Çoğu ölçüte göre Demokratlar seçmen motivasyonu bakımından avantajlı. Ulusal anketler de Demokratların lehine bir tablo çiziyor. Ancak geçmiş seçimler, anketlerin her zaman doğru sonuç vermediğini gösterdi.

2022'de anket şirketleri Demokratların desteğini olduğundan düşük ölçerken 2024'te Cumhuriyetçiler birçok araştırmanın beklentisini aşmıştı.

Her iki senaryoda da belirleyici unsur aynı: seçmenlerin sandığa gitme isteğinin gerçek oya dönüşüp dönüşmeyeceği. Cumhuriyetçiler Demokratların lehine oluşabilecek güçlü bir seçim dalgasını durdurmayı umuyor. Sonucu ise sandığa katılım belirleyecek.