Demokratlar, Senato ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanarak Kongre’yi Cumhuriyetçilerden aldı. Sonuç, Trump’ın kalan iki yılında yasama gündemini zorlaştırabilir ve yönetimini Kongre soruşturmalarıyla karşı karşıya bırakabilir.
ABD’de 3 Kasım’da düzenlenen ara seçimlerde Demokratlar, Kongre’nin iki kanadı olan Senato ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazandı.
REKLAM
REKLAM
Cumhuriyetçiler, Başkan Donald Trump’ın iki yıl önce açık farkla kazandığı eyaletlerde de sandalyeler kaybetti. Böylece Trump, görev süresinin kalan iki yılında muhalefetin kontrolündeki bir Kongre ile çalışacak.
Oy sayımı sürerken Demokratlar, 435 üyeli Temsilciler Meclisi’nde çoğunluk için gereken 218 sandalye eşiğini aşarak 220 sandalyeye ulaştı.
Senato’da da Cumhuriyetçilerin elindeki yedi sandalyeyi kazandılar. Seçim öncesinde Cumhuriyetçiler, 100 üyeli Senato’da 53 sandalyeyle çoğunluğa sahipti.
Hayat pahalılığı, İran savaşı ve hükümette yolsuzluk endişeleri seçim kampanyasının öne çıkan başlıklarıydı. Demokratlar bu konularda Trump yönetimini hedef alırken Cumhuriyetçilerin güvenli gördüğü bölgelerde de seçmen desteği kazandı.
Associated Press’in seçim günü anketine göre genç seçmenler ve Latin kökenli seçmenler arasında Cumhuriyetçilere destek geriledi. Latin kökenli seçmenlerin yaklaşık üçte biri, kendi bölgelerindeki Temsilciler Meclisi yarışında Cumhuriyetçi adaya oy verdiğini söyledi.
Trump’ın desteklediği adaylar da kaybetti
Demokratların en dikkat çekici zaferlerinden biri Teksas’ta geldi. James Talarico, Trump’ın desteklediği Cumhuriyetçi Ken Paxton’ı yenerek eyalette 1988’den bu yana Senato seçimi kazanan ilk Demokrat oldu.
Trump, Cumhuriyetçi Parti ön seçiminde de Paxton’ı desteklemişti. Paxton, o yarışta görevdeki Senatör John Cornyn’i yenerek aday olmuştu.
Güney Carolina’da Demokrat Annie Andrews, Trump’ın desteklediği Cumhuriyetçi Darline Graham’ı geride bıraktı. Kansas’ta Adam Hamilton, görevdeki Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall’ı yenerek eyaletin 1932’den bu yana seçtiği ilk Demokrat senatör oldu.
Iowa’da Josh Turek Cumhuriyetçi Ashley Hinson’ı, Ohio’da Sherrod Brown Senatör Jon Husted’ı yendi. Kuzey Carolina’da Roy Cooper, Maine’de ise Troy Jackson Cumhuriyetçilerin elindeki Senato sandalyelerini Demokratlara kazandırdı.
Demokratlar, savundukları önemli sandalyeleri de korudu. Georgia’da Senatör Jon Ossoff yeniden seçilirken New Hampshire’da Chris Pappas, emekliye ayrılan Demokrat Senatör Jeanne Shaheen’in koltuğunu kazandı. Michigan’da Abdul El-Sayed’in zaferi de Cumhuriyetçilerin Demokratlara ait bir sandalyeyi ele geçirmesini engelledi.
Temsilciler Meclisi’nde Demokratlar; Iowa, Teksas, Florida ve Pennsylvania’da birden fazla sandalye kazandı. Kentucky, Missouri, Nebraska, Ohio ve Utah’ta da Cumhuriyetçilerin elindeki bölgeleri aldı. Seçim öncesinde Iowa’nın Kongre’deki bütün temsilcileri Cumhuriyetçiyken sonuçların ardından eyaletten üç Demokrat üye Temsilciler Meclisi’ne girecek.
Demokratlar Trump’ı nasıl denetleyebilir?
Kongre’de çoğunluğun değişmesi, Trump’ın başkanlıktan ayrıldığı anlamına gelmiyor. Ancak Demokratlar, yeni Kongre görevine başladığında her iki kanadın komisyonlarını yönetecek.
Yönetimin politikaları ve harcamaları hakkında oturumlar düzenleyebilecek. Senato’daki çoğunluk, Trump’ın aday gösterdiği bazı üst düzey isimlerin onay sürecinde de Demokratlara söz hakkı verecek.
Demokrat Parti yöneticileri, Trump yönetiminin üst düzey üyeleri ve başkanın ailesinin faaliyetlerine yönelik daha sıkı denetim istediklerinin işaretini verdi.
Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Trump’ın eski danışmanı Elon Musk, olası soruşturmalar kapsamında adı geçen kişiler arasında. Trump ve kabine üyeleri hakkında azil girişimi olasılığı da parti içinde dışlanmıyor; böyle bir girişimin başlatılacağına ilişkin alınmış bir karar bulunmuyor.
Demokratların Kongre’yi kontrol etmesi, istedikleri yasaları tek başlarına yürürlüğe koyabilecekleri anlamına da gelmiyor. Trump, Kongre’den geçen yasaları veto etme yetkisini koruyor. Seçim gecesi bu yetkiye dikkat çeken başkan, üzerinde “VETO” yazan kırmızı bir şapkanın görselini de paylaştı.
Demokratların Senato lideri Chuck Schumer, sonuçları ülkede köklü bir değişim isteğinin göstergesi olarak değerlendirdi. Cumhuriyetçilerin Senato lideri John Thune ise partisinin Demokratların gündemi karşısında “eli kolu bağlı durmayacağını” söyledi.
Trump yenilgiyi adaylara bağladı
Seçim kampanyasının son haftalarında Cumhuriyetçi adayları desteklemek için mitingler düzenleyen Trump, sonuçların ardından yenilgiyi kişisel bir başarısızlık olarak görmediğini söyledi. Fox News’e verdiği demeçte seçmenlerin Cumhuriyetçi adayları “beğenmediğini” savundu.
Trump, sosyal medya paylaşımında da “Oy pusulasında ben yoktum. Olsaydım ezici farkla kazanırdık,” ifadelerini kullandı. Seçim sonuçlarını kabul edeceğini söyleyen başkan, Demokratlarla çalışmaya hazır olduğunu da belirtti.
Cumhuriyetçi adaylara yüz milyonlarca dolar destek veren Elon Musk ise seçim yenilgisini X hesabından alaycı bir paylaşımla karşıladı. Musk, “Sanırım seçimlere müdahale eden uzay lazerlerim bu kez işe yaramadı” diye yazdı. Musk’ın yoğun mali destek verdiği Cumhuriyetçi adayların kaybı, özellikle Teksas’ta dikkat çekti.
Seçimlerde tarihî ilkler yaşandı
Michigan eyaletinde Demokrat Abdul El-Sayed, eski Cumhuriyetçi Kongre üyesi Mike Rogers’ı yenerek ABD Senatosu’na seçilen ilk Müslüman oldu.
El-Sayed, Demokrat Parti ön seçiminde kendisine kaybeden Temsilciler Meclisi üyesi Haley Stevens’ın son anda Rogers’a destek açıklamasına rağmen yarışı kazandı.
Georgia’da Keisha Lance Bottoms, ABD tarihinde vali seçilen ilk siyah kadın oldu. New Hampshire’da Chris Pappas, Senato’ya seçilen ilk açık eşcinsel erkek olarak kayıtlara geçti.
New Mexico’da ise eski İçişleri Bakanı Deb Haaland, vali seçilen ilk Amerikan yerlisi kadın oldu. Teksas’taki valilik yarışını kazanan Gina Hinojosa da eyaletin ilk Latin kökenli kadın valisi olacak.
Başkanlık görevine devam eden Trump ile her iki kanadı yönetecek Demokratlar arasındaki yeni güç dengesi, gelecek iki yılın yasama çalışmalarını ve yönetim üzerindeki denetimi belirleyecek.