Nadir bir olayda üç Amerikalı astronot, Salı günkü ABD ara seçimlerinde Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan oy verip, elektronik oylarını Dünya’daki yetkililere iletmek için gelişmiş bağlantılar kullandı.
NASA astronotu Anil Menon, kendisinin ve meslektaşları Luke Delaney ile Jessica Watkins’in oylarını uzay istasyonundan kullandıklarını açıkladı ve sürecin, pusulaların seçim yetkililerine ulaşmasını garanti eden güvenli bir elektronik sistem üzerinden yürütüldüğünün altını çizdi.
REKLAM
REKLAM
Menon, X’te yaptığı paylaşımda, uzaydan bile oy vermenin gerçekten mümkün olduğunu yazdı.
Menon, 29 saniyelik bir video da ekledi. Videoda “Oyumu kullandım” çıkartmasını gösteriyor ve gerçekte Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki özel kabini olan, kendi “oy verme merkezi” olarak tanımladığı alanı gezdiriyor. Bilgisayarında formu doldurduğunu ve oyunun resmi olarak kayda geçirildiği yer olan Texas’taki Harris County’ye gönderdiğini anlattı.
Harris County, Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’ne ev sahipliği yaptığı için NASA astronotlarının genellikle seçmen olarak kayıtlı olduğu yer konumunda. Burası ajansın insanlı uzay uçuşu görevlerini yöneten ana merkezi.
Oylar Dünya’ya nasıl geri dönüyor?
Mesafe çok uzak olsa da oy verme süreci, NASA’nın her gün istasyonla veri ve mesaj alışverişi için kullandığı uzay iletişimi ve seyrüsefer programının altyapısına dayanıyor.
Ajansa göre prosedür, astronotun “Federal Post Card Application” adlı formu kullanarak, aynı zamanda memleketlerinden uzakta görev yapan ABD askerleri tarafından da kullanılan, yoklama günü dışı oy pusulası talebinde bulunmasıyla başlıyor.
Pusula gemide doldurulduktan sonra, NASA’nın “Tracking and Data Relay Satellite System”i üzerinden New Mexico eyaletindeki Las Cruces’te bulunan kurumun White Sands tesisindeki yer antenine iletiliyor.
Buradan, Johnson Uzay Merkezi’ndeki Uçuş Kontrol Merkezi’ne aktarılıyor, ardından kayda geçirilip sayılması için ilgili ilçe seçim yetkilisine gönderiliyor.
NASA, sürecin, oyun gizliliğini ve bütünlüğünü korumak amacıyla sıkı güvenlik önlemlerine tabi olduğunu vurguluyor. Oy pusulası şifreleniyor, içeriğini yalnızca astronot ile yetkili seçim görevlisi görebiliyor.
Neredeyse otuz yıllık bir oy kullanma geleneği
Dünya gezegeninin ötesinden oy vermek son derece alışılmadık olsa da uygulamanın kendisi yeni değil. 1997’de, Texas eyalet meclisi, NASA astronotlarının yörüngedeyken ABD seçimlerinde oy kullanmasına izin veren bir yasa çıkardı.
Amerikalı astronot David Wolf, aynı yıl oyunu Rus uzay istasyonu Mir’den göndererek bunu yapan ilk kişi oldu. Bu, Uluslararası Uzay İstasyonunun Kasım 2000’de ilk kalıcı mürettebatını kabul etmesinden neredeyse üç yıl önceydi.
Bu yıl oy kullanan üç astronot istasyona iki farklı görevle ulaştı. Delaney ve Watkins geçen yıl 1 Ekim’de SpaceX’in “Crew-13” görevinin bir parçası olarak fırlatıldı, Menon ise Temmuz ortasında Rus Soyuz uzay aracıyla geldi.
Üçlü, dört kişilik başka bir mürettebatla birlikte yaşıyor: Kanadalı astronot Joshua Kutryk ile Rus kozmonotlar Anna Kikina, Pyotr Dubrov ve Sergei Teteriatnikov. Kutryk ve Teteriatnikov da “Crew-13” ekibinin parçası, Dubrov ve Kikina ise Menon’la birlikte Soyuz’la istasyona ulaştı.