Dünü değil, yarını düşünerek hazırlanın. Bir fizikçiye göre geçmişe yolculuk, fizik yasaları nedeniyle tamamen imkânsız olabilir, diyor.
Birçoğumuzun kendi kendine sorduğu bir soru şudur: Bir zaman makineniz olsaydı nereye giderdiniz?
REKLAM
REKLAM
Marty McFly gibi kolu geriye çevirip kendi geleceğinizi sabote etme riskini göze alır mıydınız? Bavulunuzu toplamaya başlamadan önce, bir fizikçinin bazı Marvel filmlerinin keyfini kaçırabilecek bir haberi var: Zaman makinesi yalnızca tek yöne gidebilir ve bu da geri değil.
Çin'deki Jinan Üniversitesi'nden araştırmacı Hongsheng Zhang, geniş bir kuramsal evren sınıfında kendi geçmişinize yolculuğun imkansız olduğunu gösterdi.
Tüm argüman tek bir gerçeğe dayanıyor. Görelilikte, ışığın yönü bir nesnenin zaman içindeki yönüne asla dik açı yapamaz.
Uzayzamanı, ışığın üzerinde hareket edebileceği katmanlara dilimlenmiş gibi hayal edin. Işıktan yavaş ya da hızlı hareket eden her şey, bu yüzeyleri aynı yönde kesmek zorundadır, tıpkı hiç aşağı indirilmeyen bir merdivenden çıkıyormuşsunuz gibi.
Eğer yalnızca yukarı çıkabiliyorsanız, başladığınız basamağa asla geri dönemezsiniz.
Bu argüman için ne egzotik maddeye, ne kuantum etkilerine ne de evrenin neyle dolu olduğuna dair varsayımlara ihtiyaç var. Zhang, ScienceAlert'e verdiği demeçte, "Bütün içerik, yönlerin kaydını tutmaktan ibaret" dedi.
İki açık kapı
Fizikçiler geçmişe yapılan yolculuklara "kapalı zaman benzeri eğriler" adını veriyor, bunlar uzayzamanda başladıkları yer ve ana geri dönen yollar. Einstein'ın denklemleri, dönen bir kara deliğin çekirdeğinin yakınındaki gibi birkaç senaryoda bunlara izin veriyor.
Önemli olan, hakem değerlendirmesi bekleyen Zhang'ın araştırmasının (kaynak İngilizce), zamanda geriye yolculuk yapabilen bir zaman makinesinin bunu tam olarak nasıl başarabileceğini de ortaya koyması ve yalnızca iki yol olduğunu öne sürmesi.
İlk yol bükülme. Yan yana gitmek yerine, bir ipin lifleri gibi birbirinin etrafında spiral çizen ışık ışınlarını düşünün. Böyle bir durumda ışığın düzgün yüzeyleri oluşamaz, dolayısıyla sizi sürekli tırmandıran tek boyutlu bir merdiven de olmaz.
Bu, dönen bir kara deliğin merkezine yakın bölgede olan şeydir. Einstein'ın kuramına göre, dönen bir kütle uzay ve zamanı da beraberinde sürükler, NASA'nın Gravity Probe B uydusu bu etkiyi 2011'de Dünya etrafında ölçtü. Kara deliğin çekirdeğine yakın bölgede bu sürükleme o kadar güçlüdür ki, "zamanda ileri gitme" hareketi bir çembere bükülür.
Bu çemberi izleyen bir yolcu, saatinin normal şekilde ileri doğru işlediğini görür, fakat yolculuğu, yola çıktığı ana geri döner. Fizikçi Brandon Carter, 1968 yılında bu tür döngülerin dönen kara deliklerin içinde var olduğunu göstermişti.
İkincisi, evrenin şeklinin ta kendisiyle ilgilidir. Merdiven mükemmel şekilde inşa edilmiş olabilir, ama bir binanın etrafından dolanarak en üst basamak doğrudan en alta bağlanabilir, Escher çizimlerindeki imkansız merdivenler gibi. Siz çıkmaya devam eder, yine de başladığınız yere dönersiniz. Fizikçilerin kağıt üzerinde tasarladığı zaman makinelerinin çoğu, solucan deliklerinden yapılanlar da dahil, bu hileye dayanıyor.
Zhang, teoremin sınırlarının olduğunu kabul ediyor.
ScienceAlert'e yaptığı açıklamada, "Bu çalışmanın yapmadığı şey, doğanın bunların herhangi birine izin verip vermediğini söylemek. Bu hala açık ve en çok cevaplanmasını görmek istediğim soru bu" dedi.
Varış noktası: yarın
Geleceğe yolculuklar ise buna karşılık çoktan sağlam şekilde ortaya konmuş durumda. Einstein, çok hızlı hareket etmenin ya da güçlü bir yerçekimi alanında bulunmanın, saatinizi herkesinkine göre yavaşlattığını göstermişti. Avrupa Uzay Ajansı'na göre, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotlar, Dünya'ya döndüklerinde, aksi halde olacaklarından birkaç binde bir saniye kadar daha genç oluyor.
Bu çalışma, kendi evrenimizin geçmişe bir yolculuğa izin verip vermediğini karara bağlamıyor.
Şimdilik, bir yolculuk planlayan herkesin dünü değil yarını düşünerek valizini hazırlamak isteyebileceği söylenebilir... tabii elinizde Zaman Taşı yoksa.