Sanat yaşamının 32. yılında 'ARYA' sergisini açan Prof. Dr. Lütfü Kaplanoğlu, insanın öz benliğiyle yeniden bağ kurmasını, doğayla ilişkisini ve iç dünyasındaki arayışı resimlerine taşıyor. Sanatçı, tek figürlü kompozisyonlarında yalnızlığı değil, kendi varlığının farkına varan insanı anlatıyor.
Sanatçı Prof. Dr. Lütfü Kaplanoğlu, sanat yaşamının 32. yılında açtığı "ARYA" sergisinde insanın kendi iç sesini duyabilmesine, öz benliğiyle yeniden bağ kurmasına ve doğayla ilişkisine odaklanıyor. Çocukluğunun Anadolu'sundan, toprakla kurduğu bağdan ve yıllar içinde değişen sanat anlayışından beslenen Kaplanoğlu, resimlerindeki tek figürün yalnızlığı değil, kendi varlığının farkına varan insanı temsil ettiğini söylüyor.
REKLAM
REKLAM
Kaplanoğlu için "ARYA", başkalarının beklentilerinden sıyrılarak insanın kendi sesi, rengi ve dünyasıyla var olabilmesi anlamına geliyor. Sanatçı, günümüz insanının kendisiyle yüzleşmekten kaçındığını ve kendi değerini çoğu zaman dışarıda aradığını düşünüyor. Serginin çıkış noktasını da bu yabancılaşmadan uzaklaşma ve öz benliğe dönme arayışı oluşturuyor.
"Başkalarının 'arya'sından sıyrılarak kendi aryana, kendi renk ve kompozisyonuna odaklanmak" gerektiğini belirten Kaplanoğlu, insanın kendi kodlarını çözmesi halinde tek başına bir dünya olduğuna inandığını ifade ediyor.
Bu yaklaşım, sanatçının resimlerindeki figürlere de yansıyor. Eserlerinde çoğunlukla tek başına duran insan figürleri kullanan Kaplanoğlu, bu tercihin yalnızlığı temsil etmediğini vurguluyor. Ona göre figürler, kendi varlığının farkına varan, kendine güvenen ve geleceğe umutla bakan insanın simgesi. Boşluk, renk ve figür arasındaki ilişki de bu içsel arayışı görünür kılıyor.
Çocukluğun Anadolu'sundan bugünün kent yaşamına
Kaplanoğlu'nun sanatında doğa, zaman ve insanın iç dünyası arasındaki ilişki, çocukluk anılarından besleniyor. On yaşına kadar derin bir vadide büyüdüğünü anlatan sanatçı, çocukluğunun büyük bölümünü bağ bahçe işleriyle, ekip biçerek ve doğayla iç içe geçirdiğini söylüyor.
Ağaçları ve bitkileri yapraklarından, kabuklarından tanıyabildiğini, toprağın renginden ne zaman suya ihtiyaç duyduğunu anlayabildiğini belirten Kaplanoğlu, doğayla kurduğu bu ilişkinin sanatının temelini oluşturduğunu ifade ediyor.
Çocukluğunda doğayı doğrudan deneyimlediğini, bugün ise kent yaşamında ona daha çok anılar ve imgeler üzerinden yaklaştığını anlatan sanatçı, bu değişimi şöyle değerlendiriyor:
"Çocukluğumda doğayı beslemeye, korumaya ve güzelleştirmeye çalışırdım. Günümüzde ise kentte, doğaya uzaktan öykünmeye ve onun hayaliyle oynaşmaya başladım."
Kaplanoğlu'nun resimlerinde toprak ve su, yalnızca doğal unsurlar değil, aynı zamanda belleğin ve geçmişle kurulan bağın parçaları. Sanatçı, bugün çocukluğundaki doğa deneyimini renkler, mekânlar ve hatırladığı imgeler aracılığıyla yeniden kuruyor.
Sessizlik, yalnızlık ve insanın kendiyle yüzleşmesi
"ARYA" sergisinde öne çıkan bir diğer tema ise sessizlik. İstanbul'un hızlı yaşam temposunun insanın kendisine odaklanmasını zorlaştırdığını düşünen Kaplanoğlu, resimlerinde sessizliği tek figürün duruşu, çevresindeki boşluk ve renklerin ritmiyle kuruyor.
Sanatçının eserlerindeki tek figür, dış dünyadan kopmuş bir insanı değil, kendisini dinlemeye ve anlamaya çalışan bir bireyi temsil ediyor.
"Kalabalıklar içinde yalnızlığı anlatmaktansa kendi kalabalığımı ya da yalnızlığımı ifade etmeyi tercih ediyorum" diyen Kaplanoğlu, resimlerini kendi iç dünyasında oluşan duyguların bir kaydı olarak görüyor.
Sanatçıya göre sessizlik, anlaşılmamanın değil, insanın kendi varlığını ve iç sesini keşfetmesinin bir yolu.
Sanat yaşamının 32. yılında yenilenme arayışı
"ARYA", Kaplanoğlu'nun 32 yıllık sanat yaşamındaki 32. kişisel sergisi. Uzun üretim yolculuğuna dönüp baktığında sanat anlayışındaki en belirgin değişimin kendine duyduğu güvenin artması olduğunu söyleyen sanatçı, bugün daha güçlü bir motivasyonla üretmeye devam ettiğini belirtiyor.
İlk dönemlerinde imkânlarının ve deneyiminin sınırlı olduğunu, bugün ise hem tecrübesinin hem de üretim olanaklarının arttığını anlatan Kaplanoğlu, yaratıcılığının yoğunlaştığı bir dönemden geçtiğini söylüyor. Sanat üretiminin yanı sıra sanat politikaları ve eğitim sistemleri üzerine de projeler geliştirdiğini ifade ediyor.
Anadolu'da doğup büyümesinin sanatındaki belirleyici etkisine dikkat çeken Kaplanoğlu, çalışmalarında zaman zaman yazılı ve sözlü kültürlerin kaybolan izlerini, zaman zaman da yer altında veya yer üstünde kalan kültürel değerleri ele alıyor.
Sanatın yalnızca biçim ve içerikten ibaret olmadığını vurgulayan sanatçı, "Sanat, biçim-içerik ilişkisiyle birlikte enerji, doğru ruhsal yaklaşım ve özgürlüktür" diyor.
İzleyiciye kendi iç sesini duyabileceği bir alan
Günümüzün hız, yoğun görüntü ve sürekli uyarılma üzerine kurulu dünyasında sanatı bir arınma ve yeniden doğuş alanı olarak gören Kaplanoğlu, resmin insanın kendisine yeniden yaklaşmasına yardımcı olabileceğini düşünüyor.
Sanatçının eserleri, ilk bakışta yalın bir anlatı sunsa da psikolojik ve felsefi açıdan farklı yorumlara açık bir alan yaratıyor. Sergilerinde izleyicilerin aynı esere birbirinden çok farklı tepkiler verdiğini gözlemlediğini anlatan Kaplanoğlu, bazı ziyaretçilerin resimlerin karşısında ağladığını, bazılarının ise uzun süre eserleri izlediğini söylüyor.
Kaplanoğlu, izleyicilerin eserleri kendi deneyimleri ve duygularıyla değerlendirmesini istiyor. Bunun için de alışılmış algılardan ve ön yargılardan uzaklaşarak resimlerle özgürce ilişki kurmaları gerektiğini düşünüyor.
Sanatçı, "ARYA" sergisinden herkesin aynı duyguyla ayrılmasını beklemiyor. Onun için asıl önemli olan, izleyicinin bir eserin karşısında kendi duygularına ve iç sesine yer açabilmesi.