8 soruda Nvidia casusluk krizi ve Jensen Huang'ın istifası

Yapay zeka çip devi Nvidia'nın kurucu ortağı ve CEO'su Jensen Huang, Çin adına casusluk yaptığı iddia edilen bir kadınla ilişkisinin ortaya çıkmasının ardından görevinden istifa etti. İstifanın ardından Nvidia'nın başına geçici olarak Mali İşler Direktörü Colette Kress getirildi.

REKLAM

REKLAM

Şirketin 33 yıldır CEO'luk görevini yürüten Huang'ın istifasına giden süreç, New York Times'ın 11 Kasım'da yayımladığı haberde Huang'ın Nvidia'da üst düzey yönetici olarak çalışan başka bir kadınla da ilişki yaşadığının öne sürülmesinin ardından hızlandı.

Haberlerin ardından Nvidia yönetim kurulunun Huang'ın geleceğini görüşmek üzere toplandı.

Şirketin hisseleri, istifa haberinin ardından ABD piyasalarının açılışında yüzde 13'ten fazla değer kaybetti. Hisseler daha sonra kayıplarının bir bölümünü telafi etti.

Çinli kadınla ilişkisi nasıl casusluk soruşturmasına dönüştü?

Huang hakkındaki tartışmalar, yine New York Times'ın 29 Ekim'de yayımladığı bir haberle başladı.

Haberde, ABD istihbarat yetkililerinin Singapur merkezli teknoloji şirketi Megaspeed'in eski yöneticilerinden Alice Huang'ın Çin adına bilgi topladığından şüphelendiği belirtildi.

İstihbarat yetkililerine göre Alice Huang, Nvidia CEO'su Jensen Huang ile yakın bir kişisel ilişki geliştirmişti. İki kişinin aynı soyadını taşımasına rağmen aralarında akrabalık bağı bulunmuyor.

Haberde ABD istihbaratının, Alice Huang'ın Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından Nvidia CEO'sunu hedeflemek üzere görevlendirildiğinden şüphelendiği iddia edildi.

İddialara göre amaç, Nvidia'nın gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin'e satışını bu paravan şirket aracılığıyla gerçekleştirmek -ABD bunların Çin'e satışını engelledi- ve hassas teknolojik bilgilere erişim sağlamaktı.

Nvidia başlangıçta iki isim arasındaki görüşmelerin olağan ticari temaslar olduğunu savundu.

Şirket sözcüsü, 29 Ekim'de TechCrunch'a yaptığı açıklamada, "Jensen'ın Bayan Huang ile etkileşimleri olağan dışı veya beklenmedik değil. Müşterilerle görüşmek bir CEO'nun işinin parçasıdır," dedi.

Ancak New York Times, ABD istihbaratının ilişkiye dair bulguları yaklaşık bir yıl önce Başkan Donald Trump'a aktardığını yazdı.

Bu dönemde Jensen Huang, Nvidia'nın daha gelişmiş yapay zeka çiplerini Çin'e satabilmesi için Trump yönetimine yönelik girişimlerde bulunuyordu.

ABD Kongresi'nin müdahalesi oldu mu?

5 Kasım'da ABD Temsilciler Meclisi'ndeki üç komitenin başkanları, Huang'dan kapalı oturumda bilgi vermesini istedi.

Kongre üyeleri, Alice Huang ile ilişkisinin Çin'in hassas Amerikan teknolojilerine veya şirket bilgilerine erişmesine yol açıp açmadığını öğrenmek istiyordu.

6 Kasım'da New York Times, ilkbaharda ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun gözetiminde gizli bir istihbarat değerlendirmesi hazırlandığını bildirdi.

Habere göre belgede, Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı'nın Alice Huang'ı Nvidia CEO'sunu hedef almak üzere görevlendirdiğine ilişkin istihbarat bulguları yer alıyordu.

Financial Times da ABD istihbarat yetkililerinin Jensen Huang ile Alice Huang arasındaki ilişkinin romantik nitelikte olduğuna inandığını yazdı.

Huang eşini aldattığını kabul etti mi?

8 Kasım Pazar günü Jensen Huang, Nvidia çalışanlarına gönderdiği bir e-postada eşini aldattığını kabul etti.

Huang mesajında, "Eşime sadık kalmadım. Yaptığımın hiçbir mazereti yok. Çok üzgünüm," ifadelerini kullandı. Ancak ilişki yaşadığı kadının adını açıklamadı.

New York Times'a göre Huang, Nvidia yönetim kuruluna özel olarak Alice Huang ile yakın ilişki yaşadığını söylemişti. Aynı gün Nvidia yönetim kurulu, konuyla ilgili bağımsız bir soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Şirket, soruşturmanın bağımsız yönetim kurulu üyeleri ve dışarıdan hukuk danışmanları tarafından yürütüleceğini açıkladı.

Yönetim kurulu, o aşamada ulusal güvenliğin veya şirket sırlarının tehlikeye atıldığına inanmak için herhangi bir neden bulunmadığını belirterek Huang'a ve yönetim ekibine güvenini ifade etti.

Trump'ın tutumu ne oldu?

ABD Başkanı Donald Trump da 9 Kasım'da tartışmalara ilişkin açıklama yaptı.

Trump, Huang'a Alice Huang hakkındaki casusluk iddialarından haberdar olup olmadığını sorduğunu belirtti:

"Huang bana 'Onun casus olduğuna dair hiçbir fikrim yoktu' dedi. Ben de ona gerçekten inanıyorum."

Çin hükümeti de suçlamaları reddetti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Alice Huang'ın Çin adına casusluk yaptığı iddialarının dayanaksız olduğunu savunarak bunların Çin'i karalamayı amaçladığını söyledi.

Pekin ayrıca ABD'yi, casusluk iddialarını Çin'e yönelik teknoloji ihracatına yeni kısıtlamalar getirmek için gerekçe olarak kullanmaması konusunda uyardı.

Nvidia'daki başka bir yöneticiyle ilişki iddiası nereden çıktı?

Huang hakkındaki tartışmalar, 11 Kasım'da New York Times'ın yayımladığı yeni haberle daha da büyüdü.

Gazete, Huang'ın Nvidia'nın sağlık alanından sorumlu başkan yardımcısı Kimberly Powell ile de romantik ilişki yaşadığını öne sürdü.

Powell, doğrudan Huang'a bağlı çalışan üst düzey yöneticiler arasındaydı.

Wall Street Journal, bu haberin ardından Nvidia yönetim kurulunun Huang'ı görevden almaya hazırlandığını yazdı. Reuters da yönetim kurulunun 11 Kasım akşamı Huang'ın geleceğini görüşmek üzere toplandığını bildirdi.

Ertesi sabah Nvidia, Huang'ın istifasını resmen açıkladı.

Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu bildirimde, Huang'ın CEO, başkan ve yönetim kurulu üyeliği görevlerinden istifasının 11 Kasım akşamı kabul edildiği ve derhal yürürlüğe girdiği belirtildi.

Nvidia'nın yeni CEO'su kim olacak?

Huang'ın ayrılmasının ardından şirketin geçici CEO'luğuna uzun yıllardır Mali İşler Direktörü olarak görev yapan Colette Kress atandı.

Kress, geçiş sürecinde mali işler direktörlüğü görevini de sürdürecek.

Nvidia yönetim kurulu, kalıcı CEO'yu belirlemek için şirket içinden ve dışından adayları değerlendirecek.

Şirket ayrıca uzun yıllardır yönetim kurulu üyesi olan Harvey C. Jones'u ilk yönetim kurulu başkanı olarak atadı.

Nvidia'nın Huang'ın ayrılışının ardından ilk finansal sonuçlarını 17 Kasım'da açıklaması planlanıyor.

Casusluk iddialarının merkezindeki Alice Huang kimdir?

Nvidia CEO'sunun istifasına uzanan tartışmaların merkezindeki Alice Huang, diğer adıyla Huang Le, geçmişte Çin'de televizyon muhabirliği yapmış ve daha sonra finans ile teknoloji sektörlerinde çalışmış bir iş insanı.

Associated Press'in (AP) şirket kayıtlarına dayandırdığı haberine göre Huang, 2023 yılında Singapur merkezli Megaspeed şirketinde yönetici oldu.

Megaspeed, Nvidia'nın bulut bilişim alanındaki iş ortaklarından biri olarak faaliyet gösteriyor.

Şirket, gelişmiş Nvidia çiplerinin ABD'nin ihracat kısıtlamaları aşılarak Çin'e ulaştırıldığı iddiaları nedeniyle daha önce de incelemeye alınmıştı.

Washington merkezli araştırma kuruluşu C4ADS'nin bulgularına göre Alice Huang, bir dönem Megaspeed'in kontrol hissedarıydı.

Resmi kayıtlarda daha sonra şirketten ayrıldığı görülse de Culper Research tarafından yayımlanan bir raporda, Huang'ın şirketin faaliyetlerinde etkili olmaya devam ettiği iddia edildi.

Alice Huang'ın geçmişte HSBC'nin Hong Kong'daki özel bankacılık biriminde, Çinli yatırım bankası CITIC Securities'te ve Shanghai Hexi Investment adlı şirkette de çalıştığı bildirildi.

Çin casusluğu iddiası kanıtlandı mı?

ABD istihbaratının Alice Huang'ın Çin adına faaliyet yürüttüğünden şüphelendiği bildirilse de bu iddialar kamuoyuna açıklanmış kesin kanıtlarla doğrulanmış değil.

Çin hükümeti suçlamaları reddederken Nvidia, şirket sırlarının veya ulusal güvenliğin tehlikeye atıldığına inanmak için henüz bir neden bulunmadığını açıkladı.

Singapur makamları Megaspeed hakkında inceleme yürüttüklerini ancak Alice Huang'a yönelik ayrı bir soruşturma gerçekleştirmediklerini belirtti.

Tayvanlı yetkililer de Megaspeed ve Alice Huang'ın faaliyetleriyle ilgili iddiaları araştırdıklarını duyurdu.