TCMB yıl sonu enflasyon tahminini 1,5 puan artışla yüzde 29,5’e yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılın son Enflasyon Raporu’nda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini 1,5 puan artırarak yüzde 29,5’e yükseltti. Raporu 12 Kasım Perşembe günü İstanbul’da açıklayan TCMB Başkanı Fatih Karahan, enflasyondaki düşüşün enerji fiyatlarından kaynaklanan baskılar nedeniyle hız kaybettiğini belirtti.

REKLAM

REKLAM

TCMB, 2027 için yüzde 15 olan enflasyon tahminini ve ara hedefini yüzde 21’e, 2028 için yüzde 9 olan ara hedefini ise yüzde 13,5’e çıkardı.

2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 29,5’e yükseltilmesine rağmen bu yıl için belirlenen yüzde 24’lük ara hedef değiştirilmedi.

Böylece bankanın gerçekleşmesini beklediği enflasyon ile ara hedefi arasındaki fark 5,5 puana çıktı. Raporda enflasyonun 2029’da yüzde 9’a gerilemesi, ardından orta vadede yüzde 5 hedefinde istikrar kazanması öngörüldü.

Karahan, TCMB’nin resmî sosyal medya hesabından da paylaşılan açıklamasında, "Dezenflasyonun devamını ve enflasyonun ara hedeflerimizle uyumlu şekilde gerilemesini sağlayacak sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz" dedi.

Enerji enflasyonu yüzde 51,4’e ulaştı

Karahan, arz yönlü baskıların enflasyondaki düşüşü yavaşlattığını, ekim itibarıyla enerji dışındaki tüm ana gruplarda yıllık enflasyonun gerilediğini söyledi. Enerji grubunda yıllık enflasyonun yüzde 51,4’e ulaştığını, gıda enflasyonunun ise oynak seyrini koruduğunu belirtti.

Eylül ve ekimde ham petrol ile doğal gaz fiyatlarında belirgin artış yaşandığını aktaran Karahan, enerji fiyatlarının hem önceki rapor döneminin hem de savaş öncesindeki seviyelerin üzerinde kaldığını ifade etti. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarında her iki yönde de risk bulunduğunu söyledi.

Karahan, enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Jeopolitik gelişmelerin yol açtığı arz yönlü şoklar, manşet enflasyondaki düşüşü sınırlıyor. Bu durumun devam etmesi, enflasyon görünümüne ilişkin yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor ve ihtiyatlı bir duruş gerektiriyor."

Enerji fiyatlarının diğer mal ve hizmetler üzerindeki dolaylı etkilerini yakından izlediklerini belirten Karahan, fiyat artışlarının kalıcı hale gelmesi durumunda bu etkilerin güçlenebileceğine dikkat çekti.

Kasım ayına ilişkin öncü verilerin sebze fiyatlarındaki yükselişin sürdüğünü gösterdiğini de belirterek, "Kasım ayında yıllık enflasyondaki gerilemenin duraklaması mümkün," dedi.

TL’nin seyri maliyet baskısını sınırlıyor, portföy girişleri yavaşlıyor

Raporda, Türk lirasının “ılımlı seyrinin” ithalattan kaynaklanan maliyet baskılarını hafiflettiği belirtildi. Zayıf iç taleple birlikte bu durumun, maliyet artışlarının tüketici fiyatlarına yansımasını sınırladığı ifade edildi.

Sıkı para politikasının talep, beklenti ve döviz kuru kanalları üzerinden enflasyondaki düşüşü desteklemesinin beklendiği kaydedildi.

Bununla birlikte, Türkiye’ye yönelik portföy girişlerinin rapor döneminde ivme kaybettiği ve dönem sonuna doğru çıkışlar gözlendiği bildirildi. Eylülde yurt içi finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerin ülke risk priminin önceki rapor dönemine göre yükselmesinde rol oynadığı belirtildi.

Petrol ve gıda tahminleri de yükseltildi

TCMB, enflasyon tahminlerinde kullanılan petrol fiyatı varsayımlarını da yukarı yönlü güncelledi.

2026 yılı için ortalama petrol fiyatı varsayımı varil başına 87,8 dolardan 97,2 dolara, 2027 için ise 76,4 dolardan 86,7 dolara çıkarıldı.

Bankanın 2026 yıl sonu gıda enflasyonu tahmini de yüzde 28,5’ten yüzde 31,3’e yükseldi.

Elektrik ve doğal gaz desteklerinin daraltılması enflasyon riski

TCMB, elektrik ve doğal gaz fiyatlarına uygulanan sübvansiyonların kapsamının daraltılmasını, enflasyonu artırabilecek riskler arasında sıraladı.

Kamu tarafından belirlenen veya yönlendirilen fiyatlarda ertelenmiş artışların gerçekleşmesinin de kısa vadede tüketici enflasyonunu yükseltebileceği belirtildi.

Raporda ayrıca, geçmiş deneyimlerin enerji fiyatlarındaki düşüşlerin tüketici fiyatlarına yansımasının, artışlara kıyasla daha sınırlı kaldığını gösterdiği ifade edildi.

Kiradaki yavaşlamanın sürmesi bekleniyor

Karahan, arz şoklarına rağmen hizmet enflasyonundaki yavaşlamanın devam ettiğini, ancak iyileşmenin tüm alt kalemlerde aynı ölçüde gerçekleşmediğini söyledi.

Geçmişte yüksek atalet gösteren hizmet kalemlerindeki yavaşlamayı önemli bulduklarını belirten Karahan, özellikle kira artışlarına dikkat çekti:

"Aylık kira artışları son aylarda kayda değer şekilde yavaşladı. Hizmet enflasyonunda kira kaleminden gelen atalet zayıfladı. Kiradaki yavaşlama önümüzdeki aylarda da devam edecektir."

Karahan, talepteki yavaşlamanın temel mal enflasyonundaki düşüşü de desteklediğini ifade etti.

Enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin son verilerde belirginleştiğini söyleyen Karahan, kararlarını birkaç aylık eğilime göre şekillendirdiklerini ve trend göstergelerinin de iyileşmeyi doğruladığını belirtti.

Bununla birlikte, enflasyon beklentilerinin yıl başında öngörülen ölçüde düzelmediğini vurguladı. Beklentilerin, ana eğilimdeki iyileşmenin kalıcılığı açısından belirleyici olduğunu söyleyerek ihtiyatlı duruşun korunması gerektiğini ifade etti.

İç talep yavaşladı, sanayi üretimi geriledi

Karahan’ın değerlendirmesine göre, yılın ikinci çeyreğinde ekonomik büyüme iç talep öncülüğünde yavaşladı. Üçüncü çeyrekte ise sanayi üretimi gerilerken hizmet üretimi arttı. Kapasite kullanım oranı tarihsel ortalamasının altında kaldı.

Altın hariç perakende satışlardaki yavaşlamanın üçüncü çeyrekte de sürdüğünü belirten Karahan, talep koşullarının enflasyondaki düşüşü desteklediğini söyledi:

"Göstergeler iç talepteki zayıf seyri teyit ediyor. Talep göstergelerine ilişkin veriler bir bütün olarak, talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösteriyor."

İşsizlik oranının geçmiş dönem ortalamalarının altında bulunduğunu hatırlatan Karahan, geniş tanımlı göstergelerin ise manşet işsizlik oranının işaret ettiğinden daha az sıkı bir işgücü piyasasına işaret ettiğini belirtti.

Dış ticaret açığında enerji etkisi

Karahan, dış ticaret açığının ekimde enerji fiyatları nedeniyle yükseldiğini söyledi. Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji ithalatı artarken altın ve enerji hariç ithalatın yataya yakın seyrettiğini aktardı.

Tüketim malı ithalatı ekimde üçüncü çeyrek seviyesinin altında kaldı. Küresel ticaretteki ve jeopolitik koşullardaki zorluklara rağmen ihracat, ikinci ve üçüncü çeyrekte olumlu performans gösterdi.

Turizmde savaşa rağmen genel görünümün bozulmadığını belirten Karahan, turizm gelirlerinin önceki dönemin üzerinde gerçekleştiğini söyledi. Cari açığın millî gelire oranının tarihsel ortalamaların altında ve yatay seyrettiğini, iç talepteki yavaşlamanın cari dengeyi desteklediğini ifade etti.

Küresel görünümde enerji baskısı sürüyor

Karahan, savaşın küresel büyüme üzerindeki etkisinin savaş bölgesi dışında görece sınırlı kaldığını, ancak yüksek enerji fiyatlarının küresel enflasyon ve enflasyon beklentileri üzerinde etkili olmaya devam ettiğini söyledi.

Küresel görünümde temel mal enflasyonunun maliyet baskılarına rağmen düşük kaldığını, manşet enflasyonun ise rapor döneminde yükselmeyi sürdürdüğünü belirtti.

Birçok merkez bankasının savaş öncesine göre daha sıkı bir duruş benimsediğini aktaran Karahan, gelişmiş ülkelerde uzun vadeli tahvil faizlerinin dalgalı ve yüksek seyrettiğini, gelişmekte olan ülkelerden ekimde portföy çıkışları yaşandığını söyledi.

TCMB’nin dış talebin 2026’da zayıf kalacağı, 2027’de ise bir miktar toparlanacağı yönündeki öngörüsünü koruduğunu açıkladı.

Rezervlerdeki azalışın 28 milyar doları altın fiyatlarından

Finansal piyasalardaki gelişmelere de değinen Karahan, fon piyasasındaki sorunların yayılma riskini sınırlamak amacıyla bazı adımlar attıklarını ve kredi büyüme sınırlarını bir miktar genişlettiklerini söyledi.

Türk lirasının mevduat içindeki payında dalgalanmalar görüldüğünü belirten Karahan, fonlardan çıkan paranın büyük ölçüde mevduata yöneldiğini aktardı.

Kredi büyümesinin 2026’nın ikinci yarısında belirgin şekilde yavaşladığını söyleyen Karahan, bireysel kredilerde takibe geçen alacak oranındaki gelişmeleri yakından izlediklerini belirtti.

Karahan ayrıca, rezervlerdeki azalışın 28 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki değişimden kaynaklandığını açıkladı.