Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ABD’nin NATO üyeliği karşılığında Donbas’tan çekilmeyi gündeme getirdiğini söyledi. Putin’in Avrupa güvenliğine ilişkin taleplerini “tehlikeli” bulan Zelenskiy, Rusya’nın kış aylarındaki savaş stratejisine 'her şeyini yatırdığını' belirtti.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ABD’nin Ukrayna’nın NATO’ya katılması karşılığında Donbas’tan çekilmesi ihtimalini gündeme getirdiğini açıkladı. Zelenskiy, Washington’ın toprak tavizi ile NATO üyeliğini aynı soruda ilk kez ele aldığını söyledi.
REKLAM
REKLAM
Cuma günü gazetecilere konuşan Zelenskiy, “Amerikalılar bir soru ortaya attı: ‘Ukrayna NATO’ya katılırsa Donbas’tan çekilir mi?’ Bu, konunun ilk kez gündeme getirilişiydi” dedi. Zelenskiy’nin açıklamaları cumartesi günü yayımlandı.
Zelenskiy’nin aktardığı soru, Ukrayna’ya NATO üyeliği konusunda kesinleşmiş bir taahhüt verildiği anlamına gelmiyor.
Kiev’in önündeki mesele, Donbas’tan çekilmesi istenirse bunun karşılığında nasıl bir güvence sağlanacağı ve bu güvencenin Ukrayna’yı yeni bir saldırıdan koruyup korumayacağı.
Güvenlik garantileri halka sorulacak
Zelenskiy, Ukrayna’nın NATO ve Avrupa Birliği ile “somut güvenlik garantileri” üzerinde görüştüğünü belirtti. Batılı ülkelerin bu garantileri teyit etmesi halinde olası bir anlaşma hakkında Ukrayna toplumunun görüşünü alacağını söyledi.
“Ukrayna toplumuna ne düşündüğünü soracağım: Kabul ediyor muyuz, etmiyor muyuz? Bu kararı tek başıma verme hakkım yok” diyen Zelenskiy, toprak ve güvenlik konularında nihai kararı yalnız başına almayacağını vurguladı.
Zelenskiy, hafta başındaki bir başka açıklamasında da Donbas’ın güvenlik garantileri karşılığında bırakılmasının ne anlama geleceğini ABD tarafına sorduğunu anlatmıştı.
Kendisine NATO üyeliğinden ziyade NATO’nunkine benzer güvencelerden söz edildiğini belirten Zelenskiy, Ukrayna’dan Donbas konusunda açık bir yanıt istenirken sunulacak garantilerin de aynı açıklıkta tanımlanması gerektiğini savunmuştu.
Putin’in Ukrayna’nın çekilmesi halinde savaşı kalıcı biçimde bitireceğine güvenmediğini söylemişti.
Ukrayna Cumhurbaşkanı, çarşamba günü Dublin’de yaptığı açıklamada da ABD’nin Donbas meselesini sık sık gündeme getirdiğini belirtmişti.
Washington’ın savaşı durdurmak için Ukrayna’nın topraklarından çekilmesi gerektiğini düşündüğünü söyleyen Zelenskiy, ülkesinin bağımsızlığını ilgilendiren bir konuda bu yaklaşımı kabul edemeyeceklerini ifade etmişti.
Avrupa’nın güvenliği de masada
Zelenskiy’inin sözleri, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde geldi. ABD’nin arabuluculuğunda Ukrayna ve Rusya temsilcileri 10-11 Kasım’da Abu Dabi’de görüşmüştü.
Ardından ABD Başkanı’nın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Moskova temaslarının sonrasında Dublin’de Zelenskiy ile bir araya gelmişti. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı, bu görüşmede Avrupa temsilcilerinin müzakerelere daha etkin biçimde katılması ve yeni çok taraflı toplantıların hazırlanmasının ele alındığını açıkladı.
Zelenskiy, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Avrupa’nın güvenlik düzenini değiştirmeye yönelik taleplerine de tepki gösterdi. Bu talepleri “tehlikeli” olarak nitelendiren Ukrayna Cumhurbaşkanı, “Bana göre savaşlara veya gerilimin tırmanmasına yol açan tam da bu tür şeyler” dedi.
“Avrupa’da gerçek güvenlik, AB ve NATO demektir. Hepsi bu. Avrupa’da başka bir güvenlik yok” diyen Zelenskiy, Ukrayna’ya verilecek garantiler kadar kıtanın güvenliğine ilişkin kararların da önem taşıdığını belirtti.
Zelenskiy, Dublin’de Avrupa Birliği liderleriyle yaptığı görüşmede, Rusya’yla yürütülecek müzakerelerde Avrupa’nın tam olarak temsil edilmesi gerektiğini de söylemişti. Özellikle Avrupa’nın güvenliğini ve kıtanın Ukrayna’ya üstleneceği taahhütleri ilgilendiren konularda Avrupa ülkelerinin masada bulunmasını istemişti.
'Rusya bu kışa her şeyini yatırıyor'
Zelenskiy, aynı açıklamada Rusya’nın kış aylarındaki savaş stratejisine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. “Bu kışa her şeylerini yatırıyorlar” diyen Ukrayna lideri, çatışmaların sona ermesi için Putin üzerindeki baskının artırılması gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda ABD’den askerî destek çağrısı yapan Zelenskiy, ABD Kongresi’nin “yaptırımlar ve silahlar” içeren bir düzenlemeyi kabul etmesinin Putin’i gerilimi düşürmeye yöneltebileceğini savundu.
Zelenskiy’e göre böyle bir adım, Putin’in çatışmaları azaltması için ihtiyaç duyduğu baskıyı oluşturabilir.