Bize Ulaşın
Reklam

Alman girişiminden enerji depolama çözümü: Elektrik fazlası gaza dönüştürülecek

Alman Gelecek Ödülü’ne aday: güneş, rüzgâr ve gazı bir arada kullanabilen enerji santrali.
Alman Gelecek Ödülü’ne aday gösterildi: Güneş, rüzgâr ve gazı bir arada kullanabilen elektrik santrali. -  ©  Deutscher Zukunftspreis / Ansgar Pudenz
© Deutscher Zukunftspreis / Ansgar Pudenz
By Franziska Müller
Yayınlanma Tarihi
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin
Paylaş Close Button

Münih Teknik Üniversitesi'ndeki bir araştırma projesinden doğan Reverion, fazla elektriği hidrojen veya sentetik metana dönüştürüp ihtiyaç halinde yeniden elektrik üreten bir sistem geliştirdi. Teknoloji, Alman Gelecek Ödülü'ne aday gösterildi.

Güneşin ve rüzgârın yeterince enerji üretmediği dönemlerde elektrik arzını güvence altına almak, enerji dönüşümünün önündeki önemli sorunlardan biri. Almanya'da araştırmacılar, yenilenebilir kaynaklardan elde edilen fazla elektriği depolayıp ihtiyaç duyulduğunda yeniden kullanıma sunmayı amaçlayan bir teknoloji geliştirdi.

REKLAM
REKLAM

Bavyera'da faaliyet gösteren Reverion adlı şirketin geliştirdiği sistem, güneş ve rüzgâr enerjisinin bol olduğu zamanlarda elektriği hidrojen veya sentetik metana dönüştürebiliyor. Elektrik ihtiyacının arttığı dönemlerde ise bu gazları yeniden elektriğe çevirebiliyor.

Şirketin kurucularından Dr. Stephan Herrmann ve araştırma ekibi, bu teknolojiyle enerji dönüşümünde henüz çözülememiş sorunları aşmayı hedefliyor. Sistem, Almanya'nın teknoloji ve inovasyon alanındaki önemli ödüllerinden Alman Gelecek Ödülü'ne (Deutscher Zukunftspreis) aday gösterildi. Ödülün sahibi 250 bin euro para ödülü kazanacak.

Almanya'da yenilenebilir enerji üretimi son yıllarda önemli ölçüde arttı. Federal İstatistik Dairesi verilerine göre, 2026'nın ilk yarısında ülkede üretilen elektriğin yaklaşık yüzde 60'ı yenilenebilir kaynaklardan sağlandı.

Ancak güneş ve rüzgâra dayalı üretim hava koşullarına bağlı olduğu için arz sürekli aynı düzeyde kalmıyor. Araştırma ekibinden Felix Fischer, milyonlarca güneş enerjisi sistemi ve yaklaşık 10 bin biyogaz tesisinin bulunduğu Almanya'da üretimin çok sayıda noktaya yayıldığını ve hava koşullarından etkilendiğini belirtiyor.

Fischer'e göre bu sistemi yönetmek, geleneksel enerji üretim modeline kıyasla daha karmaşık. Ancak yenilenebilir kaynakların daha ucuz ve temiz bir enerji sistemine geçiş için önemli bir potansiyel sunduğunu da vurguluyor.

Elektrik fazlası nasıl depolanacak?

Araştırmacılara göre enerji dönüşümünün temel sorunu artık yalnızca elektrik üretmek değil, üretilen enerjiyi ihtiyaç duyulan zamanda kullanılabilir hale getirmek.

Güneşli ve rüzgârlı günlerde elektrik üretimi talebin üzerine çıkabiliyor. Buna karşılık rüzgârın esmediği ve güneşin yeterince ışımadığı dönemlerde üretim düşüyor. Almanca'da Dunkelflaute olarak adlandırılan bu koşullar, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı sistemlerde arz güvenliği açısından sorun yaratabiliyor.

Araştırmacılar, bu tür dönemlerde diğer santrallerin devreye girmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Ancak batarya sistemleri, günlerce hatta haftalarca yetecek miktarda elektriği depolamak için henüz ekonomik bir çözüm sunmuyor.

Reverion ekibi bu nedenle daha uzun süreli depolamaya imkân verecek farklı bir yöntem geliştirdi. Buna göre elektrik, ihtiyaç fazlasının bulunduğu dönemlerde gaza dönüştürülerek mevcut gaz altyapısında saklanabiliyor. İhtiyaç ortaya çıktığında ise yeniden elektrik üretiminde kullanılabiliyor.

Sistemde biyogaz, doğal gaz veya hidrojen gibi farklı gaz türlerinden yararlanılabiliyor. Araştırma ekibinden Fischer, kullanılan gaz türü bakımından sistemin esnek olduğunu belirtiyor.

Gazdan elektrik üretimi yeni bir yöntem değil. Almanya hükümetinin planladığı yedek santrallerde de bu teknolojiden yararlanılması öngörülüyor. Reverion'un geliştirdiği sistemin farkı ise elektrikten gaz üretimini de aynı tesiste gerçekleştirebilmesi.

Biyogaz tesisinden esnek bir santrale

Ancak tersi yönde çalışmak da mümkün. Fazla rüzgar veya güneş elektriği mevcut olduğunda, araştırma grubunun tesisi elektrik enerjisini hidrojen ya da sentetik metana dönüştürebiliyor. Ekip, her iki süreci de tek bir tesiste birleştiren, tersinir bir yakıt hücresi santrali geliştirdi.

Geleneksel bir tesiste biyogaz, bir jeneratör üzerinden elektrik üreten bir içten yanmalı motoru çalıştırıyor. Bu süreçte kullanılan enerjinin büyük bir kısmı ısı olarak kayboluyor. Elektrik verimliliği bugüne kadar nadiren yüzde 60'ın üzerine çıkmıştı. Ayrıca biyogazın yakılması sırasında CO2 emisyonları oluşuyor.

Elektriğin gazdan elde edilip yine gaz olarak depolanabilmesi hedefleniyor.
Elektriğin gazdan elde edilip yine gaz olarak depolanabilmesi hedefleniyor. Deutscher Zukunftspreis / Ansgar Pudenz

Araştırmacıların kullandığı seramik yüksek sıcaklık yakıt hücrelerinde ise bu kayıplar yaşanmıyor. Herrmann, "Yanma her zaman enerji potansiyelinin bir kısmını boşa harcar, bu bizim sistemimizde ortadan kalkıyor," diyor. "Bu nedenle verimlilikte yüzde 80'e kadar çıkabiliyoruz; sıradan gaz santrallerinin verimi ise biraz üzeri yüzde 60'ta kalıyor," diye ekliyor.

Santraller dünya rekoruna aday

Bugüne kadarki en verimli santral, Guinness Dünya Rekorları Kitabı'nda yer alıyor. Haziran 2016'dan bu yana kayıt, yüzde 60'lık verime sahip, özellikle yenilikçi bir türbin için ABD'li General Electric şirketi ile Fransız enerji şirketi Électricité de France'a (EDF) ait. Herrmann, "Bu alandaki son dünya rekorunu 10 puanlık bir farkla geçtik," diye açıklıyor. Bunun, santral teknolojisinde onlarca yıldır görülmemiş bir gelişme olduğunu söylüyor.

Araştırmacılara göre enerji taşıyıcısını değiştirmek birkaç dakika içinde mümkün. Aday gösterilen üçlünün diğer üyesi Prof. Dr. Hartmut Spliethoff, "Bu, geleceğimiz için belirleyici, çünkü elektrik şebekesinde her gün fazlayı ve açığı dengelemek zorundayız," diyor. Böylece klasik bir biyogaz tesisi, çok daha büyük depolama işlevlerine sahip esnek bir santrale dönüşüyor. Bu fikir, Eresing'de 220 kişilik bir şirket tarafından artık uygulamaya geçiriliyor. Yedi tesis halihazırda sahada işletmede.

Bir araştırma projesinden Eresing'de 220 kişilik bir şirket ortaya çıktı.
Bir araştırma projesinden Eresing'de 220 kişilik bir şirket ortaya çıktı. Deutscher Zukunftspreis / Ansgar Pudenz

Tesislerin, hangi işletme modunun ekonomik ve enerji açısından uygun olduğuna otomatik olarak karar verdiği belirtiliyor. Alman Gelecek Ödülü Deutscher Zukunftspreis'in açıklamasına göre, rüzgar veya fotovoltaikten yüksek besleme sonucu elektrik fiyatı düştüğünde, fazla enerjinin gaz olarak depolanmasını sağlıyor. Talep arttığında ise yeniden elektrik üretiyor. Böylece santral, enerji sistemindeki güncel duruma sürekli uyum sağlıyor.

Deutscher Zukunftspreis'in bir diğer açıklamasına göre Almanya'nın doğal gaz şebekesi, yaklaşık 300 teravat saatlik depolama kapasitesine sahip. Bu, aylık Alman gaz tüketiminin yaklaşık üç katına karşılık geliyor. Jüri, mevcut altyapının kullanımının ve şebeke darboğazlarının azaltılmasının da ödül için potansiyel sunduğunu düşünüyor.

Deutscher Zukunftspreis: Bilim toplumu nasıl ileriye taşıyor

Çarşamba günü Deutscher Zukunftspreis, Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier tarafından verilecek. Santral yenilikçilerine ek olarak iki ekip daha ödüle aday gösterildi.

Münih'ten araştırmacılar, çoklu organ yetmezliğinin tedavisi için bir terapi sistemi geliştirdi ve cihaz aracılığıyla ağır durumdaki yoğun bakım hastalarına değerli zaman kazandırabileceklerini belirtiyor. Karlsruhe'deki bilim insanları ise veri merkezlerinden elektrik yerine ışık gönderen mikroçipler için yeni teknolojiler üzerinde çalıştı. Böylece artan veri trafiğinin enerji verimli biçimde desteklenmesi hedefleniyor.

Teknoloji ve inovasyon alanındaki Alman Cumhurbaşkanı Ödülü bu yıl 30'uncu kez veriliyor. Bavyera ve Baden-Württemberg eyaletlerinden aday gösterilen üç ekipten jüri tarafından seçilecek olanı 250 bin euro para ödülünün sahibi olacak.

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Avrupa'da güneş enerjisi ve bataryalar uyumlu olursa elektrik maliyeti yüzde 40 düşebilir

Alman teknoloji şirketi, güneş hücresi tedariki için Elon Musk ile 60 milyon euroluk anlaşma imzaladı

Alman girişiminden enerji depolama çözümü: Elektrik fazlası gaza dönüştürülecek