İndirim sezonu yaklaşırken DECO, bazı ürün ve mağaza kampanyalarındaki usulsüzlükler konusunda uyardı: kimi mağazalar, birkaç gün önce daha ucuz olan ürünleri “indirimli” satıyor. Fiyattan şüphelenmek ve alışverişi planlamak dolandırılmayı önler.
Black Friday resmi olarak gelecek 27 Kasım günü yapılacak, ancak kampanyalar birkaç gün önce başlıyor ve farklı işletmeler indirimleri ile kampanyalarını ayın başından itibaren duyuruyor.
Noel dönemine birkaç hafta kala bir "kelepir" arayanlar için bunu bulmak mümkün olabilir, ancak Portekiz Tüketiciyi Koruma Derneği (DECO) uyarıyor: her parlayan şey altın değildir.
2 ve 3 Kasım günlerinde tüketiciyi koruma derneği analiz ettiği (kaynak Portekizce)dört büyük markanın çevrim içi mağazalarındaki ürünlerde, Auchan, El Corte Inglés, Euronics ve FNAC, fiyat indirimi içeren ticari uygulamalara ilişkin kuralları belirleyen, promosyonlar yasası olarak bilinen düzenlemeye aykırı çok sayıda ihlal tespit etti.
DECO Sözcüsü Nuno Pais de Figueiredo, Euronews'e, "Kurallar açık ve aynı mağazanın, fiyat indiriminin başlamasından önceki art arda geçen son 30 gün içindeki en düşük fiyatı esas alarak indirim oranını göstermesi gerekiyor," diye açıklıyor.
Derneğin analizine göre, bazı durumlarda bunun böyle olmadığı görüldü; şimdi kampanyada olan ürünlerin, söz konusu "promosyon" gününden önceki bazı günlerde daha ucuz fiyata satıldığı vakalar tespit edildi.
Verilen örneklerden biri, FNAC mağazasında satılan bir çift kulaklıkla ilgili. Black Friday kampanyası kapsamında 249,99 euroya satılıyordu, ancak DECO'ya göre 12 ile 18 Ekim tarihleri arasında aynı mağazada 199,99 euroya, yani kampanyanın başlangıcındaki fiyattan 50 euro daha düşük bir fiyata satılmıştı.
Sözcü, "Sık görülen durum, Black Friday'den bir hafta, 10 gün önce ürünlerin fiyatının artmasıdır," diye konuştu. "Gerçekte, kasadaki nihai hesabı yaptığınızda işletme herhangi bir indirim yapmıyor, tam olarak aynı fiyattan satış yapıyor," diye vurguladı.
DECO'nun tespit ettiği başka bir ihlal ise üretici, imalatçı veya tedarikçi tarafından önerilen satış fiyatının (PVPR) karşılaştırma ölçütü olarak kullanılması. Bu, tüketiciyi aslında indirim uygulanmayan bir ürünü indirimli sanarak yanılgıya düşürüyor. Dernek, PVPR'nin birçok durumda fiilen uygulanmayan bir indirim yüzdesi veya tutarıyla birlikte gösterildiğini, bunun da DECO'ya göre fiyat indirimi içeren satışlara ilişkin yasayı ihlal ettiğini açıklıyor.
Ayrıca, belirli ürünlerin fiyat geçmişi bilinmese bile, perakendecilerin sağladığı bilginin fiyatların seyrini anlamaya imkân verecek şekilde açık ve şeffaf olması gerekiyor. İndirim yüzdesinin belirtilmesi isteğe bağlı, ancak yeni fiyat ile daha önce uygulanmış en düşük fiyat açıkça ve görünür biçimde yer almalı.
DECO, herhangi bir tüketici, usulsüz uygulamalar tespit ettiğinde şikayette bulunabilir. "Bulunabilir ve bulunmalıdır," diye vurguluyor Nuno Pais de Figueiredo. "Doğrudan mağazada, Şikayet Defteri'ni kullanarak ya da DECO PROteste veya ASAE'ye başvurarak. Bunu yapmak için elinde bir dizi araç var," diye açıkladı.
"Ceza ödemeye değer"
DECO'ya göre Black Friday kampanyaları sırasında görülen usulsüzlükler farklı ürün sektörlerine yayılıyor ve çeşitli şekillerde ortaya çıkıyor; çünkü "ceza ödemeye değer".
Figueiredo, "Ceza caydırıcı değil ve çoğu zaman sorun da tam olarak bu," diye açıklıyor ve derneğin her yıl usulsüzlükler bulduğunu vurguluyor. "Bu durum yaygın ve ne azalmış durumda ne de azalmak üzere; çünkü şirketlerin ödemek zorunda olduğu tutar yeterince caydırıcı değil," dedi.
Bu nedenle dernek, dikkatli olunmasını ve özellikle alışverişe başlamadan önce hazırlık yapılmasını tavsiye ediyor.
Tüm tüketicilerin sürekli olarak bilgi ve satın almaya teşvik eden uyarılarla hedef alındığı bir dönemde, işin püf noktası halk bilgeliğinde; yani eski atasözüne harfi harfine uymakta gizli: "Sadaka çok büyükse, fakir şüphelenir."
Sözcü, "Önce şüphelenmek ve sonra bakmak," diye açıklıyor. "Bazı durumlarda fiyatlara bakıp, 'Bu insanlar nasıl para kazanıyor, neredeyse ürünleri bedava veriyorlar,' diye düşünüyoruz. Bu yüzden biraz dikkatli olmak gerekiyor," diye vurguladı.
"Her şey insanların nasıl davrandığına bağlı. Ani bir kararla alışveriş yaptığında tüketici, 'süper, mega, hiper promosyonlar' diye adlandırılan kampanyaların aldatmacasına yakalanma riski taşıyor," diyen sözcü, tüketicinin satın almak istediği ürünü iyi tanıması gerektiğinin altını çiziyor. DECO, tüketicilerin daha bilinçli kararlar almasına yardımcı olmak için bir çevrim içi fiyat karşılaştırma aracı (kaynak Portekizce)bile sunuyor.
Sözcü, "Black Friday'in bu somut örneğinde, ani satın almaktan kaçınmak ile fazlasıyla iyi görünen tekliflere şüpheyle yaklaşmak, insanların en iyi alışverişi yapmasına yardımcı oluyor," diyerek, tüm bunlara rağmen yılın bu döneminde "iyi fırsatlar" olduğunu da garanti ediyor.
"Ne alacağını bilir ve ne istediğini net biçimde belirlerse, iyi fırsatlar yakalayacaktır."
Kasım ayının son cuma günü işaretlenen tanınmış Black Friday ABD'de ortaya çıktı ve Noel alışveriş sezonunun başlangıç gününü işaret ediyor.
Çevrim içi ticaretle güçlenen bu gün, özellikle Portekiz olmak üzere Avrupa ülkelerinde giderek daha fazla yer kazanıyor. Portekiz'de Black Friday artık sadece bir gün değil, tüm aya yayılan bir etkinlik haline geldi: promosyonlar ayın başında başlıyor ve Black Friday bağlamında, ana günden önceki hafta olan Black Week'ten ve Cyber Monday'den de söz etmeniz mümkün.