Bize Ulaşın
Reklam

Dardenne kardeşler: Avrupa Film Ödülleri Yaşam Boyu Başarı ödülünü Atina'da alacak

Jean-Pierre ve Luc Dardenne, Euronews Culture'a konuşuyor
Jean-Pierre ve Luc Dardenne, Euronews Culture'a konuşuyor -  ©  AP Photo
© AP Photo
By David Mouriquand
Yayınlanma Tarihi
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin
Paylaş Close Button

Jean-Pierre ve Luc Dardenne, kariyerleri onuruna Avrupa Film Akademisi'nden Yaşam Boyu Başarı Ödülü alacak. Euronews Culture, ödülü, yapay zekânın risklerini ve Avrupa sinemasının değişimini konuşmak için ikiliyle buluştu.

Ünlü Belçikalı sinemacılar Jean-Pierre ve Luc Dardennes, gelecek yıl verilecek European Film Awards'ın Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü alacak.

REKLAM
REKLAM

İnsancıl ve şefkatli dramalarıyla tanınan yönetmen ikili, yaklaşık 40 yıldır Avrupa bağımsız sinemasının önde gelen isimlerinden ikisi. Şimdiye kadar Cannes'da altı ödül kazandılar; bunların arasında Rosetta ve L'Enfant (The Child) filmleriyle aldıkları iki Altın Palmiye ödülü de var.

En son ödüllerini geçen yıl, Croisette'de En İyi Senaryo ödülünü kazanan Jeunes Mères (Young Mothers) ile aldılar.

Avrupa Film Ödülleri'ndeki başarıları arasında, 1997'de Gigi, Monica… Et Bianca ile en iyi belgesel ödülü ve 2011'de Le gamin au vélo (The Kid With A Bike) ile Avrupa senaryo yazarı ödülü yer alıyor.

Euronews Culture, yaklaşan EFA ödüllerini, sinemada yapay zekanın yol açtığı tehlikeleri ve Avrupa sinemasının geçirdiği dönüşümü konuşmak için Dardenne kardeşlerle bir araya geldi.

Dardenne kardeşler
Dardenne kardeşler AP Photo
Sinema, diğer sanat biçimleriyle birlikte, kültür barbarlığı hiçbir zaman durdurmamış olsa bile, bizi insanlaştırabilir.
Jean-Pierre Dardenne

Euronews Culture: Gelecek ocak ayında Avrupa Film Akademisi'nin Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü alacaksınız. Bu ödül sizin için ne ifade ediyor?

Luc Dardenne: Bizim için bu ödülü almak büyük bir onur. Bence bu, belli bir süreklilik içinde filmler yapmış olmamızı yansıtıyor. Sanatsal araştırmalarımızda bir süreklilikten söz ediyorum. İnsan kendi hakkında böyle konuşunca biraz iddialı oluyor, ama yine de, şekillenmeye çalışan bir yapıt bütünü var ve belli bir zaman geçtikten sonra gerçekten de şöyle denebilir: "Yaklaşık kırk yıldır film çeken bu iki kardeşte epeyce özgün bir şey var." Üstelik Avrupalıyız, dolayısıyla Akademi herhalde, "Tamam, onları onurlandıralım!" diye düşündü! (Gülüyor)

Avrupa Film Akademisi Başkanı Juliette Binoche ile konuşma fırsatım oldu; bana hedeflerinden birinin sinema yoluyla toplumu yeniden insanileştirmek olduğunu söyledi. Bu sözleri nasıl değerlendiriyorsunuz?

Jean-Pierre Dardenne: İfade edilen şeyler, önemli olsalar bile, her zaman temkinle karşılanmalı. Tarihte sinemanın hiçbir şeyi insanileştirmediğini gösteren pek çok örnek var... Ama bizim daha insan olmamıza katkıda bulunabilir. Daha insan olmamıza yardım edebilir. Bazı filmler bunu yapabilir. Örneğin Charlie Chaplin'in filmleri, kesinlikle daha insan olmamıza yardımcı olabilir. Sinema, diğer sanat biçimleriyle birlikte, kültür barbarlığı hiçbir zaman durdurmamış olsa bile, bizi insanlaştırabilir.

Bu sözleri duyunca, sinemayla ilgili hep sevdiğim bir tanımı hatırladım: Sinema, empati üreten bir makinedir. Bu tanım, sizin filmlerinize de çok yakışıyor. Bu anlamda, sizde empati duygusu uyandıran ve üzerinizde iz bırakmış ilk filmi hatırlıyor musunuz?

Luc Dardenne: Dediğiniz gibi, üzerimde iz bırakan ve kardeşlik, dostluk, dayanışma arzusunu tetikleyen filmler arasında Kenji Mizoguchi'nin Sancho The Bailiffini anabilirim. Onu ilk kez izlediğimde, artık epey zaman oldu, gerçekten mağdurlara, ezilenlere ve kendileri için daha iyi bir yaşam kurmaya çalışan insanlara karşı derin bir insanî şefkat, dostluk ve yakınlık hissettim.

Bu tür filmler var; örneğin Bresson'un filmleri. Bazen de bazı aşk hikayeleri... Truffaut'nun The Woman Next Doorunu düşündüğümde, bu bir trajedi, ama aynı zamanda insanın karmaşıklığını yakalayan bir film... The Woman Next Door gibi bir filmde insanlara karşı derin bir dostluk, insanlara çok yakın olma duygusu hissedebilirsiniz. Bu iki aşığa, onların hikayesine, birbirlerini sevememe ama aynı zamanda sevebilme güçlerine yakınlık hissederiz. Bu imkansızlığın ötesinde, çok derin ve çok insanî bir şey deneyimleriz.

İşte sinema dediğimiz şey bu. Bence sinema, militan bir dil değil, karmaşık bir dil. Bunlar karmaşık duygular. Mizoguchi filmi yaptığında, bu aynı zamanda siyasi bir filmdi, çünkü birinin kölelikten kurtulmasını anlatıyordu... Ama aynı zamanda insan ilişkileri üzerine karmaşık bir hikaye.

Charlie Chaplin'den söz ettiniz; aklınıza gelen somut örnekler var mı?

Jean-Pierre Dardenne: Chaplin'in bütün filmleri. Çünkü filmlerinde çok büyük bir cömertlik var, Serseri karakterinde sürekli bir sivil itaatsizlik ruhu ve hayata duyulan muazzam bir inanç var. Bu da önemli. Önemli olan, hayata inanan ve hayattan taşan bir sinema. Chaplin'in filmleri hayattan taşar, ağıt gibi değildir ve bu çok güzel. Elbette sadece o değil, ama Chaplin'i anmamın nedeni, herkes için bir tür referans noktası olması. Onu herkes tanır ve herkes hayatında en az bir Chaplin filmi izlemiştir. Artık sinemaya gitmeseniz bile en az bir Chaplin filmi izlemişsinizdir. Sinemanın Serseri'nin gözü altında yaşamaya devam etmesi güzel.

Luc Dardenne: Sonra Chaplin'in yanında, filmlerde Paulette Goddard da var (Modern Times ve The Great Dictatorda). O da muhteşem. Özellikle Modern Timesda o kadar çok hayat getiriyor ki... Muhteşem.

Jean-Pierre ve Luc Dardenne, 'Jeune Mères' ödülleriyle Cannes'da - 2025
Jean-Pierre ve Luc Dardenne, 'Jeune Mères' ödülleriyle Cannes'da - 2025 AP Photo
Oyuncuların ve aktrislerin yerini yapay zekanın almasını ya da filmlerin yapay zeka tarafından kurgulanmasını istemiyoruz. Sinemada insanlık duygusunun korunmasını sağlamalıyız. Bunun için mücadele etmeliyiz.
Luc Dardenne

Meslek hayatınız boyunca filmlerinizi birçok festivalde, elbette Cannes'da da sundunuz. Avrupa sinemasının gelişimine tanıklık etmek için ideal bir konumdaydınız. Sizce doğru yöne mi gidiyor?

Luc Dardenne: Büyük bir sarsıntı döneminden geçtiğimizi söyleyebilirim. Mevcut durum, Avrupa sineması için, dünya sineması için ama aynı zamanda Afrika sineması için de karmaşık. Çünkü onu hep unutma eğilimindeyiz. Onlar için durum daha çok finansal ve pratik nitelikte. Peki ne olacak? Bilmiyorum. Durumun tam olarak ne olduğunu da çok net bildiğimi söyleyemem.

Bakmanın birkaç yolu var. Yazarların ve yönetmenlerin, kadınların ve erkeklerin bakış açılarının sürüp gideceğini düşünüyorum. Mesele şu: Kendilerini ifade etmek, eleştirmek, sevmek ve dünyayı sevdirmek için teknik, pratik ve finansal imkanlara sahip olmaya devam edebilecekler mi? Bu hâlâ mümkün olacak mı? Sinema salonlarının sayısının azalması ve, ne denirse denilsin, belli ölçüde standartlaşma gerektiren platformların yükselişi karşısında, bu kadar karmaşık bir durumla yüz yüze olduğumuzda, emin olduğum tek şey, mücadele etmek zorunda olduğumuz.

Biz, yazarlar, yönetmenler ve film teknisyenleri, sinema salonu işletmecileri, televizyon kanalı ve platform yöneticileri, hepimiz sinemayı seven ve yapay zekanın bizim yerimize film yapmasını istemeyen insanlarız. Oyuncuların yerini yapay zekanın almasını, filmlerin yapay zeka tarafından kurgulanmasını istemiyoruz. Sinemada bir insanlık duygusunun sürmesini sağlamak zorundayız. Bunun için mücadele etmeliyiz. Tüm verilerimizi yapay zekaya teslim etmeyi reddetmeliyiz.

Aynı zamanda onu belirli işler için kullanmalı, çünkü bazı şeyler için işe yarıyor, ama bugünün büyük meselesi bu. Bence sinema bir mecra olarak ortadan kalkmayacak. Var olmaya devam edecek, ancak bir kadın ya da erkeğin, canlı varlıklarla film yapan bir insanın gerçek anlamda insani bakışını yansıtması gerekecek. Yaşayan bir film yapması gerekecek.

Hayatımızın her alanında daha fazla yapay zekaya doğru, insanı çileden çıkaran bir itiş söz konusuyken, bu hâlâ mümkün olabilecek mi?

Luc Dardenne: Umarım öyle olur. Ama bunun için mücadele etmeliyiz. Özgürlük için de, çünkü sinemada özgürlük var. Rossellini, Godard ve Agnès Varda gibi yönetmenlerin büyük özgürlükleri vardı. Araçlar filmlerin yazımını ve yapısını dikte etmeye başlarsa, bu özgürlüğü hâlâ bulabilecek miyiz? Bu yüzden bütün bu yeni araçlara karşı temkinli olmak gerektiğini düşünüyorum. Onları kullanabiliriz, ama akıllıca ve kendimizi onların üstünde görmeden kullanmalıyız. Aksi halde onların tarafından yutuluruz. Belki de alacağımız ödülü bu açıdan da yorumluyorum. Biz zanaatkarız. Filmler üzerinde gün be gün çalışıyoruz. Bir şey yapıyoruz, yeniden yapıyoruz, baştan başlıyoruz... Umarım onurlandırılan, bu emeğimizdir.

Dardenne kardeşler Cannes'da
Dardenne kardeşler Cannes'da AP Photo
Bir gün sureti gerçekle karıştırırsak işimiz bitmiş demektir ve toplumun da işi bitmiş olur.
Luc Dardenne

Her geçen yıl sinemaya yeni bir tehdit geliyor gibi görünüyor; salonları kapatan Covid, platformların yükselişi... Şimdi ise sinemayı bir sanat biçimi olarak ve genel anlamda insan yaratımını varoluşsal düzeyde tehdit eden bir teknoloji olan yapay zeka söz konusu.

Jean-Pierre Dardenne: Yapay zeka hakkında hiçbir şey bilmiyorum, o yüzden konuşmalarımızı birahane tartışmalarına çevirmemeye çok dikkat etmeliyiz, tabiri caizse. Geçen gün, bir Belçika hastanesinden bir doktorun, belirli bir kanser türü için tedavinin giderek daha kişiselleşeceğinden bahsettiğini duydum. Yapay zekanın, çok sayıda veriyi işlemesine ve analiz etmesine nasıl imkan sağladığını anlatıyordu. Yapay zeka olmadan bunun yapılamayacağını söyledi. Dolayısıyla bu teknoloji harika bir şey olabilir. Ama her şeyde olduğu gibi, nasıl kullanacağımıza bağlı. Elbette tek takıntısı ne pahasına olursa olsun kâr olan insanlar var. Ne pahasına olursa olsun propaganda peşindeler. Önceden de öyleydiler, bu yapay zeka da onların eylemlerini ve kâr hırslarını büyütmenin bir aracı olacak. Ama bir de bunun yardım sağlayan, çalışma aracı olan yönü var. Bence o da bu, bir çalışma aracı olabilir.

Luc Dardenne: Tıpta, ekolojide, iklim meselesiyle bağlantılı olarak izlememiz gereken tüm alanlarda... Yapay zeka gerçek bir rol oynayacak, bu kesin. Ama söz konusu sanat, sinema olduğunda, ki en çok etkilenen alan sinema, bizim için bu mekanik bir sanat biçimi. Bir gün sureti gerçekle karıştırırsak işimiz bitmiş demektir ve toplumun da işi bitmiş olur.

Jean-Pierre Dardenne: Evet, ama hakkında konuşuyor olmamız, henüz o noktaya gelmediğimizi gösteriyor.

Luc Dardenne: Ama bunun önüne geçmek için hiçbir şey yapmayacak insanlar var, çünkü çok kârlı ve onlara karşı durmak zorundayız.

Avrupa bir gün 'kültürel ayrıcalığı' kaldırmaya ve kültürü sıradan bir ticari ürün gibi görmeye karar verirse, bu gerçek bir felaket olur.
Jean-Pierre Dardenne

Sizin filmlerinizin yanı sıra, sadece birkaç isim vermek gerekirse Emmanuel Marre, Lukas Dhont ve Michael Roskam gibi yönetmenlerin filmleri sayesinde Belçika giderek daha fazla uluslararası tanınırlık kazanıyor. Belçika sinemasının durumunun iyi olduğunu söyler misiniz?

Jean-Pierre Dardenne: Belgesellerimizi çekmeye başladığımız dönemi düşündüğümde, şu anda daha çok şey olduğuna, daha büyük bir zenginlik olduğuna dair bir izlenimim var. Finansal zenginlikten bahsetmiyorum; filmlerin, 40-50 yıl öncesine kıyasla mevcut film çeşitliliğinin zenginliğinden söz ediyorum. Kesinlikle zengin bir yönetmenler topluluğu var; biraz önce saydığınız isimler dahil. Başka isimler de var. Sadece kurmaca değil, belgeselde de, ki o her zaman sinemamızda önemli bir damar olmuştur. Çünkü Belçika'da imkanlarımız sınırlıydı ve belgesel türü daha az kaynakla çalışmanıza imkan tanıyor. Bu açıdan baktığımda, durum iyi, ama Avrupa sineması gibi o da yaşadığımız mali zorlukların kurbanı.

Fransa'ya yakın olduğumuz için şanslıyız... Ve çoğu filmimiz, hatta Flemenkçe filmler bile, ağırlıklı olarak Fransız film endüstrisiyle ortak yapım olarak üretiliyor. Avrupa'daki hepimiz, Fransa'nın savunduğu "kültürel ayrıcalığa" sahip olduğumuz için son derece şanslıyız. Bu nedenle Avrupa'nın sinemacılara ödüller vermesi de önemli. Avrupa, bir gün "kültürel ayrıcalığı" kaldırmaya ve kültürü sıradan bir ticari ürün gibi görmeye karar verirse, bu gerçek bir felaket olur. Asıl güvencemiz kültürel ayrıcalık. Bugün Avrupa sinemasının bütün çeşitliliği ve zenginliğiyle var olmasını hâlâ sağlayan şey bu.

Öyle, ama Fransa'da da tehditler var. Vincent Bolloré ve Canal+ ile görüyoruz; sinemaya verdikleri desteği azaltacaklarını söylüyorlar. Bu bütçe kesintileri elbette Fransız film üretimini etkileyecek. Sinemanın toplum içindeki önemini yitirme riskiyle karşı karşıya olduğu ve kültürün giderek tüketilecek bir meta, hatta daha da kötüsü ihmal edilecek bir şey haline geldiği hissi var.

Luc Dardenne: Kültürel ayrıcalığı, Michel Hazanavicius ve diğer Fransız, Alman, Fin yönetmenlerle birlikte savunduk... Sinema, sanayi, ekonomiyle ilgili komiserlerin bize, "Bu kültürel ayrıcalığı savunmaya devam etmek gerçekten iyi bir fikir mi?" dediklerini zaten fark etmiştik. Borgen vardı, dizi... "Bakın, Danimarkalılar onu her dile çevirdiler ve herkes onu seviyor. Hem de Danimarka'da yapıldı. Yarın başka yerlerde yapılacak. Hâlâ benzersiz eserler yaratan bireyleri, yönetmenleri savunmaya ihtiyacımız var mı? Diziler sinemasına doğru gidiyoruz," ve benzeri... Biz buna karşı çıktık.

Dizilere karşı değiliz, aralarında, sözünü ettiğim dizi de dahil olmak üzere, çok iyi olanlar var. Ama şunu söyledik: "Hanımefendiler, beyefendiler, anlamalısınız ki film sektörü istihdam demektir." Üzerinde konuşulması gereken ekonomik unsurlar var ve bunları konuşmak önemli. Aynı zamanda milyonlarca Avrupalı ve diğerlerinin paylaştığı bir bakış açısı söz konusu. Milyonlarca insan, benzersiz bir eser izliyor. Bir filmi izledikten sonra sinemadan çıktıklarında, insanlar kendi aralarında konuşuyor. Filmi görüyorlar, sonra onu yeniden izlerken tartışıyorlar ve bu bir tartışma başlatıyor. Bu, kamuoyu tartışması ve demokrasinin bir parçası. Birisi size dünyaya, gerçekliğe dair bir bakış sunuyor. İster bilimkurgu, ister gerçekçi olsun, üzerine konuşuyorsunuz. Size verilen şey, tartışmaya bir davet.

Kültürel ayrıcalıktan vazgeçersek, kârın dikte ettiği bir sistemle karşı karşıya kalırız. En düşük ortak paydaya indirgenmiş, bireyselliğin kalmadığı bir yere varırız. Bırakın bireysellik var olsun! Parayı verin, lütfen! Avrupa'nın siyasi temsilcileri olarak işinizi yapın! Kültürün sıradan bir meta olmadığını hatırlamaları gerekiyor. İnsanlar düşünüyor, üzerine kafa yoruyor, duygulanıyor ve duyguları da düşünce demek.

Duygu düşüncedir...

Luc Dardenne: İnsanlar bunu unutma eğiliminde. Duygu, yaşanan ve sonra unutulan bir şey değil. Hayır, bizimle kalır. Hepimiz bir filmdeki bir sahneden etkilenmişizdir... Ve bu sahneler sonunda birbirine benzer hale gelirse, artık bizi etkilemezler. Geçip gider, onları tüketir, anında unuturuz. Buna gerçekten tutunacağımızı umuyorum. Burada, kardeşimin de söylediği gibi, Avrupa'nın oynayacağı büyük bir rol var. Belki bize verecekleri bu ödül, "İşte benzersiz filmler yapan iki benzersiz insan var. Bu devam etmeli" demenin bir yoludur.

Dardenne kardeşler
Dardenne kardeşler AP Photo
Bir film izleriz, konuşuruz, tartışırız ve bu, insanların toplum hakkında konuşmasını sağlar. Böylece sinema, umarım değişim getiren ve işleri ileriye taşıyan tartışmaya katkıda bulunur.
Luc Dardenne

Son dönemden, sizi etkileyen ve öne çıkan filmler var mı?

Luc Dardenne: La Gradiva. Marine Atlan'ın çok iyi bir Fransız-İtalyan filmi. İkimizin de çok beğendiği güzel bir film. Birkaç gün arayla izledik. Ama görüyorsunuz, ikimiz de farklı yerlerdeyiz; kardeşim filmi Liège'de izledi, ben Brüksel'de. Birbirimizi arayıp film hakkında konuşuyoruz. Bunu yüz binlerce kişiyle çarpabilirsiniz. Bir film izleriz, konuşuruz, tartışırız ve bu, insanların toplum hakkında konuşmasını sağlar. Böylece sinema, umarım değişim getiren ve işleri ileriye taşıyan tartışmaya katkıda bulunur.

Jean-Pierre Dardenne: İzlediğimiz son film ve bence büyük filmlerden biri. Son zamanlarda beni en çok etkileyen filmlerden biri. Gerçekten yaşayan bir filmin güzel bir örneği.

Luc Dardenne: Çalıştı, kurguyu yaptı, araştırdı, kötü uyudu, sıkıntı çekti... Sonra bir çözüm bulduğu için mutlu oldu... Sanat dediğimiz şey bu. Her zaman zevkli değil, hiç değil. İşler plana göre gitmez. Başarısız oluruz. Yeniden başlarız. Ve hay aksi, berbat ettik! Ne yapacağız? Yeniden kurgulamayı deneyeceğiz... Ararız ve bir şeyler buluruz. Harika. Harika bir meslek olarak kalmaya devam ediyor.

Başarıya yönelik bu aşırı dürtü var... Anlıyoruz, kimse başarısız olmak istemez. Ama başarı ve tanınma takıntısı korkunç.
Jean-Pierre Dardenne

Sizin de söylediğiniz gibi harika bir meslek olan sinemaya başlamak isteyen genç yönetmenlere ne tavsiye edersiniz?

Jean-Pierre Dardenne: İnsanların arasında olmanız gerekiyor. Arkadaşlarınız olmalı. Bugün, arkadaş gruplarıyla ve bir cep telefonuyla film çekebilirsiniz. Yola çıkın ve denemeler yapın. Film izlemek de iyi, ve az önce sözünü ettiğimiz filmi gidip izlemenizi öneririm... Günümüz genç bir kadın yönetmeninin, o benzersizliği, o zenginliği ve o özgürlüğü nasıl koruduğunu görmek için. Çünkü kolay değil, bunu gayet iyi biliyoruz ve kendinize yol açmak için mücadele etmeniz gerekiyor. Sonra da başarıya yönelik bu aşırı dürtü var... Anlıyoruz, kimse başarısız olmak istemez. Ama başarı ve tanınma takıntısı korkunç. La Gradiva ile, tüm bunların ortasında, gerçekten bir şey getiren, masaya yeni bir şey koyan bir kadın görüyoruz. Bu, sıradan bir film değil.

Son filminiz Jeunes mères, geçen yıl Cannes'da gösterildi ve en iyi senaryo ödülünü kazandı. Yanılmıyorsam Croisette'de bu sizin altıncı ödülünüz. Hepsini nerede saklıyorsunuz?

Luc Dardenne: (Gülüyor) Eskiden bu kadar çok ödül yoktu, sertifikalar, rulolar vardı... İki Altın Palmiye'miz var ve sonra gerçekten senaryo, yönetmenlik gibi başka ödüller de var... Hepsi yapımcının ofisinde!

Yani "üçü bir evde, üçü başka bir evde" gibi bir paylaşımınız yok?

Luc Dardenne: (Gülüyor) Henüz yok!

Bir sonraki projenizi anlatır mısınız?

Jean-Pierre Dardenne: Her şey istediğimiz gibi giderse, gelecek yıl çekimlere başlamayı umuyoruz... Eylül ya da ekimde. Şimdilik söyleyebileceğim bu, ama şu anda cebimizde sıfır euro olduğu için hiç de emin değiliz.

Fransa ve Belçika'daki gençlerin somut taleplerde bulunması harika. Sadece şuna ya da buna karşı olmakla yetinmiyorlar... Demokratik bir devletin normalde sağlaması gereken somut şeyler talep ediyorlar.
Luc Dardenne

Fransa, İtalya ve Belçika'da yaşananları, yani öğrenci protestolarını ve hayat pahalılığına karşı gösterileri düşünüyorum... Filmleriniz, gündelik hayatı ve gündelik sorunları ağırlaştıran bir toplumda ayakta kalma mücadelesini ele alıyor. Bu sosyal hareketler sizin için ilham kaynağı oluyor mu?

Luc Dardenne: Bir sonraki filmimizin senaryosu, bu olaylar gerçekleşmeden önce bitmişti, dolayısıyla ilham kaynağı olduklarını söyleyemem. Ama daha fazla adalet talep edilmesi bize çok yardımcı oluyor. Gerçeklikten, bazen bireysel, bilinmeyen, hatta adeta gizli mücadelelerden çok ilham alıyoruz, tabiri caizse. Dolayısıyla elbette bunlarla çok ilgileniyoruz. Fransa ve Belçika'daki gençlerin somut taleplerde bulunması harika. Sadece şuna ya da buna karşı olmakla yetinmiyorlar... Demokratik bir devletin normalde sağlaması gereken somut şeyler talep ediyorlar. Eğitim, ortak bir iyi. Bu ortak iyinin var olması ve demokratik bir toplumda en iyi şekilde var olması gerekiyor. Ciddi bir sorun var ve bu sadece Fransa'da değil, her yerde. ABD'den hiç söz etmeyelim!

Sosyal haklar, neyse ki bugün öne çıkarılıyor, özellikle de gıda, eğitim, sağlık hakkı. Bu yüzden ABD'de Demokratlar kazandı. İnsanlar, sosyal adalet ve ekonomik adaletin var olduğunu hatırladıkları için ve ayda yaklaşık 1.500 euro karşılığında yaşamaktan bıkmış oldukları için... İki çocuklu bir aile, çocuklarını okula göndermenin yolunu bulmak, sofraya yemek koymak, gezmeye çıkmak, tatil yapmak zorunda, artık mümkün değil. İnsanlar bunu hissediyor ve şöyle düşünüyor: "Bizimle alay ediyorlar, artık bizi umursamıyorlar, bizi hiç önemsemiyorlar." Filmlerimiz, aktivist ya da siyasi olmamakla birlikte, hep yoksulluk ve maddi sıkıntıyla bağlantılı ekonomik ve sosyal bir durumda sıkışıp kalmış karakterler içerdi. Bu, bizim için çok önemli. Çekmeyi planladığımız film de, tabiri caizse, bu geleneğin bir parçası. Kendisini içinden çıkamadığı zor bir durumda bulan ve bu durumdan kurtulmak için mücadele eden insanları anlatıyor.

Jean-Pierre ve Luc Dardenne
Jean-Pierre ve Luc Dardenne AP Photo
Empati, sanatın özüdür. (...) Bir sanat eseri bağlar kurar.
Luc Dardenne

Son olarak, bu yıl Coen kardeşleri onurlandıran Lumière Festivaline katılma fırsatım oldu. Onlar hem birlikte hem ayrı çalışıyorlar. Peki siz? Bir süreliğine ayrı çalışmayı hiç düşündünüz mü?

Jean-Pierre Dardenne: (Gülüyor) Şimdiye kadar açıkça hayır! Kardeşimin kafasının içinde neler döndüğünü her zaman bilemiyorum... Benim için, hiç aklıma gelmedi. Belki 20 ya da 30 yıl sonra! (Gülüyor)

Luc Dardenne: Coen kardeşlere her türlü saygıyla, bence onlar da birlikteyken daha iyi!

İtiraf etmeliyim, ben de size katılıyorum...

Luc Dardenne: (Gülüyor) Yine birlikte çalışacaklar, sanırım?

Bildigim kadarıyla yeniden birlikte bir şey yapacaklar.

Jean-Pierre Dardenne: Harika. Şunu söylemeliyim ki, ikimiz birlikteyken daha rahat oluyor! (Gülüyor) En iyi anlamıyla daha rahat. Konuşuyoruz, fikir alışverişinde bulunuyoruz ve tüm hayatınız boyunca bunu yaptıktan sonra, bir noktada yollarınızı ayırırsanız... Birlikteyken olduğu kadar güçlü solo kariyerler sürdüren pek fazla yönetmen ikilisi tanımıyorum. Birlikte çalışmamız tesadüf değil. Bir çeşit kimya da var... Sözün özü, bir artı bir, üç eder! (Gülüyor)

Luc Dardenne: Kırk yıl birlikte çalıştıktan sonra ayrılırsak, kendimizi yalnız hissetmek, sanki içimizden bir parça kopmuş gibi olur.

Gruplarda da aynı şey. Dağıldıklarında, hep yeniden bir araya gelsinler diye bekleriz... Dediğiniz gibi, bir artı bir, üç eder...

Luc Dardenne: Röportajın başına, sizin empati dediğiniz şeye dönersek... Empati, sanatın özüdür. Aslında kamera arkasında bile hep aynı ekiple çalışıyoruz. Yaklaşık on beş film boyunca tanıdığımız aynı insanlarla çalışmayı seviyoruz. Bir sanat eseri bağlar kurar.

Dardenne kardeşler, EFA Yaşam Boyu Başarı ödülünü 16 Ocak 2027'de Atina'da düzenlenecek European Film Awards töreninde alacak.

Görüntü editörü • Amber Louise Bryce

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Avrupa Film Ödülleri adayları açıklandı: 'Fatherland', 'La Bola Negra' ve 'Fjord' önde

Oliver Laxe’den 'Sirat': Sinemayı yeniden bir törene dönüştüren film

Dardenne kardeşler: Avrupa Film Ödülleri Yaşam Boyu Başarı ödülünü Atina'da alacak