Mart ayında iş gücü piyasası güçlü seyrini sürdürse de, göçmenlere karşı artan sınır dışı işlemleri önümüzdeki aylarda iş gücü sıkıntısını derinleştirme riski taşıyor.
Başkan Donald Trump'ın ticaret savaşlarını sürdürdüğü, federal çalışanları işten çıkardığı ve ülkedeki yasa dışı göçmenleri sınır dışı ettiği bir dönemde, Amerikan iş gücü piyasası direnç göstermeye devam etti. ABD’li işverenler geçen ay beklentilerin çok üzerinde, 228.000 kişilik istihdam yarattı. Aynı dönemde işsizlik oranı ise yüzde 4,2’ye yükseldi.
REKLAM
REKLAM
Şubat ayındaki 117.000’lik istihdam artışına kıyasla önemli bir sıçrama yaşanırken, bu rakam ekonomistlerin 130.000 olarak öngördüğü tahminin neredeyse iki katı oldu. Ancak Çalışma Bakanlığı, Ocak ve Şubat aylarına ait bordro verilerini aşağı yönlü revize ederek toplam 48.000 kişilik istihdamı verilerden çıkardı.
Ortalama saatlik kazançlar Şubat’a göre yüzde 0,3 artarak tahminlere paralel seyretti. Yıllık bazda ücretler yüzde 3,8 artarak yüzde 4'lük beklentinin biraz altında kaldı ancak Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedefiyle tutarlı kabul edilen yüzde 3,5 seviyesine oldukça yaklaştı.
Ocak ve Şubat aylarındaki sert kış koşullarının ardından toparlanan iş piyasasında, sağlık sektöründe yaklaşık 54.000, restoran ve barlarda ise 30.000 kişilik yeni istihdam sağlandı. Öte yandan federal hükümette 4.000 kişilik bir iş kaybı yaşandı. Bu da Elon Musk'ın federal iş gücünü küçültme politikalarının etkisinin istatistiklere yansımaya başladığını gösteriyor.
ABD'nin yeni gümrük vergileri ve artan sınır dışı işlemleri enflasyonu yeniden yukarı çekebilir
Başkan Donald Trump’ın ticaret savaşları – Çarşamba günü duyurduğu kapsamlı 'Kurtuluş Günü' ithalat vergileri dahil – fiyat artışlarına, ticaretin aksamasına ve ABD’nin ticaret ortaklarından misilleme tarifelerine yol açma tehdidi taşıyor.
Bir diğer tehdit ise, Başkan’ın ABD’de yasa dışı olarak çalışan milyonlarca göçmeni sınır dışı etme vaadi. Bu işçiler, son yıllarda iş gücü açığını azaltarak ekonominin büyümesine katkı sağladı. Ancak bu kişilerin sınır dışı edilmesi ya da iş piyasasından korkutularak uzaklaştırılması, şirketleri ya üretimi kısmaya ya da ücretleri artırarak fiyatlara yansıtmaya zorlayabilir. Bu da enflasyon üzerinde baskı oluşturabilir.
İş gücü piyasası, 2021-2023 arasında yaşanan yoğun işe alım dönemine kıyasla soğuma eğiliminde. Şubat ayında işverenler 151.000, Ocak ayında ise 125.000 kişiye istihdam sağladı. Bu rakamlar geçen yılki 168.000’in, 2023’teki 216.000’in ve 2022’deki 380.000’in altında. 2021’de ise ekonomi COVID-19 kısıtlamalarından çıkarken aylık ortalama istihdam artışı 603.000’e kadar yükselmişti.
Principal Asset Management’ın Baş Küresel Stratejisti Seema Shah, “Piyasa bu veriye ihtiyaç duyuyordu” diyerek, ekonomik zayıflığın yaklaştığının bilindiğini, ancak en azından işgücü piyasasının bu tür politika kaynaklı şoklara karşı hâlâ dirençli olduğunu ve bu nedenle olası bir yavaşlamanın çok sert olmayabileceğini belirtti.
Genel olarak bakıldığında, ekonomi yüksek faiz oranlarına rağmen dikkat çekici bir dayanıklılık gösteriyor.
ABD ekonomisi kısa vadede bir resesyonla karşı karşıya kalabilir mi?
2022 ve 2023 yıllarında Federal Rezerv (Fed) enflasyonla mücadele için gösterge faiz oranını 11 kez artırdı. Ekonomistler yüksek borçlanma maliyetlerinin ABD'yi resesyona sürüklemesini bekliyordu. Ama öyle olmadı. Tüketiciler harcamaya, işverenler işe almaya ve ekonomi büyümeye devam etti.
Enflasyon düştü ve Fed'in geçen yıl faiz oranlarını üç kez düşürmesine olanak sağladı. Ancak daha sonra enflasyona karşı ilerleme durdu ve Fed'i bu yıl daha fazla faiz indirimini ertelemeye zorladı.
Şimdi ekonominin sağlığına ilişkin endişeler artıyor. Michigan Üniversitesi'nin geçen ay yaptığı tüketici duyarlılığı anketi, Amerikalı tüketicilerin üçte ikisinin işsizliğin önümüzdeki yıl artmasını beklediğini gösterdi ki bu son 16 yılın en yüksek rakamı.
PNC Economics'ten Ershang Liang perşembe günü yaptığı bir yorumda, "ABD ekonomisi ikinci çeyreğin başında iyi durumda, ancak devam eden ticaret savaşı yakın vadeli resesyon riskini önemli ölçüde arttırdı" dedi.
Jefferies'in baş ekonomisti Thomas Simons, Mart ayı rakamlarının mevsimsel düzeltmelerle şişirilmiş olabileceğini ve önümüzdeki aylarda daha düşük revize edilebileceğini söylüyor. Simons Perşembe günkü yorumunda, "Daha fazla veri ve nihayetinde bir dizi revizyon gördükten sonra, işgücü piyasasındaki bu dönem muhtemelen şu anda olduğundan biraz daha kötü görünecek," dedi.