Uzmanlara göre Tesla’nın satışlarındaki yavaşlamada yalnızca rekabet değil, Elon Musk’ın siyasi pozisyonları da etkili.
Elektrikli otomobil pazarında dengeler hızla değişirken, Çinli üretici BYD, ABD’li rakibi Tesla karşısında belirgin bir üstünlük kurmuş görünüyor. 2025’in sonunda gelen verilere bakıldığında BYD, satışlarını yıllık bazda yaklaşık yüzde 28 artırırken, Tesla cephesinde ise satış ivmesinin yavaşladığı görülüyor.
Tesla’nın 2024’ün üçüncü çeyreğinde yaklaşık 480 bin, dördüncü çeyreğinde ise yaklaşık 400 bin adet Model 3 ve Model Y sattığı tahmin ediliyor. Şirketin 2026 yılı için toplam satış beklentisi ise 1,6 milyon seviyesinde; bu rakam 2024’teki yaklaşık 1,79 milyonluk satışın gerisinde kalıyor.
Buna karşılık BYD, 2024 yılında yaklaşık 1,7 milyon tam elektrikli araç (BEV) satarken, 2025’te bu rakamı 2,25 milyona çıkardı. Şirketin plug-in hibrit modelleri de dahil edildiğinde toplam satış hacmi 2025’te 4,6 milyon araca ulaştı.
Geniş ürün yelpazesi avantaj sağlıyor
“Build Your Dreams” (BYD) markası; kompakt şehir otomobillerinden hatchback modellere, lüks sedanlardan büyük SUV’lara, hatta elektrikli otobüs ve ticari araçlara kadar geniş bir ürün yelpazesine sahip. Bu çeşitlilik, şirketin hem Asya hem Avrupa pazarlarında farklı gelir gruplarına hitap etmesini sağlıyor.
Tesla’nın mevcut ürün gamı ise 2026 itibarıyla Model 3, Model Y, Model S ve Model X ile sınırlı. Cybertruck sınırlı sayıda üretilirken, uzun süredir konuşulan uygun fiyatlı “robotaksi” modeli ve yeni Roadster hâlâ seri üretime geçmiş değil.
Musk’ın siyasete girişi Tesla’yı zorluyor
Uzmanlara göre Tesla’nın satışlarındaki yavaşlamada yalnızca rekabet değil, Elon Musk’ın siyasi pozisyonları da etkili. Musk, 2022’de Twitter’ı (şimdiki adıyla X) satın almasının ardından göç, kimlik politikaları ve Avrupa siyaseti gibi başlıklarda daha sert açıklamalar yapmaya başladı.
Yale Üniversitesi tarafından Ekim ayında yayımlanan bir araştırmaya göre, Musk’ın siyasi çıkışları olmasaydı Tesla satışları yüzde 67 ila 83 oranında daha yüksek olabilirdi. Bu da 1 ila 1,26 milyon ek araç anlamına geliyor. Araştırma ayrıca Musk’ın tutumunun, rakip elektrikli ve hibrit araç satışlarını yüzde 17–22 oranında artırdığını ortaya koydu.
Musk, 2024 ABD seçimleri sürecinde Donald Trump’a ve Cumhuriyetçi çevrelere toplam 288 milyon dolarlık bağış yaptı. Trump’ın yeniden başkan seçilmesinin ardından Musk, kamu harcamalarını denetlemek amacıyla kurulan “Hükümet Verimliliği Departmanı”nın (DOGE) başına getirildi. Bu yapı, ABD’nin dış yardım kurumu USAID’in tasfiyesinde de rol oynadı.
Avrupa’da Çinli markaların yükselişi
Avrupa’da başlangıçta mesafeli yaklaşılan Çin menşeli elektrikli araçlar, son iki yılda algıyı tersine çevirdi. BYD başta olmak üzere Çinli üreticiler, fiyat avantajı ve gelişen teknolojileriyle pazarda hızla pay kazandı.
Mayıs 2025’te BYD, Avrupa’da ilk kez Tesla’dan daha fazla tam elektrikli araç sattı: 7.231’e karşı 7.165.
Bu artış, Avrupa Birliği’nin Çin menşeli elektrikli araçlara ek gümrük vergileri getirmesine rağmen gerçekleşti. AB, Çinli üreticilerin devlet sübvansiyonları sayesinde haksız rekabet yarattığını savunarak BYD’ye yüzde 17 ek vergi uygulamaya başladı. Buna rağmen Çinli modeller fiyat avantajını koruyor.
Örneğin Avrupa’da bir Tesla Model 3 yaklaşık 41 bin eurodan başlarken, BYD Dolphin modeli 35.500 euro civarında satılıyor. Daha kompakt Dolphin Surf modeli ise bazı ülkelerde 22.990 eurodan alıcı buluyor. BYD Seal gibi daha büyük modeller ise 42.700–48.200 euro bandında yer alıyor.
Uzmanlara göre bu fiyat dengesi, Avrupa pazarında rekabetin yönünü kalıcı biçimde değiştirebilir.