Anlaşma gümrük vergilerini önemli ölçüde düşürüyor, hizmetler ve tarımı açıyor ve her iki tarafın bugüne dek imzaladığı en büyük ticaret anlaşması olarak görülüyor.
Avrupa Birliği ile Hindistan, küresel ticaretin giderek jeopolitik gerilimlerle şekillendiği bir dönemde, dünyanın en büyük iki ekonomisini birbirine yaklaştıran tarihi nitelikte bir serbest ticaret anlaşmasını (STA) sonuçlandırdı.
Neredeyse iki milyar insanı ve küresel ekonomik çıktının yaklaşık dörtte birini kapsayan anlaşma, tarafların bugüne kadar imzaladığı en büyük ikili ticaret paktı olma özelliğini taşıyor.
"AB ve Hindistan bugün tarihe geçiyor; dünyanın en büyük demokrasileri arasındaki ortaklığı derinleştiriyoruz. 2 milyar insanı kapsayan bir serbest ticaret bölgesi oluşturduk ve her iki taraf da ekonomik olarak kazanacak," dedi Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen. Leyen ayrıca "kurallara dayalı işbirliğinin hâlâ güçlü sonuçlar verdiğini" vurguladı.
Gümrük vergilerinde indirimler
Anlaşmanın özünde kapsamlı bir gümrük vergisi indirimi bulunuyor.
Hindistan, AB’den ihraç edilen malların yüzde 96,6’sında vergileri kaldıracak veya azaltacak; AB ise Hindistan’dan ithal edilen mallara ilişkin tarife kalemlerinin yüzde 99,5’ini yedi yıl içinde serbestleştirecek.
Avrupalı ihracatçılar için Komisyon, gümrük vergilerinde yılda 4 milyar €’ya kadar tasarruf öngörüyor; bu da üretime, ücretlere veya daha düşük tüketici fiyatlarına yeniden yatırılabilecek bir kaynak.
Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, anlaşmanın "kazan-kazan ticaretin gerçek olduğunu" gösterdiğini söyledi ve önceliğin şirketlerin "mümkün olan en kısa sürede somut faydalar elde etmesini sağlamak" olduğunu vurguladı.
Avrupa için tarihin en büyük STA’sının getirileri
Hindistan’ın sanayi ürünlerine uyguladığı ortalama tarifeler yüzde 16’nın üzerinde; büyük ekonomiler arasında en yüksek oranlar arasında.
Bu indirim, Hindistan pazarına uzun süredir ciddi engellerle karşı karşıya olan Avrupa’nın sermaye yoğun sektörleri açısından özellikle önemli.
2024’te AB’nin Hindistan’a ihracatı toplamda yaklaşık 75 milyar €’ya ulaştı; bunun 48,8 milyar €’u mal ihracatından geldi ve ve ayrıca hizmetlerde 26 milyar €.
Makine ve elektrikli ekipman, 2024’te 16,3 milyar € ile AB’nin Hindistan’a en büyük ihracat kategorisini oluşturuyor. Bu ürünler hâlen yüzde 44’e varan vergilere tabi; anlaşma kapsamında bu vergilerin çoğu beş ila on yıl içinde büyük ölçüde kaldırılacak.
Uçak ve uzay aracı ihracatı geçen yıl 6,4 milyar € oldu. Mevcut vergiler yüzde 11’e kadar çıkıyor; bunlar sıfıra indirilecek, vergi kaldırımı ise azami on yıla varan sürelerde kademeli olarak devreye girecek.
AB’nin Hindistan’a kimyasal ihracatı 2024’te 3,2 milyar € değerindeydi ve hâlen yüzde 22’ye kadar vergilere tabi. Bu vergilerin büyük bölümü, anlaşma yürürlüğe girer girmez kaldırılacak.
İlaç ihracatı 1,1 milyar €’a ulaştı ve şu anda yaklaşık yüzde 11 vergiyle karşı karşıya. Bu vergiler beş ila yedi yıllık aşamalı dönemlerde tamamen kaldırılacak.
En çarpıcı değişikliklerden biri motorlu araçlarda. Hindistan’ın otomobil vergileri, kota uygulaması saklı kalmak kaydıyla, yüzde 110’dan yüzde 10’a kadar düşecek; otomobil parçaları ise zamanla tamamen vergiden muaf olacak. Bu, Avrupa üreticileri için dünyanın en hızlı büyüyen büyük otomotiv pazarına erişim anlamına geliyor.
Potansiyel kazanımlar ihracatla sınırlı değil. Avrupa Birliği’ne göre AB’nin Hindistan ile ticareti halihazırda blok genelinde yaklaşık 800.000 kişiye istihdam sağlıyor; anlaşmanın ticaret hacimleri arttıkça imalat, hizmetler ve tedarik zincirlerinde istihdamı güçlendirmesi bekleniyor.
AB tarım-gıda ürünleri Hindistan’ın gümrük duvarlarını aşıyor
Tarım, AB-Hindistan müzakerelerinde uzun süredir en hassas alan. Şu anda tarım-gıda ürünlerinde Hindistan’ın uyguladığı tarifeler ortalama yüzde 36 ve yüzde 150’ye kadar çıkabiliyor; bu da birçok Avrupa ihracatını fiilen pazardan dışlıyor.
2024’te AB’nin Hindistan’a tarım-gıda ihracatı yalnızca 1,3 milyar € oldu; bu, AB’nin küresel tarım-gıda ticaretinin sadece yüzde 0,6’sına tekabül ediyor ve bunda yüksek vergiler önemli rol oynuyor.
Ticaret anlaşmasıyla birlikte Avrupa’nın zeytinyağı ve şaraptan şekerlemeye uzanan yüksek katma değerli tarım-gıda ihracatı, hızla genişleyen Hindistan orta sınıfının tüketici pazarına anlamlı erişim kazanacak.
Şarap ihracatında, hâlihazırda yüzde 150 olan vergiler keskin bir biçimde yüzde 20 ile 30 arasına indirilecek. Distile içkilerde yüzde 150’ye kadar çıkan vergiler, sabit yüzde 40’a düşecek; bira vergileri ise yüzde 110’dan yüzde 50’ye inecek.
Zeytinyağı en dramatik değişikliklerden birini görecek; yüzde 45’e kadar olan vergiler tamamen kaldırılarak, tüketimin premium nişlerin ötesine yayılmasının önü açılacak.
"Bu anlaşmayla Avrupa şarapları, içkileri, biraları, zeytinyağı, şekerlemeleri ve diğer ürünleri hızla büyüyen Hindistan pazarına tercihli erişimden yararlanacak," dedi AB’nin Tarım ve Gıda Komiseri Christophe Hansen.
Önemlisi, dana eti, tavuk, pirinç ve şeker gibi hassas tarım sektörleri serbestleşme dışında bırakılarak Avrupalı çiftçiler korunuyor.
"Her ticaret anlaşmasında olduğu gibi, gıda güvenliği konusundaki yüksek standartlarımız eksiksiz korunuyor. AB tüketicilerinin güvenliği tartışma konusu değil," diye ekledi Hansen.
AB Hindistan’dan hangi malları alıyor
ITC Trademap.org verilerine göre Avrupa Birliği, 2024’te Hindistan’dan toplam 89,8 milyar € tutarında mal ithal etti.
Tek başına en büyük ithalat kategorisi, ses ve televizyon kayıt cihazları dahil elektrikli makine ve ekipman oldu; ithalat 13,4 milyar €’ya ulaştı.
Organik kimyasallar 11,9 milyar €’ya çıktı.
Nükleer reaktörler ve kazanlar dahil makine ve mekanik cihazların ithalatı 8,6 milyar € olurken, demir ve çelik sevkiyatları 6,2 milyar €’ya ulaştı.
Farmasötik ürünler, AB’nin Hindistan’dan ithalatında 4,7 milyar € paya sahip oldu.
Tekstil de önemini korudu; konfeksiyon ve giyim aksesuarları ithalatı 3,6 milyar €’ya çıktı.
AB-Hindistan anlaşması hizmetler ve KOBİ’ler için ne ifade ediyor?
Mallarda gümrük indirimlerinin ötesinde, AB-Hindistan STA’sı hizmetlerin serbestleştirilmesinde önemli bir atılım anlamına geliyor; bu alan Hindistan’ın ticaret politikasında geleneksel olarak korunuyor.
Hindistan’ın bu STA kapsamındaki hizmet taahhütleri, bugüne kadar üstlendiği en iddialı yükümlülükler ve Birleşik Krallık ile Avustralya gibi ortaklara tanınan tavizleri de geride bırakıyor.
Avrupa şirketleri, finansal hizmetler, deniz taşımacılığı ve profesyonel hizmetler dahil kilit sektörlere daha öngörülebilir erişim elde edecek; lisanslama, yerel varlık, üst yönetim ve yönetim kurulu gereklilikleri konusunda daha net kurallar getirilecek.
Avrupa Komisyonu’na göre AB’nin Hindistan’a toplam hizmet ihracatı 2024’te 26 milyar €’ya ulaştı; STA’nın getirdiği yeni hukuki çerçeve ve pazar erişimi koşullarıyla bu rakamın kayda değer ölçüde artması bekleniyor.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ’ler) için anlaşma, küçük firmaların ticaret anlaşmalarından yararlanmasını sıklıkla engelleyen yapısal dezavantajları gidermeye dönük tasarlandı.
KOBİ’lere ayrılmış bir bölüm, küçük şirketlerin anlaşmayı somut ticari fırsatlara dönüştürebilmesini amaçlıyor.
Taraflar, KOBİ irtibat noktaları ve tarifeler, gümrük prosedürleri ile pazara giriş şartlarına ilişkin açık ve güncel bilgi sunan ortak bir dijital platform kuracak.
Sonraki adımlar neler?
STA şimdi hukuki incelemeden geçecek ve tüm resmi AB dillerine çevrilecek.
Avrupa Komisyonu ardından anlaşmayı onay için Konsey’e ve Avrupa Parlamentosu’na sunacak. Paralel olarak Hindistan’ın anlaşmayı ülke içinde onaylaması gerekiyor.
Her iki tarafça onaylandıktan sonra anlaşma yürürlüğe girecek; gümrük indirimleri ve düzenleyici hükümler azami on yıla yayılan bir takvimle kademeli olarak devreye girecek.
Avrupa açısından anlaşma, sadece ihracatla ilgili değil; ekonomik dayanıklılığı da güçlendirmeyi hedefliyor.
Hindistan ekonomisi yıllık yüzde 6’nın üzerinde büyürken ve ülke 1,45 milyarlık genç bir nüfusa sahipken, anlaşma AB’ye küresel ekonomik güç açısından giderek merkez olarak görülen bir bölgede stratejik bir ortak kazandırıyor.
Komisyon, 2032’ye kadar AB’nin Hindistan’a mal ihracatının ikiye katlanmasını bekliyor; bu da imalat, tarım ve hizmetler genelinde istihdamı destekleyecek.
Ticaretin parçalandığı ve korumacılığın yükseldiği bir çağda AB-Hindistan STA’sı, açıklığa ve dünyanın en büyük iki demokrasisi arasındaki daha derin ekonomik bağların tetiklediği büyümeye yönelik uzun vadeli bir tercih olarak öne çıkıyor.