Fransız enerji devi, savaşın yol açtığı kesintilerin tacirlere tarihi bir fırsat sunduğu mart ayında, Ortadoğu ham petrol piyasasına hakim oldu; onlarca petrol kargosu satın aldı.
Financial Times'a göre, İran çatışmasının Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığını felç etmesinden yararlanarak Ortadoğu genelinde petrol kargoları toplayan TotalEnergies'in 1 milyar doların (868 milyon euro) üzerinde kâr elde ettiği bildiriliyor.
REKLAM
REKLAM
FT'nin görüştüğü, şirketle yakın bir kaynağa göre Fransız petrol devinin traderları, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman'da üretilen ve mayıs ayında yüklenmeye hazır yaklaşık 70 ham petrol kargosunu satın aldı; bu rakam, şubat ayındaki alımlarının iki katından fazla.
TotalEnergies şu ana kadar konuya ilişkin net bir kamuoyu açıklaması yapmadı ve FT'ye, ticaret faaliyetleri hakkında yorumda bulunmadığını iletti.
Gösterge fiyat nasıl bozuldu
Fırsat, Ortadoğu petrolünün fiyatlanma biçimindeki belirli bir aksaklıktan doğdu.
Ortadoğu petrolünün Asya'ya ihracatında başlıca fiyat referansı olan Dubai ham petrol göstergesini işleten S&P Global Platts, büyük nakliye şirketlerinin artan güvenlik endişeleri nedeniyle boğazdan geçişi durdurmasının ardından, 2 Mart'ta Hürmüz Boğazı'ndan transit geçiş gerektiren ham petrol türlerinin bu göstergeye teslim edilmek üzere "nomine edilmesini" derhal yürürlüğe girmek üzere askıya aldı.
Göstergeyi belirlemek için normalde kullanılan beş ham petrol türünden üçü fiilen devre dışı kaldı; Fujairah limanından yüklenen Abu Dabi çıkışlı Murban ile Umman ham petrolü teslimat için elde kalan tek seçenek oldu.
Platts, o dönemde aldığı bu kararın gösterge kapsamında teslim edilebilir ham petrol hacmini yaklaşık yüzde 40 azalttığını açıkladı.
Devreye girebilen türlerin azalması ve likiditenin keskin biçimde düşmesiyle piyasa, tek bir oyuncunun hâkim pozisyon almasına çok daha açık hale geldi.
TotalEnergies de bu boşluğu doldurdu.
FT'ye göre mart ayında işlemler bir önceki aya kıyasla yaklaşık yüzde 50 daha canlıydı, ancak tam bir kargo oluşturacak kadar kısmi kontratı toplamayı başaran tek şirket TotalEnergies oldu.
Dubai ham petrolünün fiyatı, çatışma başlamadan hemen önce varil başına yaklaşık 70 dolardan geçen hafta yaklaşık 170 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Uluslararası gösterge Brent ise mart ortasında varil başına yaklaşık 120 dolara kadar yükseldikten sonra geçen haftanın sonuna doğru 113 dolar civarına geriledi.
'Rayından çıkmış' piyasalar
TotalEnergies'in CEO'su Patrick Pouyanné, ticaret kârları konusunda olmasa da yaşanan bozulmanın boyutları hakkında açık sözlü davrandı.
Geçen hafta CNBC'ye konuşan Pouyanné, dünyanın bugünkü seviyelerde rafineri marjlarını "hiç yaşamadığını" söyleyerek petrol ürünleri piyasasını "rayından çıkmış" olarak nitelendirdi.
Çatışmanın yaz boyunca sürmesi halinde Avrupa doğal gaz fiyatlarının milyon İngiliz ısı birimi başına 40 dolara ulaşarak, şu anda yaklaşık 18 dolar olan seviyelerin iki katından fazlasına çıkabileceği uyarısında bulundu.
Şirketin kendi açıklamaları da savaşın aynı anda hem darbe vurduğu hem de desteklediği bir iş görünümü çiziyor.
TotalEnergies, 13 Mart'ta yayımladığı bir açıklamada Katar, Irak ve Birleşik Arap Emirlikleri açık deniz sahalarında üretimin durdurulduğunu ya da durdurulma aşamasında olduğunu, bunun da küresel üretiminin yaklaşık yüzde 15'ine karşılık geldiğini bildirdi.
Ancak daha yüksek vergilendirme nedeniyle Orta Doğu varillerinin yukarı akım nakit akışının yalnızca yaklaşık yüzde 10'unu oluşturduğunu, Brent petrol fiyatındaki varil başına 8 dolarlık bir artışın ise kaybedilen üretimi tamamen telafi etmeye yettiğini kaydetti.
Asyalı alıcılar sıkıştı
Dubai ham petrol fiyatlarındaki sıçrama Asyalı rafinerileri ağır biçimde vurdu. Argus'un haberine göre bazıları, Suudi Aramco'ya fiyatlama göstergesini Platts Dubai'den ICE Brent'e çevirmesi için lobi yaptı.
Platts, göstergeyi güçlendirmek için 20 Mart'ta bir adım daha atarak fiyatlama sürecinde teslim edilebilir petrol miktarını en üst düzeye çıkarmak amacıyla Murban ham petrolü için uygulanan negatif kalite ayarlamasını askıya aldı.
Kurum, bu adımı destekleyen piyasa katılımcılarından kapsamlı geri bildirimler aldığını açıkladı.