G7 ülkeleri, enerji piyasasında istikrarı korumak için koordineli bir şekilde hareket ederek 'gerekli her türlü tedbiri' almaya hazır olduklarını belirttiler. Ancak bu aşamada herhangi bir önlem açıklanmadı.
G7 ülkelerinin enerji ve maliye bakanları pazartesi günü yaptıkları açıklamada, İran'daki savaşın enerji ve emtia piyasalarını, enflasyonu ve genel ekonomik istikrarı nasıl etkilediğini yakından izlediklerini ve enerji piyasalarının güvenliğini ve istikrarını sağlamak için "gerekli her türlü tedbiri" almaya hazır olduklarını belirttiler.
REKLAM
REKLAM
"Enerji piyasasının istikrar ve güvenliğini korumak da dâhil olmak üzere, ortaklarımızla yakın koordinasyon içerisinde gerekli tüm tedbirleri almaya hazırız. Yayılmaları azaltmak ve makroekonomik istikrarı korumak için koordineli uluslararası eylemin önemini kabul ediyoruz," denildi.
G7 liderleri petrol rezervlerinin yeniden serbest bırakılması gibi somut bir adım üzerinde mutabık kalmamış olsalar da bugünkü görüşmeler salı günü Avrupalı enerji bakanlarının yapacağı değerlendirmenin önünü açacak.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol'a göre 1970'leri anımsatan bir petrol krizini kontrol altına almaya çalışan AB'de bakanlar enerji güvenliği ve arz seviyelerini gözden geçirecek.
IEA, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz blokajının neden olduğu açığı azaltmak için 11 Mart'ta 400 milyon varil petrolün serbest bırakılmasını koordine etmişti. Ancak bu, yükselen petrol fiyatlarını karşılamaya yetmedi. AB'nin petrol ve gaz alanındaki teknik uzmanları durumun ciddiyetini değerlendirmek üzere düzenli olarak bir araya geliyor.
Avrupa Komisyonu, bloğun çoğunlukla fiyat dalgalanmalarıyla karşı karşıya olduğunu savunuyor. Salı günü enerji bakanlarıyla yapılacak toplantı, Avrupa'ya giden LNG tankerlerinin yüksek fiyatlar nedeniyle Asya'ya yönlendirilmesi nedeniyle artan öngörülemezlik ortamında mevcut rezervlerin envanterini çıkarmayı amaçlıyor.
Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki ani düşüş piyasalarda şok etkisi yaratarak savaştan önce 70 dolar civarında olan Brent ham petrolünün varil fiyatını 119 dolara yükseltti. Analistler, çatışmadan kaynaklanan öngörülemeyen senaryolar nedeniyle petrol fiyatlarının 200 dolara kadar çıkabileceğini söylüyor.
Doğal gazda ise analistler fiyatların, Moskova'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından bloğun Rusya'dan ithalatının yüzde 44 ila yüzde 45'ini aniden kaybettiği 2022 enerji krizi seviyelerine sıçrayabileceğini tahmin ediyor. Sanal toplantı, AB enerji bakanlarının arz güvenliğini görüşmesinden bir gün önce gerçekleşti.
G7 ülkeleri, İran'da ikinci ayına giren savaşın küresel ekonomik sonuçlarıyla başa çıkma çabaları çerçevesinde acil toplantıların sayısını arttırıyor.
Enflasyonist baskı ve artan borçlanma maliyetlerine ilişkin işaretler, yaklaşan krizi G7 için görmezden gelinmesi zor bir hale getiriyor. Petrol ve doğalgaz fiyatlarının halihazırda hızla yükseldiği bir ortamda, gübre de dahil olmak üzere önemli emtianın, çatışmaların patlak vermesinden bu yana fiilen kapalı olan kritik su yolu Hürmüz Boğazı'nda sıkışıp kalması nedeniyle uzun süreli bir çatışmanın küresel tedarik zincirlerini altüst edebileceğinden korkuluyor.
ABD Başkanı Donald Trump pazartesi günü Tahran ile müzakerelerde "büyük ilerleme" kaydedildiğini açıkladı. Bununla birlikte, "kısa süre içinde bir anlaşmaya varılmaması" halinde İran'ın enerji santrallerine, petrol altyapısına ve potansiyel olarak tuzdan arındırma tesislerine saldırma tehdidinde bulundu.
Bu arada G7, Boğaz'ın güvenliğini ancak ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş sona erdikten sonra sağlamayı kabul etti.
Pazartesi günü Avrupa Komisyonu'nun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, fosil yakıt ithalatının azaltılması, yenilenebilir enerji üretiminin arttırılması ve bir enerji birliği kurulması da dahil olmak üzere uzun vadeli bir stratejiyle uyumlu olması gereken hedefe yönelik tedbirler alınması çağrısında bulundu.
Jorgensen, bloğun yenilenebilir enerji akışlarını optimize etmek ve şebeke tıkanıklığı ve kesintilerini önlemek için kilit bir unsur olan şebeke altyapısını geliştirerek "enerji bağımsızlığı yolumuzda iki katına çıkması gerektiğini" söyledi.
Danimarkalı Komisyon Üyesi 25 Mart'ta Avrupa Parlamentosu üyelerini, "umutsuzca ihtiyaç duyulan" altyapı inşasını ve ara bağlantıları hızlandırmak için "hızlı ve iddialı bir anlaşmayı" desteklemeye çağırdı.
Bazı Avrupa ülkeleri ise krizle mücadele etmek için ulusal tedbirler almaya başladı.
Enerji Bakanı Miłosz Motyka pazartesi günü yaptığı açıklamada, Polonya'nın salı gününden itibaren akaryakıt fiyatlarına tavan fiyat getireceğini duyurdu. Bu adım, mart ayı başında tavan fiyat uygulamasına geçen Macaristan ve Hırvatistan'ın benzer hamlelerini takip ediyor.
Mared Gwyn Jones haberciliğe katkıda bulundu