Macaristan’ın gösterge borsa endeksi BUX, ülkenin parlamento seçimlerinde Péter Magyar’ın kesin zaferinin ardından kapsamlı reform beklentileriyle pazartesi günü sert yükseldi.
Budapeşte Borsası, pazartesi günü yüzde 3’ün üzerinde yükselerek 136 bin puanın üzerine çıkarak tarihi zirve yaptı; piyasalar Viktor Orbán’ın 16 yıllık iktidarının sona ermesini ve Macaristan’ın yeniden Avrupa’nın ana akım çizgisine dönme ihtimalini fiyatladı.
REKLAM
REKLAM
Artan yatırımcı iştahı, OTP Bank, MOL, Richter ve Magyar Telekom’un da aralarında bulunduğu ülkenin borsadaki en büyük şirketlerinin, CET ile saat 13.00 itibarıyla yüzde 2 ila 5 arasında değer kazanmasını sağladı.
Bu yükseliş, hafta sonu sonuçsuz kalan ABD-İran müzakerelerinin ve yeni bir tur görüşmeye dair işaret olmamasının etkisini sindiren ve düşüşte olan daha geniş Avrupa piyasalarından ayrışıyor.
Pazar günkü seçimde Péter Magyar’ın Tisza Partisi, 199 sandalyeli Macar parlamentosunda 138 koltuk kazanarak nitelikli çoğunluğu elde etti ve ülke siyasetinde köklü bir değişim beklentilerini güçlendirdi.
Orbán’ın eski müttefiki, şimdinin sert muhalifi olan Magyar, demokratik denge ve denetim mekanizmalarını yeniden tesis etme ve Orbán hükümeti dönemindeki demokratik gerileme nedeniyle dondurulan 17 milyar avroluk AB fonunu serbest bırakma sözü verdi.
Buna savunma ve altyapı için düşük maliyetli kredilere erişimin eşlik etmesi, Macar ekonomisinin kırılgan büyümesini de besleyebilir.
Euronews’e konuşan RBC Global Asset Management’ta kıdemli gelişen piyasalar stratejisti Timothy Ash, “Piyasa, seçim sonuçlarının tartışmaya açılacağı yönünde ciddi bir kaygı varken belirsizliğin ortadan kalkmasına ve Avrupa ile uyumlu hale gelmesi beklenen politika değişikliklerine yönelik yenilenen iyimserliğe birlikte tepki veriyor.” diye açıkladı.
“Magyar’ın AB ile daha iyi ilişkilere ihtiyacı olacak. Muhtemelen serbest bırakılacak çok sayıda yapısal fon var ve piyasa ekonomi politikası ekibini iyi tanıyor,” diye ekledi.
Ash ayrıca, yeni maliye bakanı olarak seçilmesine kesin gözüyle bakılan, “son derece güvenilir bir isim” olan András Kármán’ın ülkenin kısa vadeli büyümesini daha da istikrara kavuşturacağını söyledi.
Kármán hâlen Tisza’nın ekonomi danışmanı olarak görev yapıyor; daha önce ise Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın (EBRD) yönetim kurulu üyesiydi.
Yatırımcılar, sonucu Macar varlıkları üzerinde uzun süredir baskı oluşturan siyasi risk priminin ortadan kalkması olarak değerlendiriyor gibi görünüyor.
Tisza’nın elde ettiği üçte iki parlamento çoğunluğu, bankaları, enerji şirketlerini ve perakendecileri zorlayan sektöre özgü beklenmedik kâr vergilerinin kaldırılmasını da içerebilecek hızlı yasal değişikliklerin önünü açacak.
Morgan Stanley ve diğer analistler, böyle bir değişimin, yatırımların artması ve yeniden devreye girecek AB transferleri sayesinde, önümüzdeki yıllarda Macaristan’ın gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) büyüme potansiyelini yüzde 1-1,5 oranında artırabileceğine dikkat çekiyor.
Reform beklentileriyle Macar para birimi güçleniyor
Macar para birimi de ralliyi paylaşarak avro karşısında dört yılı aşkın sürenin en güçlü seviyesine yükseldi.
EUR/HUF kuru 2022 Nisanından bu yana görülen en düşük seviye olan 366,64’e gerilerken, forint ABD doları karşısında da sert değer kazandı.
Piyasa gözlemcileri, para birimindeki güçlenmeyi siyasi belirsizliğin azalacağı ve AB fonlarının yeniden açılmasıyla yabancı sermaye girişlerinin canlanacağı beklentilerine bağlıyor.
Ancak Ash, Euronews’e “Macaristan’ın, örneğin Polonya’ya kıyasla çok yüksek bir reel faizi var. Merkez bankasının siyasi risk nedeniyle reel faizleri çok yüksek tuttuğunu düşünüyorum.” dedi.
“Seçim döneminde para biriminin değer kaybedebileceğinden çok endişe ediyorlardı ama istikrarlı bir para birimine sahip olma konusunda da son derece istekliler.”
Macaristan Merkez Bankası geçen ay gösterge faiz oranını yüzde 6,25’te sabit tuttu; Polonya’da ise örneğin faiz şu anda yüzde 3,75 seviyesinde.
Ash, “Belki Macaristan’da reel faizlerin Polonya’ya [yakın seviyelere] doğru normalleştiğini göreceğiz ve bu muhtemelen faiz indirimleri anlamına geliyor. Macaristan’ın büyümeyi tetiklemek için ekonomik teşvike de ihtiyaç duyacak olması nedeniyle yatırımcılar büyük olasılıkla kurdan çok faizlere odaklanacak.” diye ekledi.