"Tam etkisi henüz gelmedi" ve dünyanın şimdiye dek gördüğü enerji maliyetleri "buzdağının görünen kısmı" diyen Katar maliye bakanı, İran Hürmüz üzerindeki kontrolünü sıkılaştırırken daha geniş bir enerji ve tedarik şoku uyarısında bulunuyor.
Katar, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim tırmanırken küresel ekonominin önümüzdeki aylarda çok daha ağır bir şokla karşı karşıya kalacağı ve dünyanın şu ana kadar yaşadığı enerji krizinin 'buzdağının sadece görünen kısmı' olduğu uyarısında bulunuyor.
REKLAM
REKLAM
Bu hafta Washington'da düzenlenen Uluslararası Para Fonu Bahar Toplantıları'nda konuşan Katar Maliye Bakanı Ali bin Ahmed Al Kuwari, Hürmüz Boğazı kapalı kalmaya devam ederse çatışmanın gerçek etkisinin önümüzdeki birkaç ay içinde hissedilebileceğini söyledi.
'Asıl, bütün şiddetiyle etki yaklaşıyor' diyen Al Kuwari, krizin artan fiyatlardan enerji ve kritik emtialarda gerçek arz sıkıntılarına doğru evrilebileceği konusunda uyardı.
Al Kuwari'nin açıklamaları, Hürmüz çevresindeki gerilimin tırmandığı, aralıklı ateşkes mesajlarına ve güzergahın tamamen açık olup olmadığına ilişkin çelişkili açıklamalara rağmen deniz taşımacılığının hâlâ sekteye uğradığı bir döneme denk geliyor.
Fiyat şokundan küresel kıtlığa
Al Kuwari, dünyanın yakında 'enerji bulunabilirliği' sorunuyla yüz yüze kalacağını, daha yüksek fiyat ödeyebilen ülkelerin bile tedarik bulmakta zorlanacağını söyledi.
Küresel gübre ticaretinin yaklaşık üçte biri Hürmüz'den geçiyor; bu da ekim dönemlerinin aksaması ve daha geniş çaplı bir gıda krizi riskini artırıyor.
Küresel helyum arzının yaklaşık yüzde 30'unu tek başına karşılayan Katar, olası arz sıkıntılarının sağlık sektörünü ve yarı iletken sanayisini de vurabileceğini belirtti.
'Durum böyle devam ederse çok büyük bir ekonomik etki göreceksiniz' diyen bakan, tedarik zincirleri ve kilit sektörler boyunca domino etkisi yaratabileceğine dikkat çekti.
Hürmüz Boğazı, dünya enerji arzının yaklaşık beşte birini taşıyor.
Çatışmaların başlangıcından bu yana boğazdaki trafik aksıyor; gemilere yönelik saldırılar ve karşılıklı askeri hamleler güvenli geçişe ilişkin belirsizliği artırıyor.
Uluslararası kuruluşlar, kesintilerin uzamasının enflasyonu daha da körükleyip finansal koşulları sıkılaştırarak küresel ekonomiyi resesyona sürükleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel riskler artarken Katar şoku göğüslemeye çalışıyor
Ülke içinde ise etkinin izleri kritik enerji tesislerinde şimdiden görülüyor. Dünyanın en büyüklerinden biri olan Ras Laffan sıvılaştırılmış doğal gaz tesisi, çatışmalar sırasında ağır hasar aldı; bu da Katar'ın ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 17'sini devre dışı bırakarak küresel gaz arzındaki sıkışıklığı daha da derinleştirdi.
Onarım çalışmalarının beş yıla kadar sürebileceği belirtiliyor; bu da hasarın uzun vadeli etkisini gözler önüne seriyor.
Katar, dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri; dolayısıyla kesintilerin uzaması, uluslararası piyasalarda dalga dalga hissedilmeye devam edecek.
Buna karşın Al Kuwari, Katar'ın iç görünümüne ilişkin konuşurken daha rahatlatıcı bir ton kullanmayı tercih etti.
Ülkenin kısa vadeli etkileri absorbe edebilecek düzeyde mali tamponlara sahip olduğunu söyleyen bakan, aylarca ekonomiyi destekleyebilecek bir devlet 'şok fonu'nun yanı sıra güçlü kamu rezervlerinin bulunduğunu vurguladı.
Yetkililer, kesintilerden etkilenen havacılık, turizm ve imalat gibi sektörler için de hedefli destek paketleri hazırlıyor.
'Asıl, tüm kapsamıyla etki yaklaşıyor' diyen Al Kuwari, 'Çok da uzak değil' diye konuştu.
Katar açısından mesaj net: En kötüsü henüz yaşanmadı.
Hürmüz'de istikrar sağlanmadığı sürece, yaşanan şokun önümüzdeki aylarda daha da derinleşmesi bekleniyor.