Veriler endişe verici bir eğilimi ortaya koyuyor: Kira için ayrılan maaş payı 2019’da yüzde 38 iken 2025’te yüzde 50’ye çıktı ve incelenen dönemlerin en yüksek düzeyine ulaştı.
İspanya'da konuta erişim krizi derinleşmeye devam ediyor. 2025 yılında, İspanyolların bir konut kiralayabilmek için yapmak zorunda kaldığı ekonomik fedakârlık yeni bir rekor kırdı: ortalama brüt maaşın yüzde 50'si kira ödemelerine gitti; bu oran, 2024'te kaydedilen yüzde 47'nin üzerindeydi.
InfoJobs ve Fotocasa verileriyle hazırlanan araştırmaya göre, kira fiyatlarındaki artış bir kez daha ücretlerdeki artış hızını açık farkla geride bıraktı. Son bir yılda ilan edilen maaşlar yalnızca yüzde 1 artarken, kiralık konutların fiyatı yüzde 6,9 yükselerek metrekare başına aylık 14,21 avroya çıktı.
80 metrekarelik bir daire örnek alındığında, yıllık ortalama kira maliyeti 13.642 avroya ulaştı. Bu tutar, yıllık 27.336 avro olan ulusal ortalama brüt maaşın yarısının kiraya ayrılması anlamına geliyor.
En yüksek baskı Madrid ve Katalonya'da
Özerk topluluklara göre bakıldığında, Madrid, kiraya ayrılan maaş payında başı çekiyor; brüt maaşın yüzde 71'inin kiraya gitmesiyle listenin başında yer alıyor. Onu, oranın yüzde 70'e ulaştığı Katalonya çok yakından izliyor. Balear Adaları (yüzde 64), Bask Ülkesi (yüzde 58) ve Kanarya Adaları (yüzde 56), konut kiralamanın çalışanlar için özellikle ağır bir yük oluşturduğu bölgeler grubunu tamamlıyor.
Öte yandan listenin diğer ucunda, çabanın görece daha sınırlı kaldığı tek bölgeler olarak Extremadura (yüzde 29) ve Castilla-La Mancha (yüzde 32) yer alıyor; ancak buralarda bile oran, uluslararası kuruluşların önerdiği seviyelerin üzerinde.
Konuta erişimin en zor olduğu il Barcelona
İllere göre yapılan analiz, farkların çok daha belirgin olduğunu gösteriyor. Barcelona, kiraların ortalama brüt maaşın yüzde 76'sını yuttuğu, en yüksek ekonomik fedakârlık gerektiren il konumunu pekiştiriyor. Onu Madrid (yüzde 72), Balear Adaları (yüzde 64), Vizcaya (yüzde 61) ile Las Palmas ve Guipúzcoa (her ikisi de yüzde 57) izliyor.
Buna karşılık kira baskısının en düşük olduğu iller Jaén (yüzde 23), Teruel (yüzde 25), Cáceres (yüzde 27) ve Ciudad Real (yüzde 28). Nitekim yalnızca yedi il ile Extremadura özerk bölgesinde, kiraya ayrılan maaş payı yüzde 30 ya da altına iniyor.
Bir "konut acil durumu"
Fotocasa, bu verinin konuta erişim krizinde bir dönüm noktasına işaret ettiği uyarısında bulunuyor. Şirketin Araştırma Direktörü ve sözcüsü María Matos, maaşın yüzde 50'sinin kiraya gitmesinin, önerilen düzeyin 20 puan üzerine çıktığı için, "gerçek bir konut acil durumu" anlamına geldiğini vurguluyor.
InfoJobs ise ücretlerin seyri ile konut maliyetleri arasındaki makasın giderek açıldığının altını çiziyor. İlan edilen yıllık brüt maaş, önceki yıla göre 276 avro artsa da bu artış, kiralık konut piyasasındaki sert fiyat yükselişini telafi etmeye yetmiyor. Bu durum tasarruf imkânını kısıtlıyor, iş gücü hareketliliğini zayıflatıyor ve evden ayrılma ya da aile kurma gibi hayati kararları geciktiriyor.