ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in İran'a karşı 'ekonomik D-Day' olarak nitelendirdiği yeni finansal kısıtlama paketinin ayrıntılarının pazartesi günü açıklanması bekleniyor.
ABD, İran üzerindeki ekonomik baskısını artırırken Hazine Bakanı Scott Bessent, İkinci Dünya Savaşı'nda Müttefiklerin Normandiya Çıkarması'na atıfla, başlatılan yeni operasyon sürecini "ekonomik D-Day" olarak nitelendirdi.
REKLAM
REKLAM
Bessent, pazar günü X'te yaptığı paylaşımda ve aynı gün Financial Times'ta yayımlanan görüş yazısında, bu sürecin "bir rakibe karşı şimdiye kadar yürütülen en büyük finansal saldırı" olduğunu savundu.
Bessent, ABD Başkanı Donald Trump'ın yürüttüğü askeri operasyonun İran'ın askeri kapasitesini "önemli ölçüde zayıflattığını" ve nükleer programını gerilettiğini söyledi. ABD Hazine Bakanı, yönetimin artık "son aşamaya" girdiğini ve ekonomik önlemlerin şafak vakti başlayacağını belirtti.
Bessent'e göre amaç, "Tahran tek başına kalana kadar, otoriter rejimi ayakta tutan tüm ekonomik can damarlarını kesmek."
İran petrolünü satın almaya veya taşımaya devam eden, döviz büroları ve serbest ticaret bölgeleri üzerinden finansal işlemleri kolaylaştıran, uçuşlara hizmet veren, gemi sicillerini işleten ya da deniz yoluyla yakıt transferlerine olanak sağlayan ülke ve kuruluşları uyaran Bessent, İran'la sürdürülen her türlü ekonomik bağlantının bu aktörlerin de uluslararası alanda daha fazla yalnızlaşmasına yol açacağını söyledi.
Bessent'in açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen hafta yaptığı açıklamaların ardından geldi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda İran'a yönelik operasyonu "herhangi bir ülkeye karşı şimdiye kadar uygulanan en ezici ekonomik operasyon" olarak nitelendirmişti.
Her iki açıklamaya rağmen, alınacak somut önlemler henüz açıklanmış değil.
Bessent'in çizdiği çerçeveye göre paketin, mevcut deniz ablukasına ek olarak İran petrolünü satın almaya devam eden, İran'ın finansal işlemlerini yürüten, İran bağlantılı bankaları işleten veya deniz taşımacılığı ve diğer ticari kanallara destek veren ülke ve kuruluşlara yönelik ikincil yaptırımlara dayanması bekleniyor.
Bessent'in somut adımları açıklamak üzere pazartesi günü TSİ 21.00'de basın toplantısı düzenlemesi bekleniyor.
Piyasalardan ilk tepki
Ekonomik baskının artırılacağı yönündeki açıklamalara rağmen petrol fiyatları pazartesi sabahı geriledi.
Brent petrolün varili, haberin kaleme alındığı sırada yaklaşık 91,5 dolardan işlem görüyordu. Bu, Cuma günkü kapanışa göre yüzde 2'lik düşüşe işaret ediyor. ABD'nin Batı Teksas türü ham petrolü (WTI) ise yaklaşık 86,2 dolardan işlem görerek geçen haftanın kapanışına kıyasla yüzde 1,5 geriledi.
Fiyatlardaki düşüşün, son dönemdeki yükselişlerin ardından yatırımcıların kâr satışına gitmesinden ve Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinin geçici olarak arttığına ilişkin haberlerden kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor.
Axios'un aktardığı deniz taşımacılığı verilerine göre, cuma gecesi yaklaşık 40 tanker Hürmüz Boğazı'nın güney kanalından geçti ve yaklaşık 16 milyon varil petrol taşındı. Önceki gecelerde bu sayı 15 ila 20 tanker arasındaydı.
Bununla birlikte, boğazdan geçen toplam petrol miktarı hâlâ çatışma öncesindeki seviyelerin oldukça altında.
ABD vadeli endeksleri de piyasaların açılışı öncesinde düşüşteyken, Avrupa borsalarında genel olarak yatay bir seyir izleniyor.