Yaklaşık 50 bin yeni öğrenci yükseköğretim programlarına yerleşirken artan oda talebi, daralan arz ve yüksek kiralar barınma üzerindeki baskıyı artırdı.
Eylül, yeni akademik yılın başlangıcıyla birlikte binlerce Portekizli öğrenci için yeni zorluklar getiriyor. Üniversiteye başlayacak öğrencilerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri ise daha ilk günden kendisini gösteriyor: Kalacak bir yer bulmak.
REKLAM
REKLAM
Yükseköğretim Genel Müdürlüğü (DGES) verilerine göre, Ulusal Yükseköğretime Giriş Sistemi'nin ilk aşamasında 49 bin 991 öğrenci bir programa yerleşti. Bu sayı geçen yıla göre 6 bin 92 kişi, yani yüzde 13,9 arttı.
Bu öğrencilerin binlercesi başka bir kentteki üniversitede eğitim görebilmek için ailelerinin evinden ayrılmak zorunda kalıyor. Rakamlar da bu eğilimi doğruluyor. Satılık ve kiralık emlak portalı Idealista’ya göre, oda kiralama talebi 2026’nın ikinci çeyreğinde yüzde 27 arttı.
Platforma göre talebin en sert yükseldiği pazar, yıllık yüzde 160 artışla Beja oldu. Beja’yı Coimbra yüzde 120, Porto ise yüzde 104 ile izledi. Ülkenin en büyük pazarlarından olan Coimbra ve Porto’da talep bir yılda iki kattan fazla arttı. Portal, Evora, Viseu ve Braganca’da da "çok belirgin artışlar" yaşandığını bildirdi.
Portekiz’in başkenti Lizbon’da kiralık oda talebi yüzde 17 arttı.
Setubal, Vila Real, Faro, Braga, Castelo Branco ve Portalegre ise talebin geçen yıla göre azaldığı tek kentler oldu.
Talep artarken arz aynı hızda büyümedi. Idealista’ya göre piyasadaki oda sayısı yüzde 11 azaldı.
Platform, açıklamasında, "Arzdaki en büyük daralma Porto’da yüzde 43, Coimbra’da ise yüzde 48 olarak kaydedildi. Bunlar, talebin iki kattan fazla arttığı iki pazar ve bu durum kentlerdeki fiyat baskısını artırıyor," ifadelerini kullandı.
Evora, Lizbon ve Leiria’da da arz geriledi.
Talep arttı ancak fiyatlar görece sabit kaldı
Platforma göre incelenen 20 belediyenin 13’ünde oda kiraları arttı. En yüksek artışlar Funchal ve Vila Real’de kaydedildi.
Üniversite eğitimi için Lizbon’a gelenlerin karşılaştığı sorun yalnızca oda bulmakla sınırlı değil. Portekiz’in başkenti, aylık yaklaşık 550 euroluk medyan fiyatla ülkede oda kiralarının en yüksek olduğu kent olmayı sürdürüyor.
Lizbon’u aylık 500 euroyla Funchal, 450 euroyla Porto ve 430 euroyla Ponta Delgada izliyor. İlk beşi, aylık medyan oda kirasının 420 euro olduğu Faro tamamlıyor.
Aylık 300 euroya kadar oda yalnızca Leiria, Vila Real, Beja, Viseu, Castelo Branco ve Portalegre’de bulunabiliyor. En uygun kentler ise sırasıyla 210 ve 220 euroluk fiyatlarla Guarda ve Braganca.
Karşılaştırma yapmak gerekirse Öğrenci Barınma Gözlemevinin geçen yıl ağustosta yayımladığı raporda, Lizbon’da oda kiralamanın ortalama maliyetinin 500 euro olduğu belirtilmişti. Tespit edilen en yüksek fiyat ise 722 euroydu. Aynı rapora göre ülke genelinde bir oda kiralamanın ortalama maliyeti 416 euroydu.
Oda kiralayanlar yalnızca öğrenciler değil
Üniversite öğrencileri kiralık oda piyasasındaki talebin başlıca kaynaklarından biri olsa da ülkedeki mevcut koşullar nedeniyle oda arayanlar yalnızca onlardan oluşmuyor.
Kiraların yükseldiği ve konut satın almanın giderek zorlaştığı bir dönemde bu koşullar, özellikle çalışma çağındaki gençler olmak üzere toplumun daha geniş kesimlerinin kiralık odalara yönelmesine yol açıyor.
Açıklamada, "Bu analizde yayımlanan veriler, oda kiralamanın yalnızca öğrencilere yönelik bir barınma seçeneği olmadığını; iş hayatının ilk yıllarındaki gençlerin, bazı durumlarda ise daha ileri yaşlardaki kişilerin de tercih ettiği bir seçeneğe dönüştüğünü gösteriyor," denildi.
Açıklamada ayrıca, "Portekiz’in büyük kentlerindeki mevcut kiralık konut piyasası, bekâr veya boşanmış birçok kişinin bir konutun maliyetini tek başına karşılamasını zorlaştırıyor. Bu durum oda kiralamayı en avantajlı, çoğu zaman da tek seçenek hâline getiriyor," ifadelerine yer verildi.
Öğrenci yurtları talebi karşılayamıyor
Üniversite eğitimine başlayanlar için özel piyasadan oda kiralamak bir seçenek. Kamuya ve özel sektöre ait öğrenci yurtları da bulunuyor ancak bunların sayısı talebi karşılamaya yetmiyor.
Gayrimenkul danışmanlığı şirketi CBRE’nin öğrenci konaklamasına ilişkin son Purpose Built Student Accommodation (PBSA) raporuna göre kamuya ve özel sektöre ait öğrenci yurtlarında toplam 27 bin 700 yatak bulunuyor. Geçen akademik yılda ailesinden uzakta yaşayan 147 bin Portekizli ve 80 bin yabancı öğrenci bulunurken veriler, öğrenci yurtlarında 100 binden fazla yatak açığına işaret ediyor.
Yükseköğretimde Barınma Ulusal Planı (PNAES), Haziran 2026’da kamu yükseköğretim kurumlarına ait yurtlarda öğrencilere sunulan yatak sayısının 17 bin 974 olduğunu tahmin etti.
Tüketici örgütü DECO Proteste de oda aramaya başlayan gençlere yardımcı olmak için bir platform oluşturdu
Platform, öğrencilerin yükseköğretim kurumlarının sunduğu konaklama olanaklarını bulmasına ve ülkede hangi belediyelerin öğrenci yurdu ya da ailesinden uzakta yaşayan öğrencilere yönelik destek programları sağladığını görmesine imkân tanıyor.