İkili ticaret 2025'te 41,9 milyon dolarla rekor kırdı; Sırbistan'ın tarım-gıda ihracatı 2026'nın ilk yedi ayında %54,1 arttı. Taraflar ayrıca serbest ticaret anlaşması ve yeni yatırımları görüşüyor.
Sırbistan ile Özbekistan, Pazartesi günü Belgrad’da Ekonomik İşbirliği Ortak Komisyonu’nun ilk toplantısını yaptı; görüşme, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in iki günlük resmi ziyaret için kente varmasından sadece birkaç saat önce gerçekleşti.
REKLAM
REKLAM
Toplantıya, uluslararası ekonomik işbirliğinden sorumlu Sırbistan Bakanı Nenad Popoviç ile Özbekistan Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakanı Laziz Kudratov katıldı.
Euronews Sırbistan’ın aktardığına göre görüşmeler, ticaret ve yatırımların artırılması, şirketlerin doğrudan bağlanması ve ortak projelere uygun alanların belirlenmesi üzerinde yoğunlaştı.
İkili ticaret hacmi 2025’te yaklaşık 41,9 milyon dolar (36,1 milyon avro) ile iki ülke açısından rekor seviyeye ulaştı. Sırbistan Ticaret Odası verilerine göre bu, 32,9 milyon dolar tutarında ticaret yapılan 2024’e kıyasla yüzde 27’lik bir artışa işaret ediyor. Geçen yılın toplamında Sırbistan’ın ihracatı 26,39 milyon dolar, Özbekistan’dan ithalat ise 15,46 milyon dolar olarak kaydedildi.
Popoviç, “Görevimiz, bu güçlü siyasi ivmeyi somut sonuçlara dönüştürmek: artan ticaret, yeni yatırımlar, ortak projeler ve Sırp şirketlerinin Özbekistan pazarındaki varlığının güçlenmesi” dedi.
Genişlemeye tarım öncülük ediyor
Tarım ve gıda üretimi, ilişkilerin en hızlı büyüyen iki ayağı olarak öne çıkıyor.
Toplantıda sunulan verilere göre Sırbistan’ın Özbekistan’a tarım ve gıda ürünleri ihracatı, Ocak-Temmuz 2026 döneminde yüzde 54,1 arttı.
Yetkililer, tohum ve ekim materyalleri, tarım makineleri ve gıda işleme ekipmanını, daha fazla büyüme potansiyeli görülen başlıca alanlar olarak belirledi.
Ancak iki hükümet, sadece tarımla sınırlı kalmayı hedeflemiyor.
Görüşülen sektörler arasında makine ve elektrik mühendisliği, ilaç sanayi, tekstil, inşaat, enerji, ulaştırma ve lojistik ile bilgi teknolojileri, yapay zeka, robotik ve dijitalleşme yer aldı.
Pazartesi günkü toplantının sonunda Popoviç ve Kudratov, öncelikli alanlar ile sonraki adımları belirleyen bir protokol imzaladı. Taraflar ayrıca komisyonun, anlaşmaların takibi ve yeni ekonomik girişimlerin geliştirilmesinde başlıca kurumsal mekanizma haline gelmesi konusunda mutabakata vardı.
Gündemde serbest ticaret görüşmeleri
En önemli adımlardan biri, ikili bir serbest ticaret anlaşması ihtimali.
Kudratov, “Ayrıca bir serbest ticaret anlaşmasına ilişkin görüşmelere de başlıyoruz; bu anlaşma, gümrüksüz ticaretle birlikte, mal ticaretinin artmasını sağlayacaktır” dedi.
Bu fikir, Mirziyoyev’in ziyaretinden önce de gündemdeydi. Sırp ve Özbek yetkililer, Mayıs ayında Taşkent’te yaptıkları görüşmelerde serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin başlatılmasını ele almıştı.
Her iki taraf açısından da hedef, ekonomilerinin büyüklüğüyle karşılaştırıldığında hâlâ mütevazı kalan ikili ticaret hacmini aşmak.
Özbek ekonomik yetkililer, Sırbistan’ın Özbek şirketleri için Orta ve Güneydoğu Avrupa pazarlarına açılan bir kapı olabileceğini savunurken, Özbekistan’la yakınlaşmanın da Sırp firmalarına Orta Asya’nın en büyük pazarlarından birine daha geniş erişim sağlayacağını vurguluyor.
Mirziyoyev’in ziyareti siyasi ivmeyi güçlendiriyor
Komisyon, Mirziyoyev’in Belgrad’a varmasından kısa süre önce toplandı. Özbek lider burada Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ile görüşmeler yapacak.
Özbekistan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre ziyaret, ticaret, yatırım ve ulaştırma, makine mühendisliği, hafif ve gıda sanayi, tarım, ilaç sanayi ve bilgi teknolojileri alanlarında ortak projelere odaklanacak. Düzenli işgücü göçü de gündemdeki başlıklar arasında.
Salı günü iki cumhurbaşkanı, Sırbistan ile Özbekistan arasında stratejik ortaklık kurulmasına ilişkin ortak bildiri ile daha kapsamlı bir ikili belgeler paketini imzalamayı planlıyor. Belgrad’da Sırbistan-Özbekistan İş Forumu’nun da düzenlenmesi öngörülüyor.
Ziyaret, Vučić’in Ekim 2025’te Özbekistan’a yaptığı seyahatin ardından gerçekleşiyor ve Sırbistan’ın Taşkent’te büyükelçilik açmaya hazırlandığı bir döneme denk geliyor; bu da iki ülke arasındaki siyasi temasların hızla artmasının bir diğer göstergesi olarak görülüyor.
Belgrad açısından ilişkinin siyasi boyutu da önemli: Sırp yetkililer, Özbekistan’ın Sırbistan’ın toprak bütünlüğüne ve Kosova konusundaki tutumuna verdiği desteği defalarca vurguladı.