Bazı Avrupa ülkelerinde temel bebek ihtiyaçları diğerlerine göre çok daha pahalı. Ortalama ücretler dikkate alındığında, bez, beslenme ve giyim masrafları ebeveynlere ağır bir yük bindirebiliyor.
Çoğu ebeveyn, bir bebeği aileye katmanın hayatın en mutlu anlarından biri olduğunu söylüyor; ancak bunun da bir bedeli var. Bez ve beslenme ürünlerinden bebek arabasına ve kıyafetlere kadar uzanan, temel ihtiyaçlardan oluşan uzun bir alışveriş listesi söz konusu. Üstelik faturanın tutarı, birçok ailenin beklediğinden yüksek olabiliyor.
REKLAM
REKLAM
Bebek için gerekli temel ürünlerin maliyeti Avrupa genelinde belirgin biçimde değişiyor. Peki ebeveynler gerçekte ne kadar harcıyor? Hangi ülkelerde bu ürünler en pahalı, hangi ülkelerde ise ortalama ücretlere kıyasla en erişilebilir?
Remitly, 2026 Temmuz ayı fiyatlarını temel alarak, bir bebeğin hayatının ilk yılında temel ihtiyaçlarının yıllık maliyetini hesapladı. Çalışma, altı kategoriye ayrılan 14 temel ürünü kapsıyor:
- Alt değiştirme (bez, ıslak mendil, pişik kremi),
- Biberonlar (kapaklı biberonlar),
- Mama
- Uyku (beşik, portatif beşik veya sepet beşik, beşik yatağı, lastikli çarşaflar, battaniyeler),
- Ulaşım (bebek oto koltuğu, bebek arabası),
- Giyim (zıbın veya tulum, alt giysi veya pantolon, çorap).
Avrupa'daki 38 ülkede, bebeğin ilk yılındaki temel ihtiyaçlarının tahmini maliyeti Birleşik Krallık'ta 2.813 avrodan İspanya'da 6.294 avroya kadar değişiyor; Avrupa ortalaması ise 4.727 avro.
İspanya'nın yanı sıra, ilk yıl bebek masrafları Hollanda'da 6.140 avro, Finlandiya'da 6.066 avro, İsveç'te 6.025 avro ve İsviçre'de 6.018 avro ile 6.000 avronun üzerine çıkıyor.
Lüksemburg (5.665 avro), İtalya (5.609 avro), Litvanya (5.563 avro), Arnavutluk (5.532 avro), Sırbistan (5.509 avro), Karadağ (5.500 avro), Portekiz (5.337 avro), Slovakya (5.221 avro), Norveç (5.079 avro) ve İzlanda'da (5.004 avro) maliyetler 5.000 ile 6.000 avro arasında seyrediyor.
Beş büyük ekonomi arasında İspanya en yüksek, Birleşik Krallık ise 2.813 avro ile en düşük maliyete sahip. Almanya (4.701 avro) ve Fransa (4.393 avro) ise Avrupa ortalamasına daha yakın.
Çekya (3.211 avro), Romanya (3.385 avro), Letonya (3.392 avro), Hırvatistan (3.661 avro), Bulgaristan (3.804 avro) ile Bosna-Hersek'teki (3.844 avro) ebeveynler, nominal olarak en düşük bebek masraflarıyla karşılaşıyor; bu altı ülkenin tamamında toplam tutar 4.000 avronun altında kalıyor.
Türkiye (4.023 avro), Belçika (4.084 avro), Malta (4.118 avro) ve Yunanistan (4.158 avro) da 4.000 avro sınırına yakın, ancak biraz üzerinde yer alıyor.
En yüksek harcama giyime, mamaya ve beze yapılıyor
Altı kategori arasındaki maliyet dağılımı Avrupa’da büyük farklılık gösteriyor. Ortalama olarak giyim (yüzde 30,3), mama (yüzde 25,7) ve bez (yüzde 24,5) en büyük kalemleri oluşturuyor ve birlikte ilk yıl toplam harcamalarının yüzde 81’ini kapsıyor.
38 ülke genelinde ebeveynler giyime ortalama 1.465 avro, mamaya 1.187 avro, beze ise 1.152 avro harcıyor; bu üç kalemin toplamı 3.804 avroya ulaşıyor.
Ancak dağılım ülkeden ülkeye ciddi biçimde değişiyor. Giyim giderlerin yalnızca yüzde 16’sını oluşturduğu Danimarka’da, bu oran İsveç’te yüzde 52,5’e çıkıyor. Hollanda, Finlandiya ve İrlanda’da da giyimin payı yüzde 45’in üzerinde.
Mama, İsveç’te toplam maliyetin yüzde 10,8’ini, Letonya’da ise yüzde 41,3’ünü oluşturuyor. Türkiye, Danimarka ve Macaristan’da da mamaya ayrılan pay yüksek; yüzde 35’in üzerine çıkıyor.
Bez masrafları Türkiye’de toplamın yüzde 12,4’üne denk gelirken, İsviçre ve Belçika’da bu oran yüzde 36’nın üzerine çıkıyor.
Aşağıdaki grafik, ebeveynlerin bebeklerinin ilk yılında her bir kategori için ne kadar harcama yaptığını ayrıntılı biçimde gösteriyor.
Bebek masraflarının ortalama ücrete oranı
Elbette ülkeleri karşılaştırırken gelir düzeylerini de dikkate almak gerekiyor; zira Avrupa’da ücretler arasında büyük farklar var. Peki ilk yıl bebek için yapılan harcamalar, ortalama yıllık ücretin ne kadarını oluşturuyor?
Remitly’nin araştırması, bebek için temel ihtiyaçların maliyetini her ülkedeki ortalama ücretlerle karşılaştırdı. Çalışmada, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün enflasyona göre düzeltilmiş ortalama aylık çalışan kazançları kullanıldı.
Karşılanabilirlik, her iki ebeveynin de çalışıp çalışmamasına, ayrıca vergi sistemi ve aile yardımlarına göre de değişebiliyor. Bunlar, büyük fark yaratabiliyor; nitekim Euronews makalesi bunu gösteriyor.
36 ülke genelinde bebek için temel harcamalar, yıllık ücretlerin ortalama yüzde 20,9’una karşılık geliyor. Bu oran Belçika’da yüzde 5,4’ten Moldova’da yüzde 88,8’e kadar değişiyor.
Arnavutluk’ta (yüzde 66), Türkiye’de (yüzde 45,1), Karadağ’da (yüzde 45), Sırbistan’da (yüzde 41,4), Bosna-Hersek’te (yüzde 36,1), Portekiz’de (yüzde 35,7) ve Macaristan’da (yüzde 34,7) ebeveynler, bu hesaba göre ortalama yıllık ücretlerinin en az üçte birini bebek ihtiyaçlarına harcıyor.
Lüksemburg’da (yüzde 6), Danimarka’da (yüzde 6,7), Birleşik Krallık’ta (yüzde 7,5), Norveç’te (yüzde 7,6), İrlanda’da (yüzde 8), İsviçre’de (yüzde 8), Almanya’da (yüzde 8,1), Avusturya’da (yüzde 8,2), Fransa’da (yüzde 8,5), Malta’da (yüzde 8,9) ve Hollanda’da (yüzde 9,4) ise bebek masrafları ortalama yıllık ücretin yüzde 10’undan daha azını oluşturuyor.
Peki kreş ve anaokulu masrafları?
Bu araştırma, Avrupa genelinde ebeveynler için önemli ek yük oluşturabilen kreş ve anaokulu masraflarını kapsamıyor.
Örneğin OECD verilerine göre 2023’te iki çocuk için brüt bakım ücreti İsviçre’de 64.211 avroya ulaştı; Hollanda ise AB içinde 39.229 avro ile en yüksek değere sahipti. Almanya’da aynı tutar sadece 552 avro olarak kaydedildi.
Bu rakamlar, ev dışında ruhsatlı kurumlarda sunulan, kuruma dayalı çocuk bakımını kapsıyor. Tam veya yarı zamanlı olarak hizmet veren anaokulları, gündüz bakım merkezleri, kreşler, oyun okulları ve ebeveyn inisiyatifiyle yürütülen gruplar bu tanıma dahil.
İki çocuk için net bakım maliyetine bakıldığında, İsviçre’de tek gelirli bir aile için tutar 10.200 avro, iki gelirli bir çift için ise 27.551 avro oluyor. Ancak bazı ülkelerde devlet desteği, ailelerin maliyetlerini belirgin biçimde azaltabiliyor ve net giderler 5.000 avronun altına düşebiliyor; bunu da Euronews haberi ortaya koyuyor.